Chính sách đãi ngộ, trong đó có định mức chi phí cho các dịch vụ Tư vấn xây dựng công trình giao thông “nội” hiện nay rất thấp, không phù hợp. Đây là nguyên nhân khách quan lớn ảnh hưởng đến chất lượng đồ án thiết kế.
Tư vấn thiết kế xây dựng công trình giao thông được cho là đóng vai trò quan trọng đặc biệt trong suốt các giai đoạn đầu tư dự án. Với trách nhiệm lập quy hoạch, lập báo cáo đầu tư, dự án đầu tư trong các giai đoạn: đề xuất - khởi xướng và chuẩn bị đầu tư, tiếp theo là thực hiện công tác khảo sát thiết kế, lập đồ án thiết kế kĩ thuật, thiết kế bản vẽ thi công, thẩm tra, kiểm định, tư vấn giám sát, do đó việc lựa chọn chính xác tư vấn cho dự án xây dựng công trình giao thông, đã là một đảm bảo cơ bản cho hiệu quả đầu tư dự án.
Chính vì vậy, với các nước tiên tiến, vai trò của tư vấn trong dự án đầu tư xây dựng công trình rất được coi trọng, được tôn vinh là tác giả của công trình và tư vấn được trả thù lao xứng đáng với vị trí của mình và hiệu quả mang lại cho chủ đầu tư.
Mức phí tư vấn ở mỗi công trình có khác nhau, tùy vào thương thảo hợp đồng, song ở bước thiết kế chi tiết và giám sát thi công, tư vấn nước ngoài thường được trả vào khoảng 8% - 12% tổng giá trị xây lắp của công trình. Tham gia vào các dự án xây dựng giao thông sử dụng vốn vay ODA ở ngay tại Việt Nam, các tư vấn nước ngoài cũng được trả mức phí lớn, từ 6-10% tổng giá trị xây lắp của dự án, lớn hơn rất nhiều lần so với mức phí tư vấn Việt Nam nhận được ở các dự án sử dụng vốn trong nước.
Một ví dụ điển hình cho sự so sánh này có thể thấy qua chi phí cho dịch vụ tư vấn ở cầu Rạch Miễu. Đây là cây cầu dây văng lớn, hiện đại do tư vấn trong nước là Tổng công ty Tư vấn thiết kế GTVT (TEDI) thực hiện khảo sát, thiết kế kĩ thuật, thiết kế bản vẽ thi công và giám sát thi công.
Tổng mức đầu tư được duyệt cho dự án này là 978 tỉ đồng. Chi phí khảo sát, thiết kế kĩ thuật và thiết kế bản vẽ thi công là 21 tỉ đồng (tương đương 2,17% tổng mức đầu tư). Trong đó cho khảo sát địa hình, địa chất, thủy văn 11,5 tỉ đồng (1,17% tổng mức đầu tư) và cho 2 giai đoạn gồm thiết kế kĩ thuật và thiết kế bản vẽ thi công 9,5 tỉ đồng (tương đương 1% tổng mức đầu tư), chi phí tư vấn giám sát 3,6 tỉ đồng (tương đương 0,38% tổng mức đầu tư).
So với các dự án sử dụng vốn vay ODA, chi phí khảo sát thiết kế kĩ thuật (không kể thiết kế bản vẽ thi công do nhà thầu phải lập và có chi phí trong hạng mục thầu) thường chiếm từ 3-4% giá trị xây lắp - tức là gấp 3 lần định mức chi phí trong nước, chi phí cho tư vấn giám sát thường chiếm 4-6% giá trị xây lắp - tức là gấp hơn 10 lần so với định mức chi phí tư vấn giám sát trong nước.
Như vậy có thể nói tỉ lệ chi phí tư vấn xây dựng giao thông, đặc biệt là chi phí tư vấn giám sát cho tư vấn trong nước thực hiện các công trình sử dụng vốn trong nước hiện rất thấp. Sự bất cập này diễn ra ngay tại các công trình xây dựng tại Việt Nam, do Bộ GTVT là chủ đầu tư. Sự bất cập này kéo dài đã nhiều năm, phát hiện đã lâu những chưa được giải quyết. Nguyên nhân chính là vì Bộ GTVT hơn ai hết hiểu được các đặc thù và yêu cầu đối với dịch vụ tư vấn xây dựng công trình giao thông, nhưng lại không được ban hành các định mức mà phải tuân theo các định mức do Bộ Xây dựng ban hành với rất nhiều bất cập. Một nguyên nhân nữa, là do tâm lý “cào bằng thu nhập” của các cơ quan ban hành chính sách trong nước. Các cơ quan này thay vì trả phí căn cứ vào hiệu quả kinh tế do dịch vụ Tư vấn mang lại, lại tính sao cho cân bằng thu nhập giữa các loại hình lao động xã hội. Như vậy hoàn toàn không theo quy luật của kinh tế thị trường, không thúc đẩy được sản xuất.
Câu hỏi đặt ra là nếu cơ quan quản lý nhà nước không sớm sửa được những quy định bất cập này, thì cần thiết phải xem xét điều chỉnh, hạ cấp các yêu cầu về chất lượng đối với dịch vụ tư vấn xây dựng công trình giao thông sử dụng vốn đầu tư trong nước? Vì dù sao thì bất cứ nghề nghiệp kinh doanh nào cũng cần phải tuân theo quy luật chung “tiền nào của nấy”.
Phương Anh Số lượt đọc:
323
-
Cập nhật lần cuối:
01/12/2008 11:20:12 AM 
Ý kiến của bạn: | 