Đảm bảo ATGT đường bộ là vấn đề quan trọng hàng đầu không chỉ ở Việt Nam mà của hầu hết các nước khác trên thế giới, đặc biệt là các nước đang phát triển.
Malaysia cũng đang phải đối mặt với tình trạng TNGT đường bộ cũng như số người tử vong rất cao và đang tiến hành xây dựng những biện pháp chiến lược tổng thể để bảo đảm ATGT đường bộ, giảm số vụ tai nạn và người tử vong đến năm 2010. Báo GTVT giới thiệu đến bạn đọc bài trình bày của Bộ trưởng Bộ GTVT Malaysia Dato Sri Chan Kong Choy tại Hội nghị Bộ trưởng GTVT APEC lần thứ 5 diễn ra tại Adelaide (Australia) mới đây.
Thách thức chính đối với các nhà hoạch định chính sách và người thực thi pháp luật về ATGT đường bộ (ATGT ĐB) là phải đạt được sự cân bằng giữa luật pháp, cưỡng chế, các giải pháp kỹ thuật, các biện pháp giáo dục ý thức cộng đồng nhằm giảm số người bị thương và tử vong.
Các chương trình can thiệp từ 1996 - 2006
Cuối năm 2006, Malaysia đã thống kê có tổng số 16 triệu phương tiện và 10 triệu lái xe trên tổng dân số 26 triệu người. Trong đó 49% phương tiện đăng ký lưu hành là xe mô tô và ước tính khoảng 60% số tai nạn tử vong đường bộ là do xe mô tô.
Ở Malaysia, trong khoảng thời gian 10 năm từ 1996 đến 2006 chứng kiến các chương trình can thiệp làm giảm chỉ số tử vong từ 8,4 người/10.000 phương tiện đăng ký lưu hành năm 1996 xuống còn 3,97 người năm 2006.
Những biện pháp can thiệp chính trong khoảng thời gian 10 năm này là các chiến dịch truyền thông, các chương trình về kỹ thuật và cưỡng chế an toàn đường bộ cũng như là thực hiện các chương trình về lái xe mô tô an toàn bao gồm việc đội mũ bảo hiểm, bật đèn pha khi đi xe máy vào ban ngày, đèn chiếu hậu dễ thấy và làn đường thiết kế riêng cho xe mô tô nhằm nâng cao tầm nhìn cho người lái xe mô tô và đề án về làn đường dành riêng cho xe mô tô để nâng cao sự an toàn cho người lái xe mô tô. Tuy nhiên thời gian này, Malaysia vẫn chưa có một cách tiếp cận tổng thể cải thiện ATGT ĐB.
Mục tiêu Kế hoạch ATGT Đường bộ 5 năm (2006 - 2010)
Mục tiêu trên được đề cập khi thực hiện kế hoạch mới kết hợp với một phương pháp tiếp cận tổng thể về ATGT ĐB và thành lập Cục ATGT ĐB vào tháng 12 năm 2004. Tiếp theo là kế hoạch 5 năm về ATGT ĐB do Thủ tướng Malaysia phát động vào tháng 5 năm 2006 với những mục tiêu như sau: Số tử vong là 2 người/ 10.000 phương tiện đăng ký lưu thông vào năm 2010 so với số tử vong hiện tại là 3.97 người/10.000 phương tiện đăng ký lưu thông năm 2006; Số tử vong là 10 người/ dân số 100.000 người so với số tử vong hiện tại là 23 người/ dân số 100.000 người; Số tử vong là 10 người/1 tỷ phương tiện km lưu thông so với số tử vong hiện tại là 18 người/1 tỷ phương tiện km lưu thông.
Các mốc chính để đạt được sau 5 năm thực hiện Kế hoạch ATGT ĐB bao gồm: Thành lập Cục ATGT ĐB quốc gia, dưới sự quản lý của Bộ Giao thông vận tải vào tháng 12 năm 2004; Thành lập Phòng ATGT ĐB ở tất cả 14 bang của Malaysia vào tháng 11 năm 2006; Thành lập Viện nghiên cứu ATGT ĐB Malaysia (MIROS) vào tháng 12 năm 2006. Cục ATGT ĐB quốc gia và MIROS được giao trọng trách thực hiện kế hoạch mới về ATGT ĐB.
Thiết lập thể chế, thành lập ủy ban ATGT quốc gia và Ban thường trực
Liên quan đến thiết lập thể chế, Chính phủ Malaysia đã thành lập ủy ban ATGT ĐB quốc gia do Thủ tướng Malaysia làm Chủ tịch và hoạt động từ năm 1990; Ban thường trực ATGT ĐB do Bộ trưởng Bộ GTVT làm Trưởng ban từ tháng 10 năm 2005; Ban kế hoạch và điều phối liên ngành do Cục trưởng Cục ATGT ĐB làm Trưởng ban.
Ủy ban ATGT ĐB quốc gia họp hàng năm để thảo luận về các chính sách và biện pháp nhằm giảm số tai nạn và tử vong đường bộ. Thành viên bao gồm các Bộ, ngành liên quan như Bộ Nhà đất và quản lý địa phương, Bộ Công chính, Bộ Y tế, Bộ An ninh nội địa và các cơ quan Chính phủ khác.
Ban thường trực ATGT ĐB họp hàng quý để thảo luận về xây dựng các chính sách và mục tiêu ATGT ĐB, phê duyệt các chương trình ATGT ĐB, theo dõi các chương trình giáo dục, các chương trình cưỡng chế và kỹ thuật, phê duyệt các nghiên cứu về ATGT ĐB, phê duyệt hỗ trợ tài chính cho các chương trình ATGT ĐB và các chương trình mới liên quan đến ATGT ĐB. Thành viên là các Bộ, ngành liên quan đến ATGT ĐB.
Ban kế hoạch và điều phối liên ngành gồm các cơ quan Chính phủ liên quan đến ATGT ĐB, họp hàng tháng để xem xét các đề án mới về ATGT ĐB, những sáng kiến và kiến nghị lên Ban thường trực.
Một số sáng kiến gần đây
Một số sáng kiến quan trọng hiện đang được thực hiện hoặc xem xét như: Dự thảo luật ATGT ĐB và Dự thảo luật về Nghiên cứu ATGT đường bộ; Đưa chương trình Giáo dục ATGT ĐB vào trường học; Thực hiện hệ thống kiểm soát bằng camera trên toàn quốc nhằm nâng cao tính thực thi pháp luật ATGT; Chương trình đào tạo và sát hạch lái xe; Quyết định về xây dựng làn đường giành riêng cho xe mô-tô trên tất cả các đường liên bang khi được xây dựng mới; Các chương trình cộng đồng như khuyến khích đội mũ bảo hiểm, giám sát giao thông và giao thông xung quanh các trường học.
Việc lập Dự thảo luật ATGT ĐB và Dự thảo luật về nghiêm cứu an toàn đường bộ nhằm hỗ trợ các hoạt động ATGT ĐB sẽ làm rõ vai trò, nhiệm vụ của những chủ thể chính liên quan đến các hoạt động giáo dục, kỹ thuật và cưỡng chế.
Việc đưa chương trình Giáo dục ATGT ĐB vào trong các trường học sẽ được thực hiện từ tháng 4 năm 2007. Sáng kiến này dựa trên giả thuyết rằng giáo dục ATGT ĐB là một quá trình kéo dài suốt cả cuộc đời và cần bắt đầu giáo dục cho trẻ thơ ngay từ khi ngồi trên ghế nhà trường để khái niệm ATGT ĐB ăn sâu, trở thành một phần của văn hóa và thói quen của con em chúng ta.
Chính phủ Malaysia cũng đang có kế hoạch áp dụng hệ thống kiểm soát bằng camera trên toàn quốc để nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật về an toàn giao thông. ở các nước phát triển, tỷ lệ bắt được lái xe vi phạm luật lệ giao thông là 95-100% trong khi ở Malaysia tỷ lệ bình quân bắt được lái xe vi phạm là 16-25% và tăng lên đến 55% trong các thời gian lễ hội, do triển khai nhân sự nhiều hơn cho các chương trình cưỡng chế. Việc đưa ra hệ thống thực thi pháp luật sử dụng điện tử hứa hẹn mang lại những lợi ích to lớn tức thì.
Điều quan trọng đối với các chương trình đào tạo lái xe là giúp người điều khiển phương tiện tránh được những rủi ro nhằm làm giảm gánh nặng cưỡng chế và thiết kế xây dựng đường.
Người điều khiển phương tiện cần được đào tạo để có ý thức tự chấp hành luật lệ giao thông, tránh những rủi ro trên đường bộ và trong môi trường giao thông.
Về mặt này, việc đào tạo và cấp giấy phép lái xe phải được kiểm soát chặt chẽ và cần nâng cao các chương trình đào tạo để đảm bảo kỹ năng cho các lái xe, phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế.
Viện nghiên cứu an toàn giao thông và Cục ATGT ĐB là các cơ quan chịu trách nhiệm về tổ chức đào tạo lái xe và các chương trình đánh giá chất lượng lái xe để đảm bảo chất lượng và tính cạnh tranh, phù hợp với tiêu chuẩn, thông lệ của thế giới.
Chỉ số tử vong hiện tại ở Malaysia là 3,97 người/10.000 phương tiện đăng ký lưu hành, dựa trên số tử vong năm 2006 là 6287 người; tổn thất về kinh tế và xã hội vào khoảng 9 tỷ gin-rít.
Malaysia tin rằng các biện pháp tổng thể cùng với cam kết chính trị mạnh mẽ và quỹ tài chính phù hợp sẽ giúp Malaysia đạt được những mục tiêu đề ra đến năm 2010.
Nguyễn Văn Thạch (Lược dịch) Số lượt đọc:
414
-
Cập nhật lần cuối:
07/05/2007 08:19:58 AM | 