Ít vi phạm hay khó xử phạt?

Sau một năm Nghị định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hàng không có hiệu lực, cơ quan chức năng mới xử lý được 9 vụ, tổng giá trị tiền phạt chưa tới 50 triệu đồng.

Khi Nghị định xử phạt có hiệu lực từ 14/7/2007, Thanh tra Cục Hàng không vẫn chưa có đủ điều kiện cần và đủ để xử phạt các trường hợp vi phạm. Ngoài việc, bản thân còn đang phải “đối mặt” với các yêu cầu mới khi thực hiện Nghị định và các văn bản hướng dẫn thi hành Luật Thanh tra, những người có thẩm quyền xử phạt vi phạm cũng “bó tay” vì phạt rồi không biết chuyển tiền nộp phạt vào đâu. Bộ Tài chính chưa có hướng dẫn cụ thể về việc này. Thậm chí, theo quy định, các sự vụ xảy ra tại cảng hàng không, sân bay thì Giám đốc cảng vụ có thẩm quyền xử phạt nhưng vào thời điểm đó các cảng vụ mới chỉ là một phòng thuộc các doanh nghiệp cụm cảng hàng không Bắc, Trung, Nam. Phải tới tận tháng 7 năm nay, các cảng vụ này mới chính thức tách ra và đảm nhận chức năng quản lý nhà nước tại khu vực cảng.

Để ra được quyết định xử phạt đầu tiên sau gần 6 tháng nghị định có hiệu lực, tháng 12 năm 2007, sau khi tham khảo ý kiến các cơ quan chức năng, Thanh tra Cục Hàng không đã phải mở một tài khoản tạm giữ tại kho bạc Nhà nước quận Long Biên. Người đầu tiên bị phạt vi phạm hành chính theo Luật mới là phi công Georgi Ivanov Grancharov, người Bungary đang lái thuê cho Vietnam Airlines. Viên phi công này bị phạt 15,6 triệu đồng vì thực hiện không đầy đủ phương thức tiếp cận và hạ cánh; không thực hiện đúng nhiệm vụ của nhân viên hàng không. Ngoài ra còn bị tước quyền sử dụng giấy phép phi công 6 tháng.

Sau khi tháo gỡ được các vướng mắc về tài khoản tạm giữ, Thanh tra Cục đã xử lý một loạt các vụ việc vi phạm. Đặc biệt phải kể đến các quyết định xử phạt kỹ sư máy bay Trần Lê Tiến 600.000 đồng về hành vi vô ý làm hư hỏng tàu bay, phạt kiểm soát viên Nguyễn Thanh Tuấn 15 triệu đồng vì hành vi vi phạm quy định về liên lạc, điều hành, kiểm soát với tàu bay đang bay, phạt phi công Đặng Trần Hiếu 3,5 triệu đồng vì không báo cáo về sự cố tàu bay, phạt hành khách Võ Ngọc Quỳnh 600.000 đồng vì vi phạm kỷ luật trên tàu bay, không tuân theo hướng dẫn của thành viên tổ bay... Chánh Thanh tra Cục Hàng không Nguyễn Trọng Thắng cho biết: Sau khi Nghị định xử phạt có hiệu lực gần một năm Bộ Tài chính mới có Thông tư số 38/2008/TT-BTC (19/5/2008) hướng dẫn việc quản lý và sử dụng tiền thu từ xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hàng không dân dụng. Thực hiện thông tư, chúng tôi đã hướng dẫn cảng vụ tại 3 miền Bắc - Trung - Nam làm việc với Sở Tài chính Hà Nội, Đà Nẵng, TP Hồ Chí Minh để mở tài khoản tạm giữ tiền xử phạt, làm việc với Cục Thuế mua biên lai thu tiền xử phạt. Theo ông Thắng, xử lý vi phạm trong lĩnh vực hàng không đòi hỏi người có thẩm quyền xử phạt nắm chắc các quy định không chỉ trong Nghị định 91, pháp lệnh xử phạt mà còn phải nắm được kiến thức chuyên ngành. Thanh tra Cục đã mở lớp tập huấn cho cán bộ cảng vụ, thanh tra viên ở các khu vực về các hành vi vi phạm, cách nhận biết hành vi, quy trình xử lý... nhưng hiện tại chúng tôi vẫn rất thiếu người đáp ứng được yêu cầu công việc, ông Thắng khẳng định.

Theo tìm hiểu của người viết, trước năm 2004, Thanh tra Cục HK chỉ thực hiện chức năng thanh tra hành chính, không có quyền xử phạt vi phạm hành chính, việc thanh tra, kiểm tra vi phạm trong các lĩnh vực an toàn, điều hành, khai thác bay... đều do các Ban chuyên môn của Cục đảm nhiệm. Từ năm 2004 đến năm 2007, Thanh tra Cục HK cũng vẫn không có quyền xử phạt vi phạm vì chưa có văn bản quy định (Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính năm 2002 không quy định thẩm quyền của Chánh Thanh tra cấp Cục thuộc Bộ). Chỉ từ khi Nghị định 91 có hiệu lực (14/7/2007), Thanh tra Cục HK mới chính thức có quyền xử phạt vi phạm hành chính và từ ngày 01/7/2008, Giám đốc Cảng vụ hàng không mới có thẩm quyền này. Tuy nhiên, từ khi đảm trách nhiệm vụ mới, nhân sự của cả hai bộ phận này vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu. Hầu hết các trường hợp đã xử phạt vi phạm hành chính theo Nghị định 91 đều do Chánh Thanh tra Cục ký quyết định. Bởi lẽ, Cảng vụ hàng không chưa chính thức đi vào hoạt động, chưa bổ nhiệm được thanh tra viên tại Thanh tra Cục HK và các cảng vụ. Do vậy, trong hầu hết các trường hợp, người xử lý vụ việc vi phạm chỉ lập biên bản vụ việc và gửi biên bản lên thanh tra Cục để lập biên bản xử phạt và ra quyết định.

Nhiều trường hợp vi phạm trong lĩnh vực hàng không khá trừu tượng, cần thời gian trưng cầu ý kiến các cơ quan chuyên môn nên mất thêm thời gian và chi phí (ví dụ: vụ việc của Đặng Trần Hiếu phải gửi cơ quan chuyên môn của Airbus tại Singapore). Trong khi Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính quy định thời hạn ra quyết định xử phạt là 10 ngày, trường hợp phức tạp thì không quá 30 ngày kể từ ngày lập biên bản vi phạm. Ngược lại, một số trường hợp khác lại cần xử lý nhanh như xử lý các hành khách nối chuyến, hành khách, tổ bay nước ngoài đến giờ lên máy bay...

Khi đề cập tới hướng tháo gỡ những vướng mắc trong việc xử phạt vi phạm hành chính, ông Thắng cho hay sẽ đề nghị sửa đổi Nghị định 91 trong năm 2009 vì Pháp lệnh xử phạt vi phạm hành chính mới sửa đổi khiến một số điều trong Nghị định không còn phù hợp và xây dựng tài liệu hướng dẫn về quy trình, phương thức đánh giá hành vi vi phạm,... trong lĩnh vực hàng không dân dụng. Ngoài ra, sau thực tế triển khai, cần bổ sung một số hành vi phải xử phạt, một số hành vi khác lại cần phải mô tả chi tiết hơn...

Theo chúng tôi, để việc xử lý các vi phạm hành chính trong lĩnh vực hàng không đạt được hiệu quả cao hơn, đội ngũ thanh tra viên hàng không cần nhanh chóng được kiện toàn và cần nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Nghị định 91/2007/NĐ-CP cho phù hợp. Việc xây dựng tiêu chuẩn cơ sở về quy trình xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hàng không và tổ chức tập huấn nghiệp vụ xử phạt vi phạm hành chính cho đội ngũ cán bộ có liên quan cũng hết sức cần thiết để tránh tâm lý né tránh trách nhiệm, ngại xử phạt hoặc giải quyết vụ việc chưa thỏa đáng gây khó khăn cho các đối tượng bị xử lý.

Nguyễn Nga

  Về trang trước    Bản in    Gửi email    Về đầu trang

  Ý kiến của bạn:

  Về đầu trang