Nhiều sự cố hàng không - Lỗi hệ thống?

Cập nhật, 14:47, Thứ Tư, 26/05/2010 (GMT+7)

Thời gian gần đây, báo chí liên tiếp đăng tải một số sự cố trong ngành hàng không như vụ máy bay Fedex được cho phép hạ cánh xuống đường băng đang có chướng ngại vật, ô tô cấp nhiên liệu đâm hỏng động cơ máy bay. Điều này khiến dư luận lo ngại về độ an toàn của hàng không Việt Nam... Ông Lại Xuân Thanh, Phó Cục trưởng Cục Hàng không VN đã trao đổi rõ hơn về vấn đề này với PV Báo Giao thông vận tải.

PV: Xin ông cho biết từ đầu năm tới nay, đã xảy ra bao nhiêu sự cố tàu bay? Tỷ lệ xảy ra sự cố trên giờ bay của hàng không Việt Nam so với các nước trong khu vực cao hay thấp?

Ông Lại Xuân Thanh: Tính từ đầu năm đến hết tháng 4/2010, có 122 sự cố tàu bay đã được báo cáo, tăng hơn 30% so với cùng kỳ năm trước. Riêng trong tháng 4, số sự cố có liên quan tới kỹ thuật và con người giảm, trong khi các nguyên nhân khác như thời tiết, máy bay va đập với chim gia tăng. Tỷ lệ sự cố trên 1.000 giờ bay của các hãng hàng không Việt Nam là khoảng 1,71. Đây là tỷ lệ trung bình so với hàng không khu vực.

PV: Liên tiếp để xảy ra những lỗi thuộc về con người và lỗi giám sát, nhiều người cho rằng hệ thống giám sát an toàn bay của chúng ta còn nhiều hạn chế, cơ chế giám sát và thực hiện quy chế an toàn bay còn bất cập. Xin ông lý giải hiện tượng này? Đặc biệt, vụ máy bay của Fedex được không lưu cho phép hạ cánh xuống đường băng có chướng ngại vật được xem là vụ uy hiếp an toàn bay đặc biệt nghiêm trọng mà cơ chế giám sát của ta không phát hiện ra?

Ông Lại Xuân Thanh

Ông Lại Xuân Thanh: Cần phải nói rằng, số sự cố tăng cao không đồng nghĩa với việc nguy cơ mất an toàn cao hơn trước đây. Hiện nay, theo quy định, các sự cố đều phải được báo cáo.

Chúng ta giám sát cả các sự cố chưa uy hiếp an toàn bay, tức là các sự cố được phát hiện khi máy bay đang ở trên mặt đất.

Phát hiện kịp thời tất cả các sự cố, hỏng hóc trước khi máy bay cất cánh để sửa chữa là rất cần thiết. Trên thực tế, số sự cố tăng lên nhưng chưa có tai nạn xảy ra.

Thời gian vừa qua, cùng với hoạt động khá hiệu quả của hệ thống cảng vụ, công tác giám sát an toàn hàng không, theo tôi, đã chuyển biến rõ rệt. Công tác giám sát an toàn ở hãng hàng không Jetstar Pacific sau tố cáo của nhân viên của hãng đã có hiệu quả tốt, giúp hãng hoàn thiện hơn nữa hệ thống quản lý an toàn, kỹ thuật.

Riêng về vụ Fedex, không thể nói rằng đây là lỗi hệ thống. Trường hợp này do lỗi bất cẩn của người điều hành không lưu không thực hiện đúng quy trình kiểm tra đường băng trước khi cho phép máy bay hạ cánh, nhân viên điều khiển phương tiện trong khu bay không chấp hành quy định. Theo quy định, các sự cố như vậy phải được báo cáo, nhưng chính nhân viên và kíp trực này lại mắc thêm lỗi nữa là giấu giếm, không báo cáo. Cả hai lỗi trên đều đặc biệt nghiêm trọng. Những người vi phạm đều đã bị rút chứng chỉ hành nghề, nộp phạt hành chính theo khung phạt cao nhất.

Trong hàng không, hệ thống báo cáo hết sức đa dạng nên người vi phạm không dễ giấu giếm sai sót. Trường hợp của Fedex, sau khi phi công của hãng báo cáo, hãng hàng không này đã phản ánh tới nhà chức trách Việt Nam.

PV: Quan điểm của ông khi có ý kiến cho rằng việc áp dụng nhân nhượng trong giám sát an toàn hàng không ở ta vẫn khá dễ dãi?

Ông Lại Xuân Thanh: Việc cấp nhân nhượng phải phụ thuộc vào năng lực nhà khai thác và nằm trong tiêu chuẩn cho phép. Vừa qua, Cục đã rút ủy quyền được cấp nhân nhượng cho hãng hàng không giá rẻ Jetstar Pacific do hãng không đảm bảo được yêu cầu về hệ thống giám sát an toàn...

PV: Thực tế cho thấy, nhiều vụ việc liên quan tới an toàn hàng không được báo chí phản ánh chưa đúng bản chất vấn đề, thông tin còn nhiều sai lệch. Tuy nhiên, để xảy ra tình trạng này có nguyên nhân từ nhà chức trách.

Công tác truyền thông trong đảm bảo an toàn bay chưa được Cục quan tâm đúng mức. Thông cáo báo chí định hướng dư luận về các vụ việc quan trọng thường là không có hoặc là rất chậm? Quan điểm của ông về vấn đề này? Trong thời gian tới, liệu điều này có được cải thiện hay không?

Ông Lại Xuân Thanh: Tôi thừa nhận thời gian qua, công tác truyền thông chưa được Cục triển khai tốt. Chúng tôi rút kinh nghiệm và sẽ tăng cường hợp tác với báo chí trong thời gian tới để người đọc có thông tin chuẩn xác hơn, tránh tình trạng gây hoang mang trong dư luận do những thông tin không đúng và làm mất uy tín của hàng không Việt Nam nói chung.

Tới đây, Cục Hàng không VN sẽ chú trọng 2 mảng lớn: đẩy mạnh công tác phổ biến pháp luật hàng không để người tham gia giao thông hiểu rõ và chấp hành các quy định về an ninh, an toàn hàng không; xây dựng “văn hóa” chấp hành tốt quy định an toàn cho chính nhân viên trong ngành.

PV: Xin cảm ơn ông.

Hoài Lê (Thực hiện)

Sự cố hàng không: Nguyên nhân kỹ thuật là chủ yếu

Theo báo cáo của Phòng Tiêu chuẩn An toàn bay, Cục Hàng không VN, chỉ tính riêng 3 tháng đầu năm, các sự cố an toàn được báo cáo tăng 33% so với cùng kỳ năm ngoái. Có 81 sự cố được thống kê nhưng chỉ có 8 sự cố uy hiếp an toàn bay, trong đó, đa số là các sự cố kỹ thuật, chiếm hơn 70%. Không có tai nạn nào xảy ra. Có thể đơn cử một số vụ việc như sau:

Ngày 8/1, tàu bay Boeing 737 số đăng ký VNA 191 thực hiện chuyến bay từ Sài Gòn đi Đà Nẵng, khi máy bay đạt độ cao 33.000 feet, hệ thống ga tự động hỏng, hệ thống va chạm trên không không hoạt động, hệ thống báo động cabin cho thấy độ cao đạt 10.000 feet, tổ lái phải sử dụng mặt nạ và yêu cầu hạ độ cao nhưng kiểm soát viên không lưu từ chối. Trong trường hợp này, tổ lái đã xử lý hợp lý và hạ cánh an toàn tại Đà Nẵng mà không cần trợ giúp. Kiểm tra cho thấy cần thay thế bộ phận cảnh báo an toàn của càng chính.

Ngày 16/3, tàu bay A 321 số đăng ký VN A 351 của hãng hàng không Angkor Air bay về TP Hồ Chí Minh sau khi hạ cánh được phát hiện phần lốp đắp của bánh chính số 4 bị bong ra và văng mất. Phần lốp văng ra gây hỏng một số bộ phận ở càng chính bên phải máy bay...

Ngày 20/3, tàu bay ATR 72 - 202 số đăng ký VN - B216 hạ cánh tại TP Hồ Chí Minh, kiểm tra sau chuyến bay phát hiện tấm ốp chỉnh dòng bị hỏng do các ốc giữ panel bị lỏng cộng với tác động của dòng khí trong quá trình khai thác.

Ngày 21/3, tàu bay ATR 72 - 202 bay từ TP Hồ Chí Minh đi Phú Quốc, sau khi hạ cánh, bộ phận kỹ thuật kiểm tra phát hiện lốp chính số 2 bị tách một phần lớn lốp đắp. Kiểm tra cho thấy lốp đắp rơi từ TP Hồ Chí Minh. Máy bay được thay thế lốp theo đúng quy định...

P.V

.
.
.