“Chiếc phao” chưa nổi

Thông tư 09/2008/BXD của Bộ Xây dựng và Văn bản 4199/BGTVT-CQLXD hướng dẫn của Bộ GTVT thực hiện điều chỉnh giá và hợp đồng xây dựng do biến động giá nguyên liệu, nhiên liệu và VLXD được coi là “chiếc phao” của các nhà thầu trong lĩnh vực XDCB ngành GTVT. Tuy nhiên cho tới thời điểm hiện nay, vẫn chưa có một nhà thầu, hay công trình nào được hưởng lợi từ các văn bản trên. Và nếu không có những động thái tích cực hơn trong thời gian tới thì những quy định này sẽ chẳng còn giá trị gì vì gần như biến thành “chiếc phao” bị người ta ném lên bờ chứ không phải ở dưới nước để kéo người bị đuối nước.

Những biến động giá VLXD trong khoảng thời gian từ cuối năm 2007 đến nay đã làm hầu hết nhà thầu lao đao, các công trình giao thông bị đình trệ và chậm tiến độ nghiêm trọng. Trong suốt những tháng vừa qua, các nhà thầu xây dựng công trình giao thông luôn thi công cầm chừng và chờ đợi để được điều chỉnh giá. Việc Bộ Xây dựng và Bộ GTVT ban hành những văn bản để điều chỉnh giá nguyên liệu, nhiên liệu và VLXD là một động thái hết sức tích cực để “cứu” các nhà thầu và các công trình trong cơn “bão” giá. Tuy nhiên, cho tới thời điểm hiện nay, nghĩa là sau hơn 3 tháng kể từ ngày ban hành Thông tư 09/2008/BXD và sau gần 2 tháng Văn bản 4199/BGTVT-CQLXD có hiệu lực thì theo báo cáo của Cục Quản lý xây dựng và chất lượng công trình giao thông, chưa có một nhà thầu nào nhận được điều chỉnh giá theo các văn bản trên.

Theo nhiều chuyên gia của ngành GTVT, nguyên nhân dẫn đến tình trạng này một phần do thực tế khi áp dụng vào công trình giao thông gặp nhiều khó khăn, phần khác xuất phát từ chính những quy định của Thông tư 09/2008/BXD của Bộ Xây dựng và sau đó là Văn bản 4199/BGTVT-CQLXD của Bộ GTVT. Các văn bản này quy định, việc lập dự toán bổ sung chủ đầu tư (Ban QLDA) quyết định lựa chọn phương pháp điều chỉnh bù trừ chi phí vật liệu trực tiếp hoặc công thức điều chỉnh. Trong trường hợp áp dụng phương pháp bù trừ trực tiếp mà phải sử dụng hóa đơn, chứng từ hợp lệ để lập dự toán bổ sung với khối lượng năm 2007, hoặc sử dụng báo giá của nhà sản xuất để lập dự toán bổ sung với khối lượng còn lại thì chủ đầu tư, Ban QLDA căn cứ hóa đơn, chứng từ hợp lệ, hoặc báo giá của nhà sản xuất do nhà thầu cung cấp, có sự kiểm tra của tư vấn giám sát làm cơ sở lựa chọn giá hợp lý để điều chỉnh giá. Trường hợp cần thiết, chủ đầu tư, Ban QLDA có thể đề nghị liên Sở Tài chính- Xây dựng của địa phương nơi công trình đi qua xác nhận giá làm căn cứ điều chỉnh giá.

Tuy vậy, hiện nay cả việc dùng hóa đơn, chứng từ hợp lệ và thông báo giá của liên Sở Tài chính- Xây dựng đều vướng. Đặc biệt là trường hợp hóa đơn và chứng từ thì hiện nay chẳng một chủ đầu tư, Ban QLDA nào dám mạo hiểm chấp nhận. Lý do đơn giản là tình trạng hóa đơn đỏ và chứng từ giả trôi nổi ngoài thị trường không dễ có thể kiểm soát và kiểm chứng. Hơn nữa, thực tế giá VLXD ngoài thị trường diễn biến khó lường, nay một giá mai lại một giá khác. Có khi trong một ngày nhà thầu phải mua với nhiều giá khác nhau. Hay như mua chỗ này giá cao, mua ở nơi khác giá thấp là chuyện bình thường. Nếu sử dụng những hóa đơn, chứng từ để điều chỉnh giá, sau này khi thanh, kiểm tra sẽ có rất nhiều rủi ro và liên đới đến cả nhà thầu, chủ đầu tư và một số cơ quan chức năng khác. Do vậy, hóa đơn, chứng từ rất khó xác định và gần như không có một chủ đầu tư nào dám chấp nhận khi điều chỉnh giá.

Như vậy, hiện nay chỉ còn mỗi việc dùng thông báo giá của liên Sở Tài chính- Xây dựng là còn khả năng để xử lý. Tuy nhiên, từ trước tới nay chưa có một cơ quan nào có quy định cụ thể về thời gian ban hành thông báo giá. Địa phương có nhiều công trình XDCB thì dễ dàng xây dựng thông báo giá, nhưng có những địa phương cả tỉnh, cả thành phố mới có một vài công trình thì việc làm thông báo giá là rất hãn hữu.

Hơn nữa, thông báo giá của liên Sở Tài chính- Xây dựng thường thấp hơn nhiều so với giá thực tế ngoài thị trường nên rất thiệt cho các nhà thầu. Có khi giá thực là 10 đồng thì thông báo giá của các địa phương chưa chắc đã được 7- 8 đồng. Đó là chưa tính đến đến khả năng quan liêu, cửa quyền của các nhân viên liên Sở Tài chính- Xây dựng này, bởi thông báo giá chỉ là cứu cánh của các nhà thầu, muốn có thông báo giá nhanh hay giá thông báo cao hơn thì ai dám chắc không có khả năng các nhà thầu “đi đêm” hoặc tình trạng “làm” tiền hay “xử” ép của các nhân viên liên sở khi xây dựng thông báo giá.

Thời gian qua, do chậm được điều chỉnh, bù trừ giá VLXD theo Thông tư 09/2008/BXD, rất nhiều nhà thầu có nguyện vọng chỉ cần chủ đầu tư tạm ứng và thanh toán theo mức độ trượt giá của hợp đồng, còn những vấn đề bù trừ chênh lệch giá có thể tính sau để có tiền tiếp tục triển khai thi công. Khối lượng làm xong đến đâu đề nghị chủ đầu tư thanh toán hết đến đó. Tuy nhiên, việc làm đó cũng không phải dễ dàng bởi rất nhiều nguyên nhân cả khách quan lẫn chủ quan và hầu như cho tới nay chưa có một nhà thầu nào được chủ đầu tư thanh toán như vậy.

Đức Thắng

  Về trang trước    Bản in    Gửi email    Về đầu trang

  Ý kiến của bạn:

  Về đầu trang