TP. Hồ Chí Minh trên con đường trở thành một đô thị phát triển

Sau 37 năm giải phóng TP.HCM đã có những bước phát triển vượt bậc. Mặc dù hệ thống giao thông hiện tại vẫn còn nhiều hạn chế nhưng một tương lai không xa, TP.HCM sẽ là một đô thị phát triển với hệ thống hạ tầng giao thông hiện đại. PGS.TS Nguyễn Trọng Hòa, Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM trả lời PV của Báo GTVT xung quanh vấn đề này.

PV: Thưa Tiến sĩ, theo khách quan, ông đánh giá như thế nào về sự phát triển của TPHCM nói riêng và miền Nam nói chung sau 37 năm giải phóng?

PGS.TS Nguyễn Trọng Hòa:

Nhìn tổng thể thì sau 37 năm, TP.HCM đã phát triển vượt bậc trên nhiều mặt. Trước hết là về dân số. Năm 1981, khi tôi vào TP.HCM thì rất vắng. Ngay cả các quận trung tâm như quận 1, quận 3 lúc đó dân số cũng chưa nhiều. Nhưng hiện nay thì TPHCM đã phát triển rất nhiều, về mọi phía. Xét về giao thông thì những trục đường đô thị vẫn không thay đổi, nhưng hệ thống đường vành đai, cầu, đường xuyên tâm thì thay đổi hẳn.

Còn với miền Nam nói chung thì tốt độ phát triển còn nhanh hơn. Chẳng hạn như Bình Dương, Bà Rịa - Vũng Tàu, Biên Hòa... khác hẳn với đường sá rộng lớn, to đẹp. Khu đô thị mới Bình Dương chẳng khác nào các khu đô thị nước ngoài.

PV: Sự phát triển này đã xứng tầm với những tiềm năng, thế mạnh của TP hay chưa?

PGS.TS Nguyễn Trọng Hòa:

Cần chia thời gian phát triển này thành hai giai đoạn. Từ 1975 đến 1990 chưa phát triển nhiều. Sự phát triển chỉ tập trung giai đoạn sau năm 1990, khi chúng ta thực hiện công cuộc đổi mới. Giai đoạn 1991 đến 2000 TP.HCM cũng chỉ tập trung nâng cấp mở rộng nhiều tuyến đường như: đường Nguyễn Tất Thành, Liên tỉnh lộ 15 huyện Nhà Bè, Liên tỉnh lộ 10 huyện Bình Chánh, tỉnh lộ 6-7-8 huyện Củ Chi, tỉnh lộ 14 huyện Hóc Môn, hương lộ 33 quận Thủ Đức; Xây dựng mới nút giao thông Phú Lâm, Hàng Xanh, cầu Rạch Bàng, cầu Long Kiểng...

Nút giao thông tiếp giáp Đại lộ Đông - Tây và đường cao tốc TP.HCM-TL. Ảnh: Giản Thanh Sơn

10 năm đầu của thế kỷ 21, TP.HCM mới có những đột phá với những công trình có quy mô lớn như: Đại lộ Nguyễn Văn Linh, Đại lộ Đông - Tây; Đường Rừng Sác - Cần Giờ, trục đường Bắc - Nam... Tiêu biểu là công trình hầm Thủ Thiêm vượt sông Sài Gòn được đánh giá hiện đại và lớn nhất Đông Nam Á... vừa mới hoàn thành và thông xe toàn tuyến. Những gì mà TP.HCM làm được trong thời gian qua là sự phát triển thực sự vượt bậc.

PV: Hiện nay hàng ngày chúng ta đang đối mặt với nạn ùn tắc, kẹt xe. Nhưng một số người cho rằng xét ở một góc độ khác đó cũng là biểu hiện của sự phát triển kinh tế đi lên của TP. Quan điểm của Tiến sĩ như thế nào?

PGS.TS Nguyễn Trọng Hòa:

Tôi cho rằng quan điểm đó là hoàn toàn đúng. Trong thời gian qua, chủ trương của Nhà nước là tập trung phát triển những trung tâm kinh tế, giáo dục lớn như vùng kinh tế trọng điểm phía Nam mà trọng tâm là TP.HCM; vùng kinh tế phía Bắc, trọng tâm là Hà Nội; rồi một loạt các TP như Đà Nẵng, Cần Thơ...

Tức là chúng ta đầu tư vốn liếng nhiều vào những nơi có nguồn lực về khoa học công nghệ, đội ngũ doanh nhân mạnh, công nhân lành nghề... thì hiệu quả nhanh. Như vậy để thấy rằng, chúng ta phải chấp nhận áp lực đô thị, kẹt xe, ngập nước... Các TP hiện nay như một công trường đang xây dựng, phát triển. Chính những người dân sống trong TP phải có trách nhiệm, phải bình tĩnh để cùng các ban ngành TP giải quyết từng bước những vấn đề tất yếu phát sinh từ quá trình đô thị hóa.

Hầm Thủ Thiêm

PV: Được biết, Thủ tướng Chính phủ đã thông qua quy hoạch chung của TPHCM đến năm 2025, là một người trực tiếp tham gia đồ án này ngay từ đầu, ông cho biết những nét chính về hệ thống hạ tầng giao thông của TP theo như quy hoạch?

PGS.TS Nguyễn Trọng Hòa:

Về tổng thể, hệ thống hạ tầng giao thông sẽ có những sự đầu tư lớn để có một hạ tầng hoàn thiện, hiện đại. Cụ thể sẽ xây dựng 4 tuyến đường đô thị trên cao, 6 tuyến metro và 19 cầu vượt sông. Bên cạnh đó, các tuyến đường vành đai số 2, số 3, số 4 cũng được xây dựng xung quanh các trục: trục TP.HCM - Biên Hòa - Vũng Tàu (Xa lộ Hà Nội); TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây; trục TP.HCM - Thủ Dầu Một - Chơn Thành (theo QL13); trục QL1K - Bình Phước; trục TP.HCM - Mộc Bài; trục TP.HCM - Trung Lương - Cần Thơ; trục TP.HCM - Long An (theo Tỉnh lộ 10); trục TP.HCM - Gò Công (theo Tỉnh lộ 10)... Từ đó sẽ kết nối TPHCM với các đô thị xung quanh.

PV: Theo ông thì trong 10 năm tới, TPHCM sẽ phát triển như thế nào?

PGS.TS Nguyễn Trọng Hòa:

Chúng ta đã trở thành nước có thu nhập trung bình thì phải nghĩ đến thoát được thu nhập trung bình. Điều này đòi hỏi chúng ta phải sử dụng kinh tế tri thức và cơ chế chính sách hợp lý. Nếu kinh tế tri thức được hiểu và phát triển đúng, kèm theo đó là cơ chế chính sách hợp lý thì tự nhiên tiền nó đến. Hiện nay chúng ta đang tái cơ cấu nền kinh tế, làm sao cho nền kinh tế có sức thu hút, lúc đó các nhà đầu tư sẽ tự đến hợp tác làm ăn chứ chúng ta không phải đi vay.

Cầu Đồng Nai mới nhìn từ Bình Dương

Và nếu làm được điều đó thì 10 năm nữa TP.HCM sẽ cất cánh, Việt Nam sẽ trở thành nước công nghiệp phát triển. Tất nhiên, nếu không thực hiện tốt điều này, thì không những chúng ta không trở thành nước phát triển mà có thể tái nghèo.

PV: Xin cảm ơn Tiến sĩ!

Phan Tư (Thực hiện)