Mô hình cho thuê trọn gói tàu hàng Bắc - Nam đang dần trở nên thông dụng với nhiều tuyến đường sắt. Không chỉ có tuyến Thống nhất mà ngay cả tuyến phía Tây, phía Bắc mô hình này cũng đang được nhân rộng. Phải thừa nhận rằng đây là một loại sản phẩm mới, phù hợp với xu thế chung của thị trường, đồng thời khẳng định thành công của Tổng công ty ĐSVN về tình huống: "Trong cái khó, ló cái khôn".
Từ bán lẻ chuyển sang bán buôn
Mấy chục năm qua, Tổng công ty ĐSVN vẫn chỉ đưa ra hình thức bán hàng truyền thống là nhận vận chuyển hàng hóa chủ yếu theo hình thức nguyên toa, giá cước vận tải được phân theo chủng loại hàng (chủ yếu theo giá trị hàng hóa) và cự ly vận chuyển. Các ga hàng hóa chủ yếu bán hàng tại chỗ, phần lớn ngồi chờ chủ hàng đến đàm phán, ký kết hợp đồng, xin toa xe…
Đất nước bước vào công cuộc đổi mới, nhiều thành phần kinh tế ra đời, các loại hình giao thông, đặc biệt là giao thông đường bộ phát triển nhanh. Vận tải đường sắt ngày càng thể hiện những khiếm khuyết nhất định của mình. Các khách hàng lớn, đặc biệt là các công ty thuộc khối kinh tế tư nhân, vốn nước ngoài, thay vì tự mình vận chuyển như trước đây đã thông qua đấu thầu để lựa chọn ra các đại lý vận tải chuyên nghiệp vận chuyển nguyên, nhiên liệu (đầu vào), cũng như sản phẩm (đầu ra) đến nơi tiêu thụ. Hình thức vận chuyển từ kho đến kho ngày càng trở nên thông dụng.
Phương tiện vận chuyển bằng ôtô đã trở nên ưu việt, nhất là khi chất lượng cầu đường ngày càng được cải thiện. Trong khi các ga đường sắt, thay vì đi tiếp thị, chào bán hàng thì vẫn theo ngồi đợi chủ hàng đến ga, đó là chưa kể trở ngại là hầu hết các ga lại không có phương tiện đáp ứng yêu cầu trung chuyển từ ga về kho của khách hàng. Trong bối cảnh ấy, “Năm hàng hóa, năm 2004” của Tổng công ty ĐSVN đã để lại nhiều bài học kinh nghiệm quý, trong đó việc làm mới sản phẩm được các nhà quản lý đặt lên hàng đầu.
Đầu tiên, là việc thay đổi quan niệm, xem các đại lý vận tải là chiếc cầu nối giữa đường sắt với các chủ hàng, tôn trọng quyền lợi của các đại lý bằng cách nâng cao hiệu lực pháp lý trong các hợp đồng vận tải. Từ năm 2005, lần đầu tiên, Tổng công ty ĐSVN chấp nhận đưa thưởng, phạt kinh tế vào trong các điều khoản hợp đồng vận chuyển và đưa ra sản phẩm bán buôn, cho chủ hàng thuê trọn gói cả đoàn tàu hàng.
Nhớ lại những ngày đầu rao bán buôn tàu hàng, duy nhất chỉ có Xí nghiệp Dịch vụ vận tải và thương mại đường sắt phía Nam dám đăng ký mua 3 đôi tàu/tuần với giá cước trọn gói 145 triệu đồng/vòng (chuyển chở được khoảng 640 tấn hàng hóa). Đến nay, trên tuyến Bắc - Nam đã có nhiều chủ hàng đăng ký thuê (mua) trọn gói với hơn 20 đôi tàu/tuần. Điều đáng quan tâm nhất là do đưa cơ chế thưởng, phạt kinh tế vào trong các điều khoản hợp đồng vận chuyển nên chất lượng vận chuyển hàng hóa đã tăng lên rõ rệt. Nếu như trước đây, vận chuyển 1 toa xe từ ga Giáp Bát vào Sóng Thần mất khoảng trên 100 giờ thì đến nay trung bình mất khoảng 60-70 giờ.
Ngoài ra, theo mô hình kinh doanh vận tải cũ, hàng năm Tổng công ty ĐSVN đã tốn không biết bao nhiêu tiền để kéo toa xe rỗng vào Nam xếp hàng hay lên Lào Cai chở hàng Trung Quốc thì nay các đại lý vận tải với sự năng động vốn có đã “lấp đầy” hàng cả hai chiều. Vận chuyển hàng hóa theo hình thức này đã đem lại hiệu quả và năng suất cao hơn nhiều lần. Điều quan trọng hơn là việc tổ chức chạy tàu hàng đi - đến đúng giờ đã từng bước lấy lại uy tín thương hiệu cho ĐSVN. Khá nhiều khách hàng trước đây “chê” đường sắt vì nhiều lý do khác nhau, nay đã chấp thuận chọn các đoàn tàu hàng chất lượng cao để vận chuyển hàng hoá.
Được và chưa được
Bây giờ thì người ta không còn tranh cãi về mô hình vận chuyển mới này nữa, bởi loại sản phẩm mới này tự nó đã có sức thu hút khách hàng. Tuy nhiên cuộc tranh cãi về giá cước trọn gói bán cả hành trình đoàn tàu như vậy là đắt hay rẻ thì vẫn còn. Hiện tại và cả trong tương lai, nên cho thuê với giá nào là hợp lý? Đó là những câu hỏi chưa có câu trả lời.
Rõ ràng là so mặt bằng chung của phương thức bán nguyên toa cũ, giá cước của các đoàn tàu hàng nay chỉ bằng khoảng 70%, nhưng lại được ưu tiên trong công tác tổ chức chạy tàu hơn so với những đoàn tàu thông thường. Trao đổi với chúng tôi không ít trưởng ga vẫn còn băn khoăn về giá cước của một số đoàn tàu hàng bán trọn gói chuyên tuyến. Tuy nhiên, việc xác định chính xác giá thành của các đoàn tàu hàng cho thuê trọn gói này quả là không đơn giản. Trong bối cảnh hiện nay, giá cả leo thang, đặc biệt là giá nhiên liệu tăng cao, nếu không điều chỉnh thì ngành Đường sắt VN cũng sẽ khó tồn tại. Tuy vậy việc điều chỉnh như thế nào, vào thời điểm nào đều phải cân nhắc, nhất là nhiều hợp đồng đã ký từ đầu năm.
So với những năm đầu áp dụng mô hình bán buôn trọn gói tàu hàng, hiện nay số lượng đôi tàu hàng kinh doanh theo mô hình này đã và đang tăng nhanh, với nhiều ký hiệu như: SBN, SY, HBN, HSĐ, SY… Hiệu quả của nó với Tổng công ty thì đã rõ, nhưng với nhiều chủ hàng, đây được coi là một sân chơi có phần bình đẳng hơn. Chủ hàng đã được bồi thường mỗi khi tàu về đến ga cuối chậm giờ. Và đương nhiên, chủ hàng cũng bị phạt nếu để đọng toa xe hay chậm cước...
Theo báo cáo của Công ty vận tải hàng hóa Đường sắt, 6 tháng đầu năm nay, các chỉ tiêu về vận tải hàng hóa đều vượt yêu cầu đề ra. Trong đó tấn xếp đạt 4,5 triệu (tăng 2,8%) và 2,191 tỷ T.Km (tăng 14,4%); doanh thu đạt 615 tỷ đồng, tăng 28,2% so với cùng kỳ. Đây thực sự là những con số đáng mừng trong lúc tình hình kinh tế của đất nước có nhiều khó khăn. Một trong những nguyên nhân chính dẫn đến thành công của Công ty vận tải hàng hóa Đường sắt là vận dụng tốt mô hình bán buôn trọn gói tàu hàng. Khi bài báo này lên khuôn, chúng tôi nhận được thông tin, Tổng công ty ĐSVN đã chính thức ký quyết định điều chỉnh giá bán buôn tàu hàng từ 1-7. Theo đó, giá bán buôn hành trình tàu hàng sẽ tăng từ 7-15% so với trước, nhưng vẫn được các chủ hàng chấp nhận.
T.T
Số lượt đọc:
169
-
Cập nhật lần cuối:
08/07/2008 03:42:26 PM 
Ý kiến của bạn: | 