Xây dựng văn VHGT qua con đường nghệ thuật

Ngoài việc tuyên truyền phổ biến pháp luật về trật tự ATGT, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm thì tuyên truyền thông qua con đường văn hóa nghệ thuật sẽ thêm một cách tiếp cận hiệu quả để xây dựng nếp sống văn hóa giao thông, góp phần giảm TNGT và ùn tắc giao thông trong Năm An toàn giao thông- 2012.

Xây dựng văn hóa giao thông qua con đường nghệ thuật

Tai nạn giao thông hiện nay đã trở thành quốc nạn, là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong ở Việt Nam. Tính trung bình, mỗi năm TNGT đã cướp đi 12 nghìn người, khiến trên 9 nghìn người bị thương, gây thiệt hại vô cùng lớn cho xã hội cả về vật chất và tinh thần, là  nỗi đau thương mất mát và gánh nặng của biết bao gia đình có người bị TNGT.

Ùn tắc giao thông cũng đang ngày càng trở nên trầm trọng ở các đô thị lớn, trong đó có Hà Nội. Ùn tắc giao thông gây thiệt hại cho xã hội, gây nên nỗi bức xúc, mệt mỏi của người tham gia giao thông, làm giảm chất lượng cuộc sống và đảo lộn sinh hoạt của mỗi gia đình, mỗi người trong chúng ta.

Những năm qua, Đảng, Nhà nước, Chính phủ, Uỷ ban ATGT QG, Bộ GTVT cùng các ngành, các cấp đã triển khai nhiều chủ trương, biện pháp  để kiềm chế, tiến tới đẩy lùi TNGT và ùn tắc giao thông. Tuy đã đạt được một số kết quả nhưng tình hình trật tự ATGT vẫn còn diễn biến phức tạp, số người chết và bị thương vì TNGT vẫn còn cao, tình trạng ùn tắc giao thông vẫn còn diễn ra trầm trọng.

Trước tình hình trên, Chính phủ đã lấy năm 2012 là "Năm An toàn giao thông quốc gia", đây là  quyết tâm chính trị lớn để kiên quyết lập lại trật tự ATGT, đồng thời là hành động thiết thực để hưởng ứng Thập kỷ ATGT toàn cầu (2011-2020) do Liên hiệp quốc phát động.

Thông qua tiểu phẩm tuyên truyền về ATGT

Trong Thông điệp đầu Năm An toàn giao thông - 2012, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã nhấn mạnh: "Giảm tai nạn giao thông và ùn tắc giao thông là trách nhiệm của mỗi người chúng ta. Chúng ta cùng nhau có trách nhiệm với chính mình, với gia đình, người thân, bạn bè và với toàn xã hội. Hành động của mỗi người trong chúng ta có thể làm ngay, đó là chấp hành nghiêm pháp luật về bảo đảm trật tự an toàn giao thông".

Thủ tướng đã yêu cầu các bộ, ngành, chính quyền các cấp nỗ lực phấn đấu mỗi năm giảm từ 5-10% số vụ tai nạn, số người chết và bị thương vì TNGT. Hưởng ứng lời kêu gọi của Thủ tướng Chính phủ, các bộ, ngành, các tổ chức, các cơ quan báo chí truyền thông đã có nhiều hoạt động thiết thực để bảo đảm trật tự ATGT.

Thực tế những năm qua cho thấy, nguyên nhân dẫn đến TNGT thì có nhiều nhưng nguyên nhân hàng đầu là do ý thức chấp hành pháp luật về trật tự ATGT của một bộ phận không nhỏ người tham gia giao thông còn kém (80% số vụ TNGT xảy ra là do ý thức của người điều khiển phương tiện). Đã có nhiều biện pháp để để tác động nhằm nâng cao ý thức của người tham gia giao thông, từ tuyên truyền giáo dục, kiểm tra xử phạt, biện pháp kinh tế và hành chính. Tuy nhiên sự chuyển biến vẫn còn chậm. Từ ý thức kém dẫn đến hành động, ứng xử khi tham gia giao thông còn kém, thiếu văn hoá và  là nguyên nhân trực tiếp gây ra TNGT.

Tuyên truyền văn hóa giao thông từ một vụ tai nạn

Như vậy, muốn nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của mọi người khi tham gia giao thông cần phải đa dạng hoá phương thức tuyên truyền giáo dục, không chỉ tác động vào lý trí mà còn phải tác động vào tâm hồn, tình cảm của mỗi người. Làm thế nào để cho người không chấp hành pháp luật về ATGT không chỉ lo sẽ bị xử phạt mà còn phải cảm thấy xấu hổ với hành vi của mình (văn hóa xấu hổ), vì đó là hành vi thiếu văn hoá, thậm chí thiếu đạo đức  nếu vì thế mà gây ra TNGT.

Việc tác động vào tâm hồn, tình cảm của mỗi người không gì nhanh hơn, hiệu quả hơn là từ góc độ văn hoá nghệ thuật. Nghệ thuật là tiếng nói từ trái tim đến với trái tim, làm rung động tâm hồn, tạo nên xúc cảm tốt đẹp, cao thượng từ đó sẽ làm chuyển biến về ý thức ứng xử có văn hóa khi tham gia giao thông.

Chúng ta đang hàng ngày phải chứng kiến tình trạng một số người ngang nhiên vượt đèn đỏ, lấn chiếm làn đường, say rượu  bia vẫn lái xe,  gây gổ thậm chí hành hung khi xảy ra va chạm nhỏ; tình trạng chen lấn xô đẩy khi lên xe buýt, thanh niên không nhường chỗ cho người già, trẻ em, phụ nữ mang thai, người tàn tật. Một số người thực thi công vụ còn thiếu trách nhiệm, như còn có hiện tượng CSGT,  thanh tra giao thông  nhận mãi lộ, công tác đăng kiểm, sát hạch cấp bằng lái xe còn có tiêu cực, còn có hiện tượng bớt  xén, làm ẩu, công trình kém chất lượng dẫn đến TNGT... Đây chẳng những là hành vi vi phạm pháp luật mà còn là hành vi thiếu văn hoá, thiếu đạo đức.

Tiểu phẩm "Nỗi đau còn đó" tuyên truyền về văn hóa giao thông

Để từng bước khắc phục, đẩy lùi những hiện tượng này không những cần  phải  xử lý nghiêm theo pháp luật mà còn phải giáo dục để nâng cao nếp sống văn hoá giao thông qua kênh văn hoá nghệ thuật.

Văn hóa giao thông là ứng xử  có văn hóa khi tham gia giao thông. Văn hóa giao thông được hình thành trên nền tảng văn hóa chung và khi xây dựng văn hóa giao thông sẽ tác động trở lại, góp phần gìn giữ, xây dựng truyền thống văn hóa, đạo lý tốt đẹp của dân tộc.

Xuất phát từ ý tưởng trên, để  chung tay xây dựng văn hoá giao thông,  dưới chỉ đạo của Uỷ ban ATGT Quốc gia, Bộ Văn hoá thể thao và du lịch, Bộ GTVT, Báo GTVT là cơ quan ngôn luận của Bộ GTVT và Thường trực Uy ban ATGTQG đã phối hợp với Nhà hát Tuổi Trẻ và Công ty truyền thông Vision One xây dựng một Chương trình tuyên truyền về văn hoá giao thông mà điểm nhấn là Chương trình nghệ thuật ca nhạc, hài kịch " An toàn giao thông cho tôi, cho bạn, cho tất cả mọi người" do Nhà hát Tuổi Trẻ thực hiện để hưởng ứng Năm ATGT - 2012 vào tối 11/3/2012, tại Nhà hát Âu Cơ, Hà Nội.

Thông qua lời ca, tiếng hát, thông qua tiếng cười châm biếm nhẹ nhàng mà sâu sắc sẽ góp phần tích cực và việc tuyên truyền, xây dựng nếp sống văn hóa giao thông. Chương trình sẽ được truyền hình trực tiếp trên VTV3 của Đài Truyền hình VN. Trong Chương trình trên, trước khi biểu diễn nghệ thuật sẽ diễn ra lễ ký giao ước đồng hành đẩy mạnh truyền thông về văn hóa giao thông giữa Bộ trưởng Bộ VHTT-DL và Bộ trưởng Bộ GTVT.

Những năm qua, các cơ quan thông tấn báo chí đã góp phần quan trọng vào việc tuyên truyền, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của người dân khi tham gia giao thông và sẽ tiếp tục quan tâm đồng hành đẩy mạnh công tác tuyên truyền để xây dựng nếp sống văn hoá giao thông, để góp phần cùng cả nước thực hiện được mục tiêu kiềm chế, tiến tới đẩy lùi TNGT và ùn tắc giao thông.

 Nguyễn Lưu