Tích cực huy động các nguồn lực XD nông thôn mới
Đây là một trong những chỉ đạo của Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc tại Hội nghị tổng kết 10 năm phong trào phát triển GTNT (2001- 2010), triển khai Chiến lược phát triển đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 gắn với chương trình xây dựng nông thôn mới và đảm bảo ATGT nông thôn do Bộ GTVT tổ chức ngày 21/4 tại Hà Nam.
| TIN LIÊN QUAN |
|---|
Bộ mặt giao thông nông thôn đã nhiều thay đổi
Nông thôn, miền núi Việt Nam chiếm gần 95% diện tích đất đai, 76,5% dân số và 73% lực lượng lao động của cả nước. Trong thời gian qua, Đảng, Nhà nước và Chính phủ đã xây dựng, ban hành nhiều chủ trương, chính sách để đẩy nhanh phát triển kết cấu hạ tầng, kinh tế xã hội nói chung và GTNT nói riêng nhằm thay đổi bộ mặt của nông thôn Việt Nam và không ngừng nâng cao đời sống cho nhân dân.
 |
| Nhân dân xã Công Lý, huyện Lý Nhân (tỉnh Hà Nam) xây dựng đường GTNT. |
Với phương châm " Nhà nước và nhân dân cùng làm, dân làm là chính Nhà nước hỗ trợ", cùng với hỗ trợ từ ngân sách TW và ngân sách địa phương, các tỉnh thành phố đã huy động được hàng ngàn tỷ đồng mỗi năm từ nguồn đóng góp của nhân dân, các thành phần kinh tế trên địa bàn để xây dựng các công trình cầu, đường GTNT đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu đi lại và phát triển.
Từ năm 2001 đến 2010 cả nước đã huy động được 86.796 tỷ đồng vốn xây dựng GTNT, trong đó xây dựng mới được 37.185 km đường; sửa chữa, nâng cấp 134.329 km đường các loại; làm được 14.102 chiếc cầu bê tông cốt thép, 1.438 chiếc cầu liên hợp, 1.446 chiếc cầu sắt; 1.137 cầu treo; 8.645 cầu gỗ và thay thế 1.823 cầu khỉ…
 |
| Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc trao tặng Huân chương Lao động hạng Nhì, hạng Ba cho các tỉnh có thành tích xuất sắc trong phong trào phát triển GTNT 10 năm qua (2001 -2010). |
Hệ thống GTNT đã có bước phát triển nhanh chóng cả về số lượng và chất lượng, làm cho giao thông nông thôn Việt Nam thay đổi một cách căn bản. Việc đi lại tiếp cận với các cơ sở dịch vụ thiết yếu như trường học, bệnh viện, chợ... đã được cải thiện đáng kể.
Đường giao thông đi lại thuận lợi đã làm giảm giá thành sản phẩm do tiết kiệm được chi phí vận chuyển và thu hút các nhà đầu tư về khu vực nông thôn, góp phần xóa đói giảm nghèo, tạo công ăn việc làm để bà con nông dân có thêm thu nhập, đời sống dần được nâng cao.
 |
| Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc trao Bằng khen của Thủ tướng cho các huyện làm tốt phong trào GTNT |
Chủ trương xây dựng GTNT trên phạm vi toàn quốc là một chủ trương đúng đắn, hợp lòng dân, được nhân dân cả nước đồng tình hưởng ứng, phát triển thành phong trào, thu được kết quả to lớn, làm cho bộ mặt nông thôn ngày một đổi mới. Qua thực tế, địa phương nào huy động được sức dân và kết hợp được các nguồn lực của nhà nước và các tổ chức khác tham gia đầu tư xây dựng GTNT là các địa phương có sự đổi thay nhiều về bộ mặt KT-XH. Từ đó đó nâng cao nhận thức của người dân về trách nhiệm xây dựng GTNT và người dân hiểu đây là nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài.
Một số địa phương đã phát động tốt phong trào xây dựng GTNT như các tỉnh: Hà Nam, Nam Định, Vĩnh Phúc, Hà Tĩnh, Quảng Nam, Hậu Giang, Cà Mau v..v. Nhìn chung, các địa phương làm tốt phong trào GTNT là những địa phương quan tâm, sâu sát, tuyên truyền vận động được nhân dân tích cực tham gia đóng góp xây dựng GTNT, đặc biệt có năm một số xã tỷ lệ đóng góp xây dựng GTNT của nhân dân lên tới tới 60 - 70%.
Phát huy hiệu quả đường GTNT
Theo Thứ trưởng Trương Tấn Viên, khó khăn lớn nhất hiện nay trong GTNT là hệ thống này chưa được tổ chức quản lý bài bản, không được bảo trì sau đầu tư nên nhanh chóng xuống cấp làm giảm hiệu quả đầu tư.
 |
| Bộ trưởng Đinh La Thăng trao Kỷ niệm chương cho các cá nhân điển hình trong phong trào hiến đất, vận động nhân dân làm đường GTNT ở tỉnh Hà Nam |
Để khắc phục phần nào những hạn chế trong quản lý và bảo trì mạng lưới GTNT, thông qua Dự án GTNT2 Bộ GTVT đã chỉ đạo triển khai xây dựng chiến lược duy tu bảo dưỡng đường GTNT do DFID (Anh) tài trợ, bao gồm cả các nội dung nghiên cứu về phân cấp quản lý, tổ chức quản lý, cơ chế xây dựng kế hoạch vốn cho công tác phát triển và bảo trì hệ thống GTNT.
Cập nhật hoàn chỉnh hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật, quy trình quy phạm, các quy định, sổ tay hướng dẫn thi công và bảo dưỡng đường GTNT. Bộ GTVT đã hỗ trợ các Sở GTVT, các huyện, xã thực hiện chương trình đào tạo về duy tu bảo dưỡng đường GTNT.
 |
| Bộ trưởng Đinh La Thăng đi thăm một số tuyến GTNT tỉnh Hà Nam |
Ngoài ra, Bộ GTVT đã thực hiện những nghiên cứu phục vụ chương trình bảo trì GTNT như: Thử nghiệm mặt đường GTNT nhằm tìm ra loại mặt đường phù hợp với điều kiện từng vùng để tăng tuổi thọ và giảm chi phí bảo dưỡng; nghiên cứu ổn định mái dốc; đào tạo nhà thầu quy mô nhỏ..v..v.. Sau khi Dự án GTNT2 kết thúc, Bộ GTVT đã hỗ trợ các tỉnh thực hiện bảo trì ở Dự án GTNT3 với tổng kinh phí bảo trì lên tới 32 triệu USD; Bộ đang làm việc với Nhà tài trợ để bổ sung thêm 11 triệu USD thực hiện bảo trì giai đoạn 2 tại 11 tỉnh.
Để phát huy hiệu quả hệ thống hạ tầng GTNT, cũng như đạt mục tiêu xây dựng nông thôn mới, theo Thứ trưởng Trương Tấn Viên thì các địa phương cần phải biết lồng ghép các chương trình, xác định đối tượng để huy động vốn đầu tư có mục tiêu, tránh dàn trải manh mún để không đạt mục tiêu này.
Huy động các nguồn lực để xây dựng GTNT
Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã biểu dương Bộ GTVT đã tổ chức Hội nghị này, vì kết quả của hội nghị sẽ góp phần quan trọng trong việc triển khai thực hiện xây dựng nông thôn mới ở các địa phương.
 |
| Phong trào xây dựng GTNT ở Lý Nhân (Hà Nam) |
Bên cạnh đó, Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ GTVT cần rà soát lại Quy hoạch GTNT để có lộ trình thực hiện phù hợp, theo đó quan tâm vùng xa, vùng sâu, vùng nhiều người hưởng lợi và ưu tiên đầu tư hệ thống cầu trước sau mới đến đường.
Đặc biệt quy hoạch phát triển GTNT phải phù hợp với chiến lược phát triển KTXH của các địa phương. Phó Thủ tướng, cũng kêu gọi huy động các nguồn lực để xây dựng GTNT, Bộ GTVT và các địa phương cần xây dựng và bổ sung cơ chế khuyến khích trên cơ sở hoàn cảnh từng địa phương để có cách làm phù hợp.
Đồng thời yêu cầu Bộ GTVT sớm ban hành quy định bảo hành, bảo dưỡng cho GTNT cũng như quy định, quy chuẩn cho đường GTNT để phù hợp với thực tế hiện nay và đề xuất các nguồn lực, phổ biến công nghệ mới vào làm GTNT. Phó Thủ tướng cũng yêu cầu các Bộ Tài chính, Kế hoạch và Đầu tư và các tỉnh khi lập kế hoạch hàng năm cần ưu tiên bố trí vốn để phát triển GTNT.
|
Tại Hội nghị, Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc và Bộ trưởng Đinh La Thăng đã trao tặng phần thưởng cho các địa phương, cá nhân có thành tích xuất sắc trong phong trào phát triển GTNT 10 năm qua (2001 -2010). Các tỉnh nhận Huân chương Lao động Hạng Nhì Vĩnh Phúc, Hà Nam, Hà Tĩnh, Quảng Nam. Các tỉnh nhận Huân chương Lao động Hạng Ba Lào Cai, Bắc Ninh, Hải Dương, Quảng Nam, Đồng Tháp, Vĩnh Long. Các huyện nhận bằng khen của Thủ tướng Bắc Sơn (Lạng Sơn), Bát Xát (Lào Cai), Vĩnh Tường (Vĩnh Phúc), Vĩnh Bảo (Hải Phòng), Tiên Du (Bắc Ninh), Kim Động (Hưng Yên), Bình Lục (Hà Nam), Yên Khánh (Ninh Bình), Hải Hậu (Nam Định), Yên Thành (Nghệ An), Hương Sơn (Hà Tĩnh), Duy Xuyên (Quảng Nam), Diên Khánh (Khánh Hoà), Hàm Thuận Bắc (Bình Thuận), Thị xã Thuận An (Bình Dương), Cao Lãnh (Đồng Tháp), Phụng Hiệp (Hậu Giang), Mỏ Cầy (Bến Tre), Vũng Liêm (Vĩnh Long), Thạnh Trị (Sóc Trăng). 12 cá nhân của tỉnh Hà Nam được nhận Kỷ niệm chương “Vì sự phát triển GTVT Việt nam” vì đã hiến đất, góp công vận động người dân trong việc xây dựng GTNT. Nguyễn Sóng Hồng, Phạm Văn Nhiễm, Trần Đình Anh, Phạm Quang Hàn, Đỗ Xuân Thành, Trịnh Văn Chiến, Nguyễn Tiến Thiệp, Đỗ Thị Nghĩ, Hoàng Văn Sử, Trần Duy Ninh, Trần Văn Chứ và Trần Thế Tuấn.
Bộ GTVT: Phát động Phong trào xây dựng nông thôn mới Phấn đấu đến năm 2015, 100% xã có đường ô tô đến trung tâm, trừ các xã đặc biệt khó khăn; 100% đường huyện, đường xã đi lại quanh năm, nhựa hoá 100% đường huyện và 70% đường xã, tối thiểu 50% đường thôn, xóm được cứng hoá. Từng bước kiên cố hoá cầu cống trên đường GTNT, xoá bỏ hết cầu khỉ. |
Khánh Hà – Thiện Anh
|
Cụ bà Đào Thị The 83 tuổi - Phố Cà, Thanh Liêm (Hà Nam) :
Tôi có 5 người con, vợ chồng tôi vận động các cháu cùng tham gia tích cực đóng góp xây dựng đường ở địa phương. Khi các chú trong xã, thôn đến vận động, vợ chồng tôi đã thống nhất nhà nước cứ lấy đất làm đường cho đủ, không phải đều bù, không nề hà nhiều hay ít và các cháu nhà tôi cũng theo gương bố mẹ đóng góp ít nhiều vào việc xây dựng làng xã. Làm đường là để cho các con, các cháu, bà con làng xóm cùng hưởng chứ có phải riêng mình mình đâu, già rồi sống được bao lâu, chỉ cần làm được gì cho con cho cháu, cho làng xã là vui rồi. Ông Phạm Quang Ngọc - Chủ tịch UBND huyện Yên Khánh (Ninh Bình):
Chúng tôi được chọn 4 xã làm thí điểm xây dựng nông thôn mới. Khi triển khai, nhận thức của bà con vẫn tưởng đây là công trình hoàn toàn do Nhà nước tài trợ. Chúng tôi phải xuống các xã, thôn tuyên truyền, vận động, giải thích cho nhân dân hiểu đây là công trình nhà nước và nhân dân cùng làm, nguồn vốn của nhà nước rất hạn chế, người hưởng thụ nguồn lợi mà công trình đem lại không ai khác là ngoài nhân dân địa phương. Từ đó, thông qua các đoàn thể, phong trào hiến đất, góp công, góp của vào xây dựng GTNT của địa phương được nhân lên nhanh chóng. Kết quả mà nhân dân huyện Yên Khánh đạt được trong 10 năm qua là chúng tôi xác định mục tiêu là phải tuyên truyền vận động cho nhân dân hiều và ủng hộ chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước. Ông Y PUĂT TƠR - Phó Giám đốc Sở GTVT Đắc Lắc:
Hiện hệ thống tổ chức ngành giao thông vận tải ở cấp huyện thiếu cán bộ chuyên môn, hệ thống đường GTNT không có nguồn lực để quản lý, sửa chữa nên việc tuyên truyền hướng dẫn và phát động phong trào xây dựng GTNT còn gặp nhiều khó khăn. Nhiều tuyến đường GTNT do thiếu sự quản lý nên đã nhanh chóng xuống cấp, đặc biệt là nhiều huyện chưa lập chi tiết quy hoạch GTNT. Việc tuần tra, kiểm soát phương tiện vượt quá tải trọng lưu thông trên đường GTNT chưa có lực lượng nào đảm nhận và chưa có cơ chế, chính sách để tổ chức thực hiện. Để bảo vệ đường GTNT, tôi đề nghị cần tăng biên chế cho lực lượng thanh tra chuyên ngành GTVT, bố trí cho mỗi huyện 3 – 4 thanh tra Sở như mô hình tổ chức thanh tra xây dựng hiện nay; chịu trách nhiệm TTKS, kịp thời phát hiện và ngăn chặn các vi phạm trật tự ATGT nói chung và xe quá tải hoạt động trên đường GTNT nói riêng. Có văn bản hướng dẫn cụ thể hơn đối với việc bảo vệ, quản lý hành lang an toàn đường GTNT; tăng suất đầu tư cho việc bảo trì hệ thống đường GTNT, bảo đảm nhu cầu sửa chữa thường xuyên và sửa chữa lớn. Bà Trần Thu Hiền –Phó Tổng giám đốc CTCP Carbon Việt Nam:
Trong thời gian qua, chúng tôi đã thực hiện nhiều dự án làm đường GTNT tại các tỉnh Thừa Thiên – Huế, Sơn La, Hưng Yên, Cà Mau… Thực tế cho thấy so với các loại vật liệu khác để làm đường GTNT như bê tông xi măng có lớp nền tốt, tuy nhiên thi công theo chuẩn chi phí cao, việc duy tu bảo dưỡng bề mặt khó khăn với chi phí lớn, dẫn đến tuổi thọ bị ảnh hưởng. Vật liệu Carboncor Asphalt có thể tiến hành phủ lên bề mặt bê tông xi măng một lớp dày từ 1 -2 cm sẽ mang lại hiệu quả cao như bảo đảm êm thuận cho mặt đường, giảm tiếng ồn, cách nhiệt giảm thiểu độ mỏi của bê tông xi măng, bảo đảm ATGT… Hơn nữa ưu điểm là rất dễ thi công, ngay cả bà con địa phương cũng thể thi công vật liệu này một cách dễ dàng và bảo đảm an toàn cao. Chi phí duy tu sửa chữa thường xuyên trong quá trình sử dụng của lớp mặt đường tiết kiệm và hiệu quả cao sẽ là giảm tổng mức đầu tư duy trì mặt đường đảm bảo chất lượng trong suốt vòng đời dự án và đặc biệt là bảo vệ môi trường. Ông Phan Văn Mãi – Bí thư Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh:
Từ những năm 2000, Đồng bằng Sông cửu long có khoảng 30.000 cầu khỉ cần xóa bỏ và thay thế. Trước thực trạng đó, Trung ương Đoàn đã trình và được Chính phủ cho phép thực hiện dự án “Thanh niên xây dựng cầu nông thôn thay thế cầu khỉ ở Đồng bằng Sông Cửu Long”. Giai đoạn I đã xây dựng được 395 cầu thực hiện từ năm 2000 – 2006 tại 6 tỉnh Cà Mau, Trà Vinh, Bạc Liêu, Sóc Trăng, Bến Tre, Kiên Giang. Giai đoạn II đã xây dựng được 1000 cầu thực hiện từ năm 2003 đến 2010 tại 13 tỉnh và một số địa bàn đặc thù của Tây Ninh và TP Hồ Chí Minh. Sau 10 năm thực hiện dự án, nhiều kinh nghiệm hay, cách làm sáng tạo trong kỹ thuật, huy động vốn đã được thực hiện cho hiệu quả cao. Nhiều tỉnh còn giao thêm cho đoàn thanh niên thực hiện những dự án GTNT khác. Nhiều doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước đã hưởng ứng phong trào của Đoàn như Cty VMEP ủng hộ 200.000 USD xây dựng 100 cầu. Nhóm Việt kiều Mỹ, Nhật, Pháp, Úc đầu tư xây dựng 20 cầu. Sinh viên các trường Đại học Bách Khoa, Đại học GTVT TP Hồ Chí Minh đã tổ chức các chiến dịch Mùa hè tình nguyện xuống các tỉnh Đồng bằng Sông Cửu Long khảo sát, thiết kế các mẫu cầu thay thế cầu khỉ… và phát huy được hiệu quả cao. Nếu được Chính phủ cho phép, Trung ương Đoàn sẽ tiếp tục đảm nhận dự án xây dựng cầu GTNT khu vực phía Bắc, miền Trung – Tây Nguyên và vùng đặc biệt khó khăn. Lê Phong - Hoàng Long (ghi) |
