Thời gian gần đây, theo phản ánh của nhiều doanh nghiệp, một số biểu hiện thiếu minh bạch trong dịch vụ cung cấp vật tư, thiết bị tại các công trình XDCB giao thông đã bắt đầu xuất hiện. Và nếu không có những giải pháp ngăn chặn kịp thời, việc này sẽ trở thành những tiền lệ xấu, làm mất tính cạnh tranh trong thị trường cung ứng vật tư thiết bị vốn được coi là lĩnh vực hết sức nhạy cảm này.
Tiền lệ không tốt
Dịch vụ cung ứng vật tư thiết bị trong lĩnh vực xây dựng được coi là một thị trường rất lớn và được rất nhiều doanh nghiệp trong và ngoài nước tham gia, đặc biệt đối với các công trình xây dựng giao thông. Tuy nhiên, đây cũng được coi là lĩnh vực hết sức nhạy cảm bởi nó liên quan mật thiết đến rất nhiều khâu và các đơn vị từ tư vấn thiết kế, nhà thầu, chủ đầu tư, ban QLDA.
Theo ông Phí Phong Hà, Giám đốc Công ty TNHH IPC, đơn vị nhiều năm hoạt động trong lĩnh vực cấp vật tư, thiết bị, vật liệu cho lĩnh vực xây dựng, thời gian trước, các doanh nghiệp trong lĩnh vực này không gặp trở ngại nhiều và cạnh tranh rất lành mạnh và sòng phẳng với nhau.
Mặc dù có rất nhiều doanh nghiệp cùng tham gia nhưng việc chào giá diễn ra công khai và thuận lợi, giá của doanh nghiệp nào phù hợp và sản phẩm chất lượng tốt sẽ được lựa chọn cho công trình.
Tuy nhiên, thời gian gần đây lại xuất hiện tình trạng cạnh tranh thiếu lành mạnh. Biểu hiện rõ nhất là việc tên một số nhà cung cấp, đặc biệt một số loại vật tư, thiết bị đặc chủng như: gối cầu, khe co giãn, cáp,... được ghi ngay ở các văn bản do tư vấn và chủ đầu tư ký khi trình duyệt.
Có thể lấy những ví dụ rất điển hình về tình trạng này là tại nhiều văn bản của nhiều chủ đầu tư, ban QLDA, tư vấn giám sát không những ghi cụ thể tên loại sản phẩm, hãng sản xuất mà còn ghi trực tiếp cả nhà cung cấp. Điển hình như tại Dự án đường Láng - Hòa Lạc, tại văn bản của đại diện chủ đầu tư gửi tổng thầu xây lắp và tư vấn giám sát ghi: “Chấp thuận sử dụng sản phẩm gối cầu hình chậu đơn hướng và song hướng của hãng Shanghai Pengpu General Factory of Pubber products - Trung Quốc do Công ty CP thương mại TV&XD Vĩnh Hưng cung cấp. Giá thanh toán theo dự toán được cấp có thẩm quyền phê duyệt”.
Dự án cầu Phùng, một số văn bản do văn phòng tư vấn giám sát của các nhà thầu cũng trực tiếp “điền tên” duy nhất một nhà cung cấp khi gửi ban điều hành dự án và phòng triển khai dự án. Hay tại các văn bản do tư vấn giám sát cầu Pá Uôn gửi ban QLDA và nhà thầu còn ghi cụ thể Công ty cổ phân thương mại và xây dựng Vĩnh Hưng có đầy đủ đăng ký kinh doanh, hành nghề, năng lực tài chính, cung cấp sản phẩm cho một số dự án giao thông,...
Điều này rõ ràng là một bất cập rất lớn gây bất lợi cho các nhà cung cấp khác và tạo thành tiền lệ không tốt, mất đi sự cạnh tranh trong thị trường cung ứng vật tư, vật liệu của một ngành rất lớn là GTVT.
Bình thường khi nhà thầu trình lên tư vấn thường trình một số nguồn vật tư thiết bị và chỉ trình xuất xứ và tên các nhà sản xuất như của Nhật, Mỹ, Trung Quốc,... mà không bao giờ trình tên của nhà cung cấp. Bởi nếu trình tên cụ thể nhà cung cấp nào đó thì các nhà cung cấp khác sẽ không thể vào chào hàng được, do đó sẽ mất đi tính cạnh tranh và tạo ra sự độc quyền.
Nhà thầu “gánh” phần thiệt
Theo nhiều nhà cung cấp, về tính pháp lý các văn bản trên do chủ đầu tư, ban QLDA quyết định cho tên trực tiếp một nhà cung cấp có thể không sai, tuy nhiên quy trình trình duyệt để có được văn bản đó thì còn rất nhiều vấn đề. Khi các chủ đầu tư đã ban hành các văn bản cho một nhà cung cấp cụ thể thì bản thân các văn bản đó đã phải trải qua rất nhiều công đoạn.
Nếu không có “mối quan hệ đặc biệt” và tác động “ngầm” nào đó mà chỉ chào hàng công khai, minh bạch thì không “có cửa” để nhà cung cấp có thể được chỉ định trực tiếp cho công trình.
Và khi đã được chỉ định trực tiếp thì các nhà cung cấp khác sẽ phải đứng ngoài và khó có thể được tham gia chào giá nữa, dù sản phẩm đó giá cạnh tranh và sản phẩm có chất lượng tốt hơn. Hệ lụy của việc làm này dẫn đến thiệt thòi trước hết thuộc về phía các nhà thầu bởi họ không có cơ hội được lựa chọn các sản phẩm có chất lượng và giá thành rẻ nhất mà gần như “bị ép” phải sử dụng sản phẩm của hãng sản xuất và nhà cung cấp đã được ấn định.
Chính vì vậy, hơn lúc nào hết việc có biện pháp để ngăn chặn những tiền lệ xấu này và tạo ra một môi trường cạnh tranh lành mạnh trong dịch vụ cung ứng vật tư, vật liệu là một việc làm cấp thiết hơn lúc nào hết đối với các cơ quan chức năng.
Các đơn vị chủ quản và chủ đầu tư ngoài việc cần phải có sự kiểm soát thật chặt chẽ quy trình trình duyệt, điều quan trọng hơn còn phải thể hiện sự quyết liệt và trách nhiệm của mình để loại bỏ những biểu hiện ngầm hoặc quan hệ không trong sáng của một số cán bộ, nhân viên và nhà cung cấp.
Hơn nữa, khi thiết kế các dự án, các cơ quan chức năng không nên để tư vấn ghi cụ thể loại vật tư thiết bị nào mà trong quá trình triển khai cần tạo ra sự chào hàng và đấu thầu rộng rãi, sản phẩm nào chất lượng tốt nhất, giá thành cạnh tranh nhất thì lựa chọn.
Bài, ảnh: Đức Thắng Cập nhật lần cuối:
27/06/2009 11:02:35 AM Đánh giá của bạn về bài viết: Tổng số:
93
Trung bình:
4.8 
Ý kiến của bạn:Xã hội hóa đường sắt, hành khách lợi gì?28/08/2010 10:08' AM Việc kêu gọi các nhà đầu tư, đầu tư vào công tác phục vụ hành khách là chủ trương lâu dài... Chậm tiến độ, làm khổ dân28/08/2010 10:02' AM Không chỉ làm tắc nghẽn các cống thoát nước, trong quá trình thi công, nhà thầu đã liên tiếp làm sập nhà, nứt vách của nhiều hộ gia đình.... Chủ hàng bỏ chạy - cảng thiệt đơn, thiệt kép27/08/2010 08:53' AM Chỉ riêng chi phí lưu kho bãi đã hơn 20.000USD, còn nếu tiêu hủy thì khoảng 150 - 180 triệu đồng/container, không biết ai sẽ chịu... Gặp người dám đối mặt với những thử thách22/08/2010 04:32' PM Ông là một người dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, chấp nhận với nhiều khó khăn thử thách của cơ chế thị trường. Mùa mưa đối mặt sạt lở13/08/2010 08:32' AM Chỉ trong phút chốc, 11 căn nhà bị cuốn xuống sông Sài Gòn, 10 căn nhà gần đó cũng bị sạt lở một phần... Hy vọng ở các giải pháp mới12/08/2010 08:14' AM Ngay trong quá trình soạn thảo Thông tư, đã có những ý kiến khác nhau về quy định không được đón trả khách dọc đường... Logistics - Hạ tầng yếu, cạnh tranh kém
10/08/2010 01:59' PM
Những rào cản lớn về hạ tầng đã và đang khiến ngành kinh doanh “hái ra tiền” logistics trong nước chưa phát triển tương xứng với tiềm năng vốn có. Bài đã đăng: Minh chứng sinh động hiệu quả phân cấp quản lý xây dựng25/06/2009 04:58' PM Cùng với đảm bảo giao thông đường bộ là bảo đảm an toàn, không ách tắc cho các chuyến tầu chạy qua, thời gian thi công kéo dài gần 3 năm làm cho chủ đầu tư và các nhà thầu phải luôn luôn trong tình trạng căng thẳng, vừa phải đảm bảo chất lượng, tiến độ công trình vừa phải đảm bảo giao thông. Còn nhiều vướng mắc
24/06/2009 08:52' AM
Mặc dù không có cầu bến tàu khách đáp ứng các yêu cầu an toàn kỹ thuật và được công bố theo quy định nhưng do đặc thù phục vụ dân sinh, các tuyến này vẫn thường xuyên chuyên chở người và hàng hóa phục vụ bà con trên đảo. Báo chí đồng hành cùng danh nghiệp
19/06/2009 08:55' AM
Thật khó có thể “định lượng" báo chí đóng góp bao nhiêu % đến thành công của Euro Auto, nhưng chúng tôi luôn luôn đánh giá rất cao sự hợp tác và hỗ trợ của báo chí và chúng tôi luôn coi báo chí là đối tác công chúng số 1 của công ty. Mắc ở cầu cạn và cầu Phù Đổng 212/06/2009 03:05' PM Cầu Thanh Trì dù đã thông xe hơn 2 năm nhưng các hạng mục khác vẫn chưa hoàn thành khiến việc khai thác tổng thể dự án giảm đi nhiều. Hiện thực hóa “giấc mơ” chống ùn tắc12/06/2009 08:25' AM Chỉ trong vòng 3 tháng đầu năm, toàn thành phố Hà Nội đã phát sinh thêm 33 điểm thường xuyên xảy ra ùn tắc, nâng tổng số điểm đen này lên con số 124 điểm. Tốc độ tăng này đã khiến việc ra đường, nhất là vào giờ cao điểm trở thành nỗi sợ hãi của nhiều người dân Thủ đô. “Phao cứu sinh” giữa đại dương10/06/2009 10:12' AM Từ đầu năm 2009 đến nay, DaNang MRCC đã nhận và xử lý hàng chục nguồn tin trên biển về tình trạng tàu ngư dân hỏng máy, mắc cạn, cháy nổ, tai nạn... Có hay không chuyện hư hỏng, xuống cấp?06/06/2009 12:41' PM Điều đáng nói ở đây là đơn vị thi công cần đẩy nhanh tiến độ, sớm hoàn thành việc sửa chữa... |
