Sỹ quan hàng hải: Có nhất thiết phải học đại học, cao đẳng?

Sỹ quan hàng hải (cấp không hạn chế) có nhất thiết phải học đại học, cao đẳng khi suy ra cho cùng đây chỉ là một nghề đặc biệt: Nghề đi biển. Đáng nói hơn, khi cả thế giới không bắt buộc sỹ quan hàng hải phải qua đại học, cao đẳng thì chúng ta có nên mãi khư khư quan điểm cũ mà tự "buộc tay mình"?

Nếu như trước đây, mối quan tâm lớn của chúng ta là làm sao để tăng số lượng thuyền viên xuất khẩu thì giờ phần lớn chủ tàu chỉ mong sao có đủ thuyền viên để phục vụ cho đội tàu của chính mình. Trên thực tế, đã có không ít chủ tàu Việt Nam phải thuê thuyền viên của nước ngoài với giá rất cao trong khi chất lượng cũng chẳng hơn gì thuyền viên trong nước. Nhìn sang những nước láng giềng, Philippines xuất được hơn 350.000 sỹ quan thuyền viên (SQTV), Indonesia hơn 100.000 SQTV, Trung Quốc hơn 40.000 SQTV, Myanmar gần 40.000 SQTV... trong khi đó, chúng ta lại đang "lo thân không đủ". Vậy, vấn đề nằm ở chỗ nào?

Trên thực tế, trong rất nhiều nguyên nhân thì sự bất cập trong khâu đào tạo được coi là nguyên nhân quan trọng bậc nhất. Tại nhiều hội nghị, hội thảo, nhiều ý kiến cho rằng thời gian đào tạo quá dài, nội dung đào tạo thiên về lý thuyết, ít thực hành khiến cho lượng SQTV không những thiếu mà còn yếu, không đáp ứng được đòi hỏi của yêu cầu quốc tế. Thống kê cho thấy, hiện tại chúng ta có 5 cơ sở huấn luyện, đào tạo là Trường ĐHHH Hải Phòng, ĐH GTVT TP.HCM, Trường CĐHH I và II và trường CĐ Bách nghệ Hải Phòng. Thời gian đào tạo hệ đại học là từ 4,5 - 5 năm, cao đẳng là 3 - 3,5 năm, trung cấp là 2 - 3 năm.

Thời gian gần đây, đang xuất hiện nhóm ý kiến cho rằng nên coi sỹ quan hàng hải là một nghề đặc thù. Mà đã là nghề thì chỉ cần đào tạo nghề chứ không nhất thiết phải tốt nghiệp đại học hoặc cao đẳng.

Cần phải nói rằng, nhiệm vụ của các sỹ quan hàng hải là sử dụng, điều khiển các trang thiết bị sẵn có theo các quy định của các quốc gia nói riêng và công ước quốc tế nói chung. Tàu của chúng ta hiện nay đều là những tàu hiện đại, được thiết kế theo những quy chuẩn chung của quốc tế và có những hướng dẫn, những tiêu chuẩn đào tạo cụ thể cho người sử dụng. Ngoài ra, Tổ chức Hàng hải quốc tế (IMO) cơ quan quyền lực cao nhất về lĩnh vực hàng hải đã nghiên cứu và đưa ra Tiêu chuẩn đào tạo, cấp bằng chung để thế giới thực hiện (STCW 78 - 95). Tiêu chuẩn đào tạo này rất cụ thể, rõ ràng và chỉ cần áp dụng là chúng ta có thể đào tạo được đội ngũ sĩ quan đáp ứng yêu cầu quốc tế chứ không nhất thiết phải qua bất kỳ một khoá đào tạo đặc biệt nào. Trên thực tế, hiện nay trên toàn thế giới chỉ duy nhất có nước ta là đang bắt buộc sỹ quan quản lý (cấp không hạn chế) là phải tốt nghiệp đại học, cao đẳng.

Một chuyên gia trong ngành Hàng hải ngậm ngùi nói: Đất nước chúng ta còn nghèo, biết bao con em lao động ở vùng sâu, vùng xa, ven biển ở miền Trung không có công ăn việc làm nhưng không có đủ điều kiện để học đại học. Biết bao chiến sĩ hải quân sau khi hoàn thành nghĩa vụ quân sự đã được đào tạo, rèn luyện, có ý thức tổ chức kỷ luật, đã quen sống và làm việc trên biển cả, có nguyện vọng làm việc trên các con tàu viễn dương nhưng lại không thể thi đỗ đại học. Thế giới không yêu cầu, tổ chức hàng hải quốc tế không bắt buộc, chủ tàu không đòi hỏi mà tại sao ta lại tự khóa tay mình, tự đưa ra những tiêu chuẩn làm hạn chế hàng ngàn con em nghèo, muốn có việc làm ổn định lâu dài với mức thu nhập khá?

Có thể khẳng định rằng, nếu chúng ta cứ giữ nguyên những cơ sở đào tạo như hiện nay, với tốc độ đào tạo hiện nay thì không thể đáp ứng được yêu cầu của ngành Hàng hải. Sỹ quan quản lý, nếu cứ bắt buộc phải qua đại học, cao đẳng thì tình trạng thiếu SQTV sẽ mãi còn là vấn đề nóng của ngành Hàng hải VN.

Nguyên Anh

  Về trang trước    Bản in    Gửi email    Về đầu trang

  Ý kiến của bạn:

  Về đầu trang