Hưng Yên: Tuyên chiến với tình trạng "nhiều không" trên sông

Sau 7 năm (2005-2012) thực hiện Luật Giao thông đường thủy nội địa (ĐTNĐ), nhờ  thực hiện tốt công tác tuyên truyền và tăng cường tuần tra,xử lí  vi phạm nên công tác bảo đảm ATGT trên các tuyến sông ở Hưng Yên đã đạt được một số kết quả khả quan.

Tuy nhiên, do trình độ nhận thức và ý thức chấp hành luật của người tham gia giao thông ĐTNĐ còn thấp và không đồng đều, tình trạng phương tiện thủy “nhiều không”(không có đăng ký, đăng kiểm, người điều khiển không có bằng hoặc chứng chỉ chuyên môn(CCCM) phù hợp với phương tiện), đặc biệt là tình trạng khai thác cát, sỏi trái phép; mở bến bãi kinh doanh; chở quá tải còn diễn ra khá phổ biến, nên vào mùa mưa, lũ nguy cơ mất an toàn giao thông ĐTNĐ vẫn đang ngày đêm rình rập...

Vi phạm tràn lan.

Những năm gần đây, dưới sự tác động của kinh tế thị trường trong lĩnh vực giao thông ĐTNĐ đã làm cho số lượng, chủng loại cũng như trọng tải của các phương tiện tăng lên nhanh chóng, kể cả chủng loại và tải trọng. Tuy nhiên, do cơ sở hạ tầng giao thông ĐTNĐ trên tuyến sông ở Hưng Yên hầu hết vẫn ở trạng thái tự nhiên, trình độ dân trí và ý thức chấp hành luật trong việc đảm bảo trật tự an toàn giao thông ĐTNĐ của các đối tượng hành nghề trên sông nói chung và làm nghề vận tải thủy nói riêng còn thấp và không đồng đều. Trong đó nổi bật nhất là tình trạng “nhiều không”như;  Không đăng ký; không đăng kiểm; không bằng cấp; không CCCM...Đặc biệt là tình trạng khai thác cát, sỏi trên sông diễn ra hết sức phức tạp. Thực trạng trên không chỉ kìm hãm sự phát triển mà còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ xảy ra tai nạn giao thông đường thủy.

Cảnh sát đường thủy Hưng Yên kiểm tra CCCM của người điều khiển phương tiện

Hiện trên địa bàn tỉnh Hưng Yên, tình trạng khai thác cát trái phép hiện nay trên tuyến sông Hồng, sông Luộc có nguyên nhân từ nhu cầu cát cho xây dựng. Chỉ tính nhu cầu san lấp mặt bằng của tỉnh những năm qua và vài công trình giao thông lớn của tỉnh đã chuẩn bị triển khai như đường ô tô cao tốc Hà Nội – Hải Phòng, đường nối đường ô tô cao tốc Hà Nội – Hải Phòng và đường cao tốc Cầu Giẽ - Ninh Bình… đã "ngốn" hàng chục triệu mét khối cát đen. Đó là chưa kể hàng trăm, hàng nghìn công trình xây dựng, công trường thi công mỗi năm ở trong tỉnh cần đến cát đen.

Việc khai thác cát cũng góp phần giải quyết việc làm cho nhiều lao động trên địa bàn tỉnh và ở khía cạnh khác, theo ông Đỗ Văn Hà, Giám đốc Công ty Cổ phần quản lý đường sông số 2 : “Nếu việc khai thác cát dưới sông hợp lý sẽ góp phần khơi nạo luồng lạch, chống bồi đắp cho các luồng chạy tàu". Tuy nhiên, nếu cứ để hút cát tự do như hiện nay sẽ làm xói lở luồng chạy tàu, bãi sông, bờ sông, thậm chí tại nhiều điểm làm sụt lở đê kè. Thêm nữa, việc tự do hoạt động, đi lại của tàu hút cát trong luồng chạy tàu gây tình trạng mất trật tự ATGT trong luồng chạy tàu. Và hoạt động hút cát trái phép diễn ra tràn lan, kinh doanh bến, bãi chứa cát không phép có mặt khắp nơi dọc sông Hồng, sông Luộc gây khó khăn cho việc thu phí bảo vệ môi trường, thuế tài nguyên đến hàng chục tỷ đồng mỗi năm.

Tình trạng khai thác cát trên các tuyến sông tiềm ẩn nguy cơ mất ATGT

Biết vậy, nhưng việc xử lý vi phạm của lực lượng chức năng không hề đơn giản. Theo phân cấp, mặc dù tuyến sông Hồng, sông Luộc đi qua địa bàn tỉnh khá dài nhưng Công an tỉnh Hưng Yên chỉ được  làm công tác tuần tra kiểm soát và bảo đảm trật tự ATGT ĐTNĐ trên 7km sông Luộc và làm công tác điều tra cơ bản, nắm tình hình trên tuyến. Sự phân cấp này khiến cho CS đường thủy Hưng Yên dù phát hiện tàu vi phạm nhưng nếu tàu đang hoạt động trên sông phía thành phố Hà Nội hay tỉnh Hà Nam, Thái Bình thì cũng chỉ còn cách "đứng nhìn". Bởi tuy hoạt động trái phép nhưng các đối tượng đều tìm hiểu kỹ chức năng, nhiệm vụ của lực lượng chức năng có liên quan để tìm cách "lách luật". Khi phát hiện lực lượng chức năng thì di chuyển tàu đến địa điểm mà Công an tỉnh Hưng Yên không được giao quản lý. Hoặc có trường hợp tàu đứng nửa sông phía thành phố Hà Nội nhưng đưa vòi sang nửa sông bên Hưng Yên để hút cát.

Đáng chú ý, các trường hợp tàu vi phạm phần lớn đều từ các địa phương lân cận khác như: Thái Bình, Hà Nam, Nam Định, Hà Nội. Để đối phó lại lực lượng chức năng, những đối tượng này thường lợi dụng các thời điểm đêm tối hoặc khi không có lực lượng TTKS trên sông để hoạt động. Khai thác không có phép, thậm chí các đối tượng "lao động" trên tàu còn chẳng có giấy tờ tùy thân. Không ít trường hợp khi bị phát hiện, đối tượng đánh hỏng máy tàu sau đó nhảy xuống sông bơi vào bờ bất hợp tác với lực lượng làm nhiệm vụ.

Xử lý vi phạm: Chỉ dừng ở mức phạt cho tồn tại

Hưởng ứng thực hiện Năm ATGT 2012, với chủ đề (văn hóa giao thông vì sự bình yên sông nước). Công an tỉnh Hưng Yên đã xây dựng kế hoạch và triển khai nhiều biện pháp chấn chỉnh hoạt động giao thông ĐTNĐ nhằm kéo giảm tai nạn trên cả 3 tiêu chí, từng bước đẩy lùi  tình trạng “nhiều không’’ trên sông....

Vừa qua Công an tỉnh Hưng Yên và Cục Cảnh sát đường thủy tổ chức hội nghị phối hợp giải quyết vi phạm, tội phạm trên sông Hồng, sông Luộc với công an các tỉnh Hà Nam, Thái Bình và thành phố Hà Nội. Đại tá Đào Hữu Liêm, Phó giám đốc Công an tỉnh cho biết: “Các bên nhất trí theo hướng đơn vị nào phát hiện tội phạm trước thì tiến hành bắt giữ đối tượng, tạm giữ phương tiện, thu giữ tang vật và làm thủ tục ban đầu, đồng thời thông báo cho đơn vị quản lý địa bàn đó biết để bàn giao, thụ lý giải quyết theo chức năng; đơn vị tiếp nhận bàn giao phải thông báo kết quả xử lý, giải quyết vụ việc đó cho đơn vị bàn giao biết. Công an các tỉnh, thành phố dọc hai tuyến sông chỉ đạo công an các huyện, thành phố, xã, phường xây dựng cụm liên kết, ký liên kết bảo đảm an ninh trật tự…”. Hướng giải quyết này sẽ giải quyết được tình trạng người điều khiển phương tiện trên sông có vi phạm lẩn trốn lực lượng chức năng khi hoạt động tạicác địa bàn giáp ranh.

Chiếc tầu phục vụ công tuần tra mới được trang bị của CS đường thủy Hưng Yên

Tuy vậy, khi bắt được tàu vi phạm thì việc xử lý không hề dễ dàng vì công tác thu giữ phương tiện thủy đang gặp vướng mắc: Không có điểm trông giữ; chưa được bố trí kinh phí cho việc trông giữ tàu vi phạm; sau đó xử lý phương tiện thế nào?

Qua các đợt thanh tra kiểm tra hoạt động giao thông ĐTNĐ của lực lượng CSĐT Hưng Yên  gần đây đã phát hiện 207 lượt phương tiện thủy, 207 người điều khiển phương tiện  và 3 chủ bến bãi vi phạm các quy định về an toàn giao thông đường thủy. Trong đó có 03 phương tiện không sơn vạch dấu mớn nước an toàn 23 phương tiện trở quá tải 18 phương tiện không có giấy chứng nhận đăng ký. Các phương tiện đều có giấy chứng nhận an toàn kỹ thuật, không phát hiện thấy người lái phương tiện không có bằng CCCM. Phát hiện bắt giữ bàn giao cho CA huyện Tiên Lữ xử lí 1 tàu khai thác cát trái phép. Lập biên bản đình chỉ hoạt động với 3 bến bãi bốc xếp hàng hóa không phép.

Bằng sự nỗ lực và quyết tâm của  CA tỉnh, đặc biệt là qua các đợt cao điểm triển khai thực hiện Nghị quyết  32/CP chủa Chính  phủ đối với lĩnh vực GTĐTNĐ, tình hình GTVT đường thủy trên địa bàn tỉnh đã có nhiều chuyển biến tích cực. Tuy nhiên, việc xử lí các vi phạm còn nhiều bất cập. Người dân cố tình vi phạm, xong cơ quan chức năng không thể xử lí triệt để được vì tính đặc thù của loại hình giao thông đường thủy, không thể áp dụng các biện pháp cưỡng chế cứng rắn. Hầu hết mới xử phạt ở mức cho tồn tại vì không có địa điểm tạm giữ phương tiện hoặc vị trí bốc dỡ hàng hóa quá tải.

Đỗ Thi - Hoàng Minh Tuấn