Cấp thiết phải vun đắp văn hóa giao thông

Cập nhật, 08:47, Thứ Sáu, 09/03/2012 (GMT+7)

Một xã hội an toàn, không tai nạn, thân thiện và đầy tình người là mục tiêu của cuộc vận động xây dựng văn hóa giao thông do Ủy ban ATGT quốc gia phát động.

Trong bối cảnh hạ tầng giao thông chưa đáp ứng được sự gia tăng đột biến của phương tiện, ý thức của người tham gia giao thông còn yếu, TNGT đã tăng cao trong nhiều năm qua. Theo thống kê của cơ quan chức năng, mỗi ngày có 30 người chết vì TNGT và trên 30 người bị thương, hậu quả của nó để lại là gánh nặng cho gia đình người bị nạn và xã hội phải gánh chịu, đồng thời là một lực cản kéo con tàu kinh tế của đất nước chậm lại.

Bằng nhiều giải pháp trong nhiều năm qua, cả hệ thống chính trị của đất nước cùng vào cuộc để kiềm chế và giảm thiểu TNGT, tình hình TT ATGT đã có nhiều chuyển biến, nhưng TNGT vẫn ở mức cao. Nguyên nhân của các vụ TNGT thì có nhiều, nhưng trên 80% là do ý thức của người tham gia giao thông như: phóng nhanh, vượt ẩu, đi sai làn đường, vượt đèn đỏ, vi phạm các quy tắc giao thông, trước khi điều khiển phương tiện có sử dụng rượu bia, không làm chủ tốc độ.

Trong thông điệp đầu năm nay gửi đến nhân dân cả nước, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng nhấn mạnh: Chính phủ đã lấy năm 2012 là “Năm An toàn giao thông” đề ra đồng bộ các biện pháp tập trung chỉ đạo thực hiện quyết liệt nhằm thiết lập kỷ cương trật tự an toàn giao thông trong phạm vi cả nước và giảm ùn tắc giao thông ở các thành phố lớn.

Hiện các cấp, các ngành đang tích cực và quyết liệt triển khai đồng bộ các giải pháp bảo đảm TTATGT nhằm phấn đấu giảm thiểu TNGT từ 5 - 10% theo Nghị quyết của Quốc hội. Một trong các giải pháp đó là tuyên truyền, giáo dục pháp luật về TT ATGT bằng nhiều hình thức phong phú, đa dạng.

Để có văn hóa giao thông, điều đầu tiên và cơ bản nhất của người tham gia giao thông là hiểu biết đầy đủ, đúng đắn pháp luật. Người tham gia giao thông có văn hóa là người thực hiện đúng Luật Giao thông, thực hiện tốt mọi quy định dù là nhỏ của Luật, từ cử chỉ, hành động đến thái độ, lời nói và phương tiện đều cần sự chuẩn mực, có văn hóa. Nhà chức trách quản lý điều hành phải thực hiện tốt pháp luật về trật tự an toàn giao thông.

Phương tiện tham gia giao thông, hạ tầng giao thông phải đạt chuẩn. Không những hiểu Luật thật sâu sắc, người tham gia giao thông còn cần biết vận động và hướng dẫn cho nhiều người cùng hiểu và thực hiện đúng Luật. Không chỉ vậy, người tham gia giao thông còn có trách nhiệm và lương tâm cao không chỉ bảo vệ mình mà còn góp phần cứu giúp người khác. Các lực lượng chức năng, những người giám sát và thực thi luật pháp cũng cần nghiêm túc trong chấp hành các quy định giao thông; trong xử phạt người vi phạm. Cần công bằng, khách quan và kiên quyết trong xử phạt người vi phạm.

 Trong Hội thảo quốc gia về Văn hóa giao thông, nguyên Bộ trưởng Bộ GTVT Hồ Nghĩa Dũng cho rằng: “Khái niệm văn hóa giao thông rất rộng, đến nay không phải ai cũng hiểu và nắm rõ. Vì vậy, để nâng cao nhận thức về văn hóa giao thông thì vai trò của các tổ chức chính trị, xã hội, các cơ quan đoàn thể đặc biệt là các trường học, gia đình trong công tác tuyên truyền giáo dục là đặc biệt quan trọng”. Cũng đồng với quan điểm này, theo Giáo sư Hoàng Chương, Tổng giám đốc Trung tâm Nghiên cứu bảo tồn và phát huy Văn hóa dân tộc Việt Nam, Chủ nhiệm dự án Văn hóa giao thông thì: “Cần gắn xây dựng văn hóa giao thông với xây dựng nếp sống văn minh bởi cái đích cuối cùng của văn hóa giao thông là xây dựng con người văn minh trong hoạt động giao thông, từ việc thực hiện luật pháp đến ý thức trách nhiệm cộng đồng”. Muốn có văn hóa giao thông, cần phải giáo dục ý thức văn hóa giao thông ngay từ gia đình, từ các khu dân cư trường học, ngay từ khi trẻ mới chập chững.

Xã hội hiện đại văn minh đòi hỏi những nguyên tắc và tính kỷ luật cao. Chúng ta đặt ra các quy tắc và phải thực hiện nghiêm túc thì mới được xã hội tôn trọng. Ở một góc nhìn khác, sự văn minh, nền văn hóa của một quốc gia được thể hiện một phần nào đó qua văn hóa giao thông.

Ông Nguyễn Hoàng Hiệp, Phó Chủ tịch UBATGT Quốc gia cho rằng, “Gieo hành vi thành thói quen, gieo thói quen thành ý thức”, để xây dựng được văn hóa giao thông thì bên cạnh hoàn thiện thể chế, tổ chức tốt giao thông, thực thi pháp luật thì phải đẩy mạnh giáo dục, mà giáo dục thông qua các hình thức văn học nghệ thuật là cách làm gần gũi, dễ tiếp cận nhất và có sức lan tỏa cao. Do đó, chúng ta đang rất cần các tác phẩm văn học nghệ thuật về chủ đề này đề công diễn trực tiếp hoặc gián tiếp đến khán giả, nhằm tác động mạnh đến công chúng đồng thời làm thay đổi nhận thức của người dân khi tham gia giao thông.

Khánh Hà

Bộ trưởng Đinh La Thăng: Phải xây dựng được ý thức tự giác tuân thủ pháp luật

Trao đổi với phóng viên, Bộ trưởng Bộ GTVT Đinh La Thăng khẳng định, nếu ta tổ chức tốt giao thông, tăng cường xử phạt thì có thể giảm ùn tắc, tai nạn trong một thời gian nhưng điều đó không bền vững.

Nếu lơi tay thì vi phạm lại tăng, lấy đâu ra công an, thanh tra để tăng cường xử phạt mãi?

 Điều quan trọng nhất là phải thay đổi được ý thức tự giác tuân thủ pháp luật của người dân.

Điều này rất khó, mở một cuộc vận động thôi chưa đủ mà phải làm như làm một cuộc cách mạng vậy.

Trong cuộc cách mạng này, chắc chắn sẽ có sự hy sinh cá nhân, một bộ phận nào đó phải chấp nhận thiệt thòi nhưng về tổng thể thì phục vụ được lợi ích của số đông. Cái gì có lợi cho cộng đồng hơn thì phải làm.

Dần dần, tổ chức giao thông tốt, xử phạt nghiêm, văn hóa giao thông được đề cao thì tai nạn sẽ giảm bền vững. Tôi thấy rất lạ là có người phóng xe máy tốc độ cao, vượt cả đèn đỏ lao đến quán bia, quán cafe ngồi kề cà cả ngày.

Trong khi việc phóng nhanh đó chỉ tiết kiệm được mấy phút, tai nạn xảy ra thì chậm cả một đời. Tôi cho rằng, chỉ khi nào người dân hiểu rõ lợi ích của chính mình trong việc thực thi pháp luật thì khi ấy các chính sách mới thực sự đi vào cuộc sống và chúng ta mới thành công được.

Tôi kỳ vọng rất lớn vào sự đồng thuận của dư luận trong đó có báo chí để chúng ta xây dựng được văn hóa giao thông, giảm tai nạn và ùn tắc giao thông.

N.A (Ghi)

Ông Nguyễn Văn Lưu - Tổng biên tập Báo GTVT: Nghệ thuật sẽ góp phần làm chuyển biến ý thức

Chúng ta đang hàng ngày phải chứng kiến tình trạng một số người ngang nhiên vượt đèn đỏ, lấn chiếm làn đường, say rượu  bia vẫn lái xe, gây gổ thậm chí hành hung khi xảy ra va chạm nhỏ; tình trạng chen lấn xô đẩy khi lên xe buýt, thanh niên không nhường chỗ cho người già, trẻ em, phụ nữ mang thai, người tàn tật.

Một số người thực thi công vụ còn thiếu trách nhiệm, như còn có hiện tượng CSGT, thanh tra giao thông nhận mãi lộ, công tác đăng kiểm, sát hạch cấp bằng lái xe còn có tiêu cực, còn có hiện tượng bớt xén, làm ẩu, công trình kém chất lượng dẫn đến TNGT... Đây chẳng những là hành vi vi phạm pháp luật mà còn là hành vi thiếu văn hóa, thiếu đạo đức.

Muốn nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của mọi người khi tham gia giao thông cần phải đa dạng hóa phương thức tuyên truyền giáo dục, không chỉ tác động vào lý trí mà còn phải tác động vào tâm hồn, tình cảm của mỗi người. Làm thế nào để cho người không chấp hành pháp luật về ATGT không chỉ lo sẽ bị xử phạt mà còn phải cảm thấy xấu hổ với hành vi của mình.

Việc tác động vào tâm hồn, tình cảm của mỗi người không gì nhanh hơn, hiệu quả hơn là từ góc độ văn hóa nghệ thuật. Nghệ thuật là tiếng nói từ trái tim đến với trái tim, làm rung động tâm hồn, tạo nên xúc cảm tốt đẹp, cao thượng từ đó sẽ làm chuyển biến về ý thức ứng xử có văn hóa khi tham gia giao thông.

Đêm 11/3 tới đây, được sự ủng hộ của Bộ GTVT, UB ATGT Quốc gia, Bộ Văn hóa - Thể thao & Du lịch, Báo GTVT phối hợp với Nhà hát Tuổi trẻ, Công ty Vision One sẽ tổ chức đêm diễn với chủ đề An toàn giao thông - Cho tôi, cho bạn... tại nhà hát Âu Cơ cũng nhằm mục đích này.

K.Hà (Ghi)

Giáo sư Hoàng Chương - Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu, Bảo tồn và phát huy văn hóa dân tộc: Dùng “vũ khí mềm” đảm bảo trật tự ATGT

Giáo sư Hoàng Chương cho biết, với sự tham gia của các nhà nghiên cứu, nhà báo, trí thức, văn nghệ sỹ cả nước, Trung tâm đang thực hiện việc đưa văn hóa giao thông vào cộng đồng thông qua các phương tiện thông tin đại chúng và các hình thức văn học nghệ thuật để xây dựng nếp sống văn hóa  giao thông cho cộng đồng.

Có thể nói, đây là một “vũ khí mềm” tấn công vào mặt trận đảm bảo ATGT, góp phần để mọi người nâng cao nhận thức về Văn hóa giao thông, từ đó có hành vi ứng xử có văn hóa khi tham gia giao thông, hạn chế TNGT, tạo nên một môi trường giao thông bền vững làm cho đất nước bình an hơn, đẹp đẽ hơn.

Với mục tiêu này, năm qua, đã có nhiều chương trình nghệ thuật đến với công chúng như vở kịch  “Giao thông - Quốc nạn” do đạo diễn nhân dân Lê Hùng và Nhà hát Tuổi trẻ thực hiện, chương trình múa rối nước của Phan Thanh Liêm, chương trình hát Xẩm Văn hóa giao thông của nhạc sỹ Tuyết Mai và một số ca khúc của Phạm Việt Long, triển lãm tranh thiếu nhi toàn quốc về Văn hóa giao thông...

Năm 2012, Trung tâm sẽ tổ chức dàn dựng một chương trình nghệ thuật về Văn hóa giao thông gồm múa rối nước, kịch nói, chèo, bài chòi, cải lương và dân ca để biểu diễn ghi hình tại các tỉnh tuyên truyền về Văn hóa giao thông. Bên cạnh đó, Trung tâm sẽ phối hợp với Cục Biểu diễn sáng tác (Bộ Văn hóa - Thể thao & Du Lịch) phát động sáng tác kịch bản viết về ATGT, phối hợp với Hội Nhạc sỹ sáng tác ca khúc và dân ca để dựng thành tiết mục biểu diễn rộng rãi, góp phần tạo nên nét đẹp văn hóa của dân tộc.

K.L

Xây dựng văn hóa giao thông đường thủy: Xác định rõ các tiêu chí

Theo Đại tá Nguyễn Văn Vui, Trưởng phòng Tuyên truyền, Điều tra và xử lý TNGT, Cục Cảnh sát Đường thủy, thực tiễn công tác đảm bảo TTATGT hiện nay cho thấy “Văn hóa giao thông đường thủy” cần được xây dựng đáp ứng các yêu cầu cơ bản.

Cụ thể, người tham gia giao thông đường thủy phải hiểu biết đầy đủ và tự giác chấp hành nghiêm chỉnh các quy định của pháp luật về trật tự ATGT đường thủy nội địa. Khi tham gia giao thông phải có trách nhiệm với bản thân và với cộng đồng, giữ gìn an toàn cho mình và mọi người, biết tôn trọng và nhường nhịn.

Gặp trường hợp người, phương tiện bị nạn cần giúp đỡ và chia sẻ kịp thời. Tích cực tuyên truyền, vận động cho mọi người chấp hành pháp luật về giao thông đường thủy. Có ý thức đấu tranh với những hành vi vi phạm pháp luật về ATGT đường thủy.

Tham gia cùng lực lượng chức năng, chính quyền địa phương, cơ quan, doanh nghiệp, tổ chức xã hội... trong công tác giữ gìn TTATGT đường thủy nội địa. Lực lượng chức năng thực hiện công tác quản lý nhà nước về trật tự ATGT đường thủy nội địa phải nâng cao tinh thần trách nhiệm, thái độ ứng xử có văn hóa khi xử lý công việc và tiếp xúc với nhân dân.

Mới đây, UB ATGT quốc gia đã thông qua một số tiêu chí cụ thể về văn hóa giao thông đường thủy tại khu dân cư ven sông hồ, vịnh đảo; tại cảng bến thủy nội địa, đoạn tuyến sông an toàn. Ngoài ra, UB đã xác định rõ tiêu chí mô hình đoàn tàu văn hóa - an toàn; Tiêu chí đối với doanh nghiệp, hợp tác xã, tổ chức xã hội... hoạt động kinh doanh vận tải đường thuỷ nội địa; Tiêu chí văn hóa đối với cơ quan, đơn vị chức năng và cán bộ, chiến sĩ, CNVC trực tiếp thi hành nhiệm vụ đảm bảo trật tự ATGT đường thủy.

Ban ATGT các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương cần căn cứ vào thực tiễn địa phương  lựa chọn xây dựng các mô hình phù hợp. Đồng thời, Ủy ban ATGT Quốc gia cũng phối hợp với Ban ATGT các tỉnh, thành phố Hà Nội, Hải Phòng, TP.HCM, Vĩnh Long và Quảng Nam xây dựng điểm một số mô hình văn hóa giao thông đường thủy làm cơ sở để học tập rút kinh nghiệm nhân rộng ra toàn quốc. Tích cực đẩy mạnh tuyên truyền rộng rãi trong xã hội. Vừa qua, một số mô hình đã được tích cực triển khai và nhận được sự quan tâm, đồng tình của người dân và xã hội.

Hạnh Lê

NSND, Giám đốc Nhà hát Tuổi trẻ, Đạo diễn Lê Hùng: Một chủ đề rất thời sự

Nhà hát Tuổi trẻ đã dựng nhiều chương trình về chủ đề ATGT, ví dụ như vở “Giao thông là quốc nạn” khán giả đi xem cười hả hê, vỗ vai nhau cười sảng khoái, ấy thế mà ra đường vẫn đi theo kiểu đánh võng, chèn nhau, vượt đèn đỏ, không đội mũ bảo hiểm...

Tất cả cho thấy, ý thức của dân ta như thế nào trong khi không phải chỗ nào cũng có CSGT và công tác tuần tra kiểm soát còn chưa nghiêm dẫn đến TNGT. Chúng tôi đã làm nhiều chương trình về ATGT có sự tham gia của các diễn viên như Xuân Bắc, Tự Long... đã gây được tiếng vang trong xã hội. Tôi cho rằng, văn hóa nghệ thuật chính là cầu nối, chất xúc tác để đưa vấn đề văn hóa giao thông gần gũi hơn với khán giả.

Ứng xử có văn hóa phải bắt đầu từ nền tảng giáo dục

Chị Phạm Thanh Trâm, tiếp viên trưởng của Vietnam Airlines cho rằng, văn hóa của khách đi tàu bay hay văn hóa lái xe thì xét cho cùng cũng phải xuất phát từ cái gốc nền tảng văn hóa xã hội, giáo dục đạo đức. Không thể yêu cầu những người thường xuyên vi phạm Luật Giao thông đường bộ lên máy bay lại tuân thủ tốt các quy định an ninh, an toàn được.

Nhận định về văn hóa của khách đi tàu bay hiện nay, chị Trâm cho biết, có nhiều hành khách ý thức rất tốt, họ thậm chí còn nhắc cả tiếp viên khi tiếp viên sơ suất chưa chuyển hành lý ở cửa thoát hiểm, hỗ trợ tiếp viên đóng nắp khoang đựng hành lý... Tuy nhiên, nhiều người lại quá coi thường tính mạng của mình và người khác, phớt lờ nhắc nhở của tiếp viên. Họ điện thoại, hút thuốc trong buồng vệ sinh, mở cửa thoát hiểm ngay sau khi được dặn là không tự động mở khóa. Những hành vi đó có thể uy hiếp an toàn cả chuyến bay và khiến hành khách khác phải chịu thiệt thòi, hãng hàng không tăng thêm chi phí khắc phục hậu quả.

Chỉ dẫn cho các em nhỏ về văn hóa giao thông
Chỉ dẫn cho các em nhỏ về văn hóa giao thông

Trả lời câu hỏi “Nếu khách chưa được phổ biến rõ Luật Hàng không và các quy định an ninh, an toàn thì khó có thể buộc họ có ứng xử phù hợp được?”, chị Trâm khẳng định:“ Chỉ cần lắng nghe và tuân thủ đúng hướng dẫn của tiếp viên trên chuyến bay là cơ bản không vi phạm”.

Tuy nhiên, nhiều người rất giàu, có tiền mua vé hạng thương gia nhưng văn hóa lại rất kém. Tiếp viên hướng dẫn gập bàn ăn, dựng thẳng lưng ghế, không điện thoại để đảm bảo an toàn khi máy bay cất hạ cánh họ cũng không làm, thậm chí còn gây gổ, xúc phạm tiếp viên... Chúng tôi nhắc nhiều lần nhưng không ít khách chả quan tâm, chị Trâm tâm sự.

P.V.N

Chú trọng tuyên truyền đối với thanh niên nhập cư

Theo ông Nguyễn Thành Nam, Bí thư quận đoàn Q.9, Thành đoàn TP HCM, để nâng cao ý thức chấp hành luật lệ tham gia giao thông của người dân và thanh thiếu niên cần tuyên truyền trọng tâm với nhiều hình thức hiệu quả.

Đặc biệt cần khuyến khích động viên thanh niên xung kích tham gia vào “mặt trận” này. Thời gian qua, lực lượng thanh niên của Quận đoàn đã phối hợp rất tốt với cảnh sát giao thông  tham gia điều tiết giao thông vào giờ cao điểm ở những đoạn đường thường xảy ra ùn tắc giao thông như ngã tư Bình Thái, ngã tư Thủ Đức... Theo đánh giá của Quận đoàn quận 9, thì số thanh niên từ các tỉnh nhập cư về TP.HCM làm ăn thường vi phạm Luật Giao thông rất nhiều.

Do đó, thời gian tới Quận đoàn sẽ phối hợp với Công an tập trung đẩy mạnh tuyên truyền về văn hóa giao thông cho thanh thiếu niên trong những khu nhà trọ, khu công nghiệp. Ngoài ra, đầu tháng 4, Quận đoàn quận 9 sẽ tổ chức cuộc thi “Tuổi trẻ với văn hóa giao thông” nhằm nâng cao hơn nữa ý thức chấp hành luật lệ giao thông đối với thanh thiếu niên trên địa bàn quận.

Đỗ Loan 

 

.
.
.