GiaoThôngVậnTải.com.vn
Đang tải dữ liệu...

Trang chủ  >  OLD Root  >  Dự án-Đấu thầu-Nhà thầu
Nhiều vướng mắc trong công tác GPMB tại các dự án giao thông (Kỳ I)

Tắc như... GPMB

08:36' AM - Thứ hai, 24/09/2007


Cùng với năng lực yếu kém của các nhà thầu, những ách tắc trong công tác GPMB được coi là hai "nút thắt" lớn dẫn tới tình trạng chậm tiến độ, giải ngân thấp tại hầu hết các dự án hạ tầng giao thông trong thời gian gần đây.

Điều đáng ngạc nhiên là trong lúc cơ chế đền bù, thu hồi đất được cho là đã tạo đủ điều kiện thuận lợi cho các chủ đầu tư và địa phương thực hiện nhưng tiến độ GPMB vẫn không được cải thiện hơn là bao nhiêu, nếu không muốn nói là còn tồi tệ hơn trước đây.

Những "nút thắt" điển hình

Theo kế hoạch, đường Hồ Chí Minh qua địa phận Hòa Bình phải hoàn thành trong năm 2005 và thông tuyến vào đầu năm 2006... nhưng đến nay vẫn còn toàn bộ 1 đoạn dài tuyến vẫn chưa thể hoàn thành do không thể GPMB. Thậm chí, trong khi diện tích GPMB chưa hoàn thành (còn 160 m), ở phần đường thi công dang dở, thì tình trạng tái lấn chiếm đã diễn ra một cách rầm rộ, công khai. Trong số 8,4 km chưa có mặt bằng để thi công thì có đến trên 8 km là diện tích do các hộ dân tái lấn chiếm.

Nhiều hộ còn ngang nhiên trồng cây giữa đường, dựng lều quán trong phạm vi xây đường để ngăn cản không cho các đơn vị thi công xây dựng. Sau gần chục lần ra quân cưỡng chế, biết bao nhiêu cuộc họp (có cuộc đích thân Phó Thủ tướng Trương Vĩnh Trọng chủ trì) đường Hồ Chí Minh qua Hoà Bình vẫn trong tình trạng mòn mỏi đợi mặt bằng, không biết đến bao giờ mới hoàn thành để thông xe toàn tuyến...?

Tại Dự án khôi phục các cầu trên QL1 giai đoạn III, đoạn Cần Thơ - Cà Mau, trong đó có 9 cầu sử dụng vốn vay JBIC do PMU18 làm đại diện chủ đầu tư cũng đang bị ách tắc vì GPMB. Mặc dù chịu rất nhiều sức ép về thời gian thi công do hiệp định vay vốn JBIC sắp kết thúc; yêu cầu đồng bộ giữa các công trình trên tuyến khi Dự án WB3 sẽ hoàn thành vào cuối năm 2007... nhưng công tác GPMB tại dự án này tiếp tục “lẽo đẽo” đi sau khá xa so với yêu cầu về mặt bằng của đơn vị thi công. Được biết, sau hơn 6 tháng khởi công dự án, các đơn vị liên quan mới giải ngân được 31,77 tỷ đồng/443,544 tỷ đồng tổng kinh phí GPMB, đạt 7,16%. Điều đáng lo ngại là các tỉnh Cần Thơ, Hậu Giang, Bạc Liêu - nơi dự án đi qua đều gặp khó khăn trong việc thực hiện các khu tái định cư (TĐC) tập trung cho các hộ bị ảnh hưởng. Trong đó, riêng TP Cần Thơ còn thiếu tới 150 nền TĐC, Hậu Giang thiếu khoảng 100 nền TĐC.

Mặc dù là một trong số ít địa phương có bộ máy thực hiện giải phóng mặt bằng chuyên nghiệp, nhưng tại Hà Nội vẫn có hàng loạt dự án giao thông đang bị ngưng trệ do chưa có mặt bằng thi công. Điển hình là dự án đường dẫn cầu Thanh Trì và vành đai 3. Với hai dự án này, đến nay thành phố vẫn chưa hoàn thành phương án điều chỉnh nút giao Thanh Xuân, chưa xây dựng được khu tái định cư cho 150 hộ dân nút giao Mai Dịch và 30 hộ dân ở phường Thịnh Liệt, chưa di chuyển được Nghĩa trang Đại Kim...

Trên đây là những ví dụ mang tính điển hình của tình trạng GPMB tại các dự án sử dụng vốn TPCP và vốn ODA mà ngành GTVT đang phải đối mặt trong thời gian qua. Theo báo cáo của Cục Giám định và QLCLCTGT, trên phạm vi cả nước hiện có tới 50 dự án giao thông đang còn vướng mắc về công tác GPMB. Hậu quả nhãn tiền của những “nút thắt” chậm được cởi bỏ này ngoài việc đẩy lùi thời gian hoàn thành các dự án, với những thiệt hại to lớn cho dự án, chủ đầu tư, các đơn vị thi công còn làm nảy sinh nhiều đợt khiếu kiện gây mất trật tự an ninh tại các địa phương.

Cơ chế GPMB: Cấp quản lý bảo đủ, cấp thực hiện bảo chưa?

Được biết công tác đền bù GPMB nói chung và đối với các dự án XDGT đang được chi phối bởi các quy định tại Nghị định 197/2004/NĐ - CP; Nghị định 17/2006/NĐ - CP; Thông tư hướng dẫn 116/2004/TT - BC của Bộ Tài chính và mới đây nhất là Nghị định 84/2007/NĐ - CP ngày 25/5/2007 và các Thông tư, văn bản hướng dẫn của các bộ, ngành liên quan.

Do tính chất đặc thù của công tác GPMB của ngành GTVT, ngày 17/10/2006, Thủ tướng Chính phủ đã có Công văn số 1665/TTg - CN cho phép tách phần GPMB thành tiểu dự án độc lập trong dự án đầu tư xây dựng giao thông và giao cho UBND tỉnh, thành phố có dự án đi qua tổ chức thực hiện, sau đó bàn giao lại cho chủ đầu tư mặt bằng để triển khai xây dựng công trình.

Theo đánh giá của lãnh đạo Cục Giám định và QLCLCTGT thì với các văn bản quy định như trên đã cơ bản tạo đủ điều kiện cho các chủ đầu tư và địa phương triển khai công tác GPMB một cách thuận lợi, không còn những vướng mắc lớn như thời gian trước đây. Trong đó, đáng lưu ý là trách nhiệm trong công tác GPMB đã được phân định khá rõ ràng giữa chủ đầu tư dự án và chính quyền các địa phương.

Đây có thể coi là một điều nghịch lý bởi trong lúc cơ chế về GPMB được coi là “đủ thuận lợi để làm” thì các tiến độ bàn giao mặt bằng tại các dự án giao thông lại không được cải thiện hơn là bao nhiêu.

Bình luận về vấn đề này, không ít chuyên gia cho rằng, rõ ràng đang tồn tại sự bất cập lớn trong việc triển khai thực hiện các chế độ, chính sách tại các Hội đồng GPMB địa phương; cơ chế phối hợp giữa địa phương - nơi từ nay sẽ giữ vai trò chủ yếu về GPMB với các chủ đầu tư.

“Phân định trách nhiệm rõ ràng, không có nghĩa là GPMB sẽ "chạy băng băng" bởi hầu hết các yếu tố cản trở đến công việc đầy nhạy cảm và phức tạp này vẫn chưa được cởi bỏ.

Không thể phủ nhận rằng, tuyệt đại đa số chính quyền địa phương rất tích cực trong việc bàn giao sớm, đủ mặt bằng nhưng do công tác quản lý đất đai bị buông lỏng trong thời gian dài dẫn tới khó thống nhất với người dân về loại đất, giá đền bù, cộng với năng lực yếu kém của các Hội đồng GPMB địa phương vốn phần lớn hoạt động kiêm nhiệm nên dù tích cực GPMB vẫn là một gánh nặng quá sức.

Trong khi đó, nhìn một cách tổng thể, với tư cách là người trách nhiệm cao nhất về hiệu quả đầu tư, tiến độ, chất lượng dự án, các chủ đầu tư đang ở thế bị động đối với công tác GPMB. Sau khi bàn giao hồ sơ, mốc GPMB, lo kinh phí đền bù, di dời, động tác duy nhất mà các đại diện chủ đầu tư có thể làm được đối với công tác quan trọng này chỉ là tích cực phát văn bản thúc giục các địa phương mà thôi”, lãnh đạo một PMU nhận xét.

Anh Minh

Cập nhật lần cuối:  24/09/2007 08:36:42 AM
Đánh giá của bạn về bài viết:
Tổng số:  0     Trung bình:  0
Bài mới:  
Khát cầu
05/05/2010 04:33' PM
Bài đã đăng:
 Trang chủ | Giới thiệu | Thư điện tử | Liên hệ | Weblink