|
Kỳ trước, Báo GTVT đã giới thiệu phần I bài viết “Kinh nghiệm từ bán quyền thu phí đường của Hoa Kỳ” với tựa đề: “Thu lại khoản tiền lớn để tái đầu tư”. Số này, chúng tôi xin lược dịch tiếp những điều khoản thỏa thuận giữa chính quyền và nhà khai thác tư nhân trong hợp đồng bán quyền thu phí đường tại hai bang Chicago và Indiana. (Tít bài do tòa soạn đặt dựa trên bản gốc của tác giả Joself Seliga.)
Chicago và Indiana đã ký hợp đồng gồm rất nhiều điều khoản chặt chẽ với nhà khai thác tư nhân nhằm bảo vệ lợi ích của công chúng, bao gồm:
Tuân thủ các Luật và Chính sách: Cả hai bang đều khẳng định rằng các vấn đề chính sách công là không phải bàn cãi và phải được đưa vào trong thỏa thuận bất kể những ý kiến phản hồi nào. Ví dụ như các quy định về mức lương tối thiểu đối với người lao động...
Các tiêu chuẩn về khai thác: Bang Chicago và Indiana đã đưa ra hàng trăm trang chi tiết về các tiêu chuẩn khai thác mà công ty tư nhân khi khai thác phải tuân thủ. Các tiêu chuẩn khai thác bao gồm các yêu cầu về bảo trì đường bộ liên quan tới từng loại đường và các trang thiết bị khác gắn với đường. Ngoài ra, đơn vị mua quyền thu phí đường có nghĩa vụ đệ trình kế hoạch khai thác hàng năm liên quan đến việc điều phối giao thông, dọn dẹp tuyết và băng nếu có, cách ứng phó trong trường hợp khẩn cấp, các dịch vụ khách hàng và các yếu tố khai thác khác.
Các tiêu chuẩn khai thác còn bao gồm cả công tác kiểm tra công trình bởi một hãng xây dựng độc lập, các kết quả sẽ được sử dụng để xây dựng chương trình nâng cấp, khôi phục con đường. Đặc biệt, việc không tuân thủ các tiêu chuẩn khai thác có thể dẫn tới lỗi vi phạm hợp đồng và hai bang có quyền chấm dứt hợp đồng ngay lập tức mà không phải trả lại khoản đã thanh toán trước của nhà khai thác tư nhân.
Các kế hoạch nâng cấp theo yêu cầu: Chicago và Indiana đã đưa cả điều khoản về nâng cấp kỹ thuật để yêu cầu nhà khai thác tư nhân phải thực hiện. Trong trường hợp của đường Skyway đó là yêu cầu tái xây dựng lại một số cầu cạn và cầu vượt. Còn trong hợp đồng bán quyền thu phí đường Toll Road tại Indiana thì đơn vị trúng thầu phải thực hiện một dự án mở rộng bắt buộc nếu tại con đường này bị ùn tắc quá mức cho phép.
Thực hiện thu phí điện tử: Thu phí điện tử chưa được áp dụng đối với đường Skyway và đường Toll Road khi mà nhà khai thác tư nhân nhận quyền khai thác đường. Tuy nhiên Indiana đã yêu cầu việc thu phí đường bằng phương pháp điện tử phải được triển khai trong vòng hai năm. Chicago thì cho phép nhà khai thác tư nhân xác định liệu họ có mong muốn lắp đặt hệ thống thu phí điện tử hay không và sẵn sàng hợp tác với nhà khai thác tư nhân nếu họ quyết định lắp đặt hệ thống này. Kết quả là hệ thống thu phí điện tử đã được triển khai thành công trên đường Skyway sau vài tháng.
Bảo vệ quyền lợi của nhân viên hiện tại: Chicago và Indiana đã yêu cầu nhà khai thác tư nhân phải phỏng vấn tất cả các nhân viên hiện tại- nhưng không bắt buộc nhà khai thác tư nhân phải thuê họ. Những nhân viên mà không được thuê bởi nhà khai thác tư nhân sẽ được cơ quan nhà nước có chức năng bố trí công việc khác.
Bảo vệ an ninh, trật tự: Nhà khai thác tư nhân được cả hai bang Chicago và Indiana yêu cầu duy trì mức độ bảo vệ an ninh trên con đường như trước đây và phải trả tất cả các chi phí phát sinh. Indiana cũng yêu cầu nhà khai thác tư nhân trả 5 triệu đô la cho việc thiết lập các trạm cảnh sát mới trên đường Toll Road và trang bị các xe cảnh sát cũng như thiết bị sử dụng trên đường Toll Road. Các giới hạn mức thu phí đường: Hai bang đã đề ra các giới hạn mức thu phí đường cụ thể trên cơ sở các mức xác định trong những năm đầu tiên của thỏa thuận, trong những năm sau sẽ được phép tăng 2% phù hợp với tốc độ lạm phát. Indiana cũng sử dụng một phần số tiền thu được từ việc bán quyền khai thác khi cần thiết để hỗ trợ ổn định mức đóng phí đường cho những người sử dụng thường xuyên đường Toll Road cho đến năm 2016. Thực chất thì những người sử dụng đường sẽ quyết định mức tăng của phí đường áp dụng trong các mức giới hạn cho phép vì họ có thể quyết định tiếp tục hoặc không tiếp tục sử dụng con đường nơi mà mức phí đường tăng quá cao.
Các điều khoản bảo vệ về không cạnh tranh: Những công ty đã qua vòng sơ tuyển đều mong muốn được bảo vệ và muốn được cam kết là chính phủ sẽ không xây các đường mới cạnh tranh trực tiếp. Tuy nhiên, Chicago từ chối điều khoản cấm xây dựng đường mới cạnh tranh với đường Skyway. Indiana thì chọn phương án bảo vệ lợi ích nhà thuê khai thác tư nhân bằng cách giới hạn các đường mới xây phải có những khoảng cách ít nhất là 10 dặm với đường Toll Road và chiều dài tối thiểu là 20 dặm, đồng thời có biện pháp cung cấp bồi thường cho nhà khai thác tư nhân khi mà nhà khai thác tư nhân chứng minh rằng các nguồn thu bị ảnh hưởng xấu do kết quả của việc xây dựng đường mới cạnh tranh trực tiếp.
Các quyền giám sát: Nhà khai thác tư nhân sẽ nằm dưới quyền giám sát và kiểm tra của bang Chicago và Indiana, kể cả trong công tác sửa chữa đường hư hỏng hoặc xử lý những vấn đề phát sinh khẩn cấp. Ngoài ra, nhà khai thác tư nhân được yêu cầu đệ trình các báo cáo chi tiết về tình hình tài chính, tai nạn giao thông và điều kiện môi trường của con đường. Bên cạnh đó, Chicago và Indiana yêu cầu nhà khai thác tư nhân phải giải ngân các chi phí giám sát ở một mức nhất định để tránh tình trạng Chicago và Indiana không thể thực thi quyền giám sát này vì không có tiền.
Hai bang Chicago và Indiana sẽ xem xét lần cuối từng điều khoản hợp đồng. Sau đó, các công ty qua vòng sơ tuyển sẽ được cung cấp các điều khoản hợp đồng cụ thể và được phép phản hồi, thậm chí phân tích rằng có những điều khoản nào bất hợp lý.
Chính quyền bang sẽ đánh giá và xử lý những thông tin phản hồi, điều này có nghĩa có thể có sự thay đổi điều khoản cụ thể. Tuy nhiên, cả hai bang đều cho rằng việc bảo vệ lợi ích công sẽ luôn được chú ý hàng đầu và bác bỏ những ý kiến đi ngược với các nguyên tắc chính sách công cơ bản.
Nói theo cách khác, các điều khoản của thỏa thuận sẽ được ban hành trên cơ sở có ý kiến của hai bên. Để hợp đồng được thông qua, các nhà khai thác tư nhân cần có cơ hội để đưa ra các ý kiến về những điều khoản cụ thể ảnh hưởng tới khả năng của họ trong việc thực hiện hợp đồng theo cách thức mà họ được yêu cầu phải đáp ứng các mong đợi và mục tiêu của cơ quan nhà nước.
Để tạo ra sự hợp tác nhà nước và tư nhân trong lĩnh vực giao thông vận tải thành công, các quan chức chính phủ tại Chicago và Indiana đã phải đưa ra những quyết định khó khăn trong quá trình giao dịch, nghiên cứu về các điều khoản của thỏa thuận hợp đồng cũng như cách thức sử dụng số tiền thu được với tầm nhìn dài hạn để bảo đảm tốt sự cân bằng giữa các lợi ích thu được cũng như lợi ích của công chúng.
Việt Hà (Vụ Quan hệ quốc tế) Số lượt đọc:
406
-
Cập nhật lần cuối:
14/08/2007 02:50:18 PM 
Ý kiến của bạn: | 