Ban QLDA 1: 20 năm hình thành phát triển

Mở đường lớn đón “luồng gió” ODA

Cập nhật, 04:57, Thứ Tư, 21/08/2013 (GMT+7)
Lịch sử Ban QLDA 1 gắn liền với quá trình thi công nâng cấp mở rộng tuyến đường lịch sử, trọng yếu vào bậc nhất trong hệ thống đường bộ nước ta là QL1 trải dài từ Hữu Nghị quan đến mũi Cà Mau. Đây cũng là tuyến đường đầu tiên đón “luồng gió” ODA từ các nhà tài trợ, mở ra một giai đoạn mới trong phát triển hạ tầng giao thông ở Việt Nam. Ngày này 20 năm trước, Ban QLDA 1 được thành lập để làm nhiệm vụ đặc biệt quan trọng đó…
 
Ban QLDA1 gắn liền với quá trình mở rộng QL1 và tiếp nhận vốn ODA
Ban QLDA1 gắn liền với quá trình mở rộng QL1 và tiếp nhận vốn ODA
Tuyến đường lịch sử

Thứ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Ngọc Đông - người đã từng có giai đoạn gắn bó với Ban QLDA với vai trò Tổng giám đốc cho biết, ở Việt Nam bên cạnh tuyến đường đã trở thành huyền thoại như đường Hồ Chí Minh, QL1 là tuyến đường lịch sử, trọng yếu vào bậc nhất. Sở dĩ gọi là tuyến đường lịch sử vì nó đã được hình thành lâu đời, trải qua nhiều thời kỳ của đất nước. 

“Vào bất kỳ giai đoạn nào của lịch sử Việt Nam, dù trong chiến tranh hay thời bình xây dựng đất nước, tuyến đường cũng đóng vai trò đặc biệt trong vận chuyển quân lương, hàng hóa và hành khách. Bản thân tuyến đường cũng được xây dựng ở nhiều thời kỳ khác nhau, được nâng cấp, cải tạo nhiều lần. Trong các lần đó phải kể đến Chương trình khôi phục, cải tạo toàn tuyến từ Bắc vào Nam, ở giai đoạn mà sau khi thống nhất đất nước gần 20 năm kể từ năm 1975 và sau khi Việt Nam chính thức nối lại là thành viên của cộng đồng các Nhà tài trợ quốc tế, như: Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF), Ngân hàng Thế giới (WB), Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) và các nhà tài trợ song phương Nhật Bản, Australia, Đan Mạch… quan tâm hỗ trợ nguồn vốn ưu đãi ODA - Thứ trưởng Đông nói.

Thông qua hỗ trợ của Chương trình phát triển Liên Hợp quốc nghiên cứu về tổng quan GTVT Việt Nam, đã đề xuất được các lĩnh vực ưu tiên của giai đoạn 1990 tới 2000. Đường bộ, trong đó tuyến đường huyết mạch QL1 được ưu tiên hàng đầu. Vào thời điểm quan trọng đó, năm 1993 Bộ GTVT đã quyết định thành lập Ban QLDA QL1 (tiền thân của Ban QLDA 1) với chức năng, nhiệm vụ quản lý các dự án khôi phục, cải tạo toàn tuyến QL1. 
 
ODA và dấu ấn Ban QLDA 1

Thứ trưởng Đông cho biết, việc thành lập ban QLDA là một mô hình hoàn toàn mới trong quản lý đầu tư tại thời điểm đó. Hiện nay có thể là thông thường, thì ngày đó là không thông thường một chút nào. Cái khó không phải chỉ là nhân sự mà là cơ chế, thể chế về xây dựng cơ bản nói chung, quản lý dự án nói riêng, đặc biệt là dự án sử dụng nguồn vốn ODA hầu như chưa có gì. Ban QLDA 1 vừa làm, vừa dò dẫm, nghiên cứu, kiến nghị đề xuất cả thể chế, mở đường cho các quy định về trình tự thủ tục quản lý dự án, định mức chi phí quản lý dự án, đến việc đề xuất các quy định, thủ tục về đấu thầu, đánh giá thầu, về phân cấp ủy quyền.

Ông Phạm Ngọc Thụy - nguyên Tổng giám đốc Ban QLDA1 kể lại: “Một ngày của tháng 8/1993, tôi nhận được điện đầu giờ chiều lên gặp Bộ trưởng Bùi Danh Lưu để nhận nhiệm vụ gấp. Gặp tôi, Bộ trưởng nói ngay, bây giờ Mỹ đã bật đèn xanh nối lại quan hệ bình thường, WB, ADB đang chuẩn bị cho ta vay tiền để phát triển kinh tế, giáo dục, trong đó có các dự án khôi phục QL1. Vì vậy, Bộ phải thành lập ngay một Ban QLDA QL1 để thay mặt Bộ GTVT thực hiện các dự án này. Khi tôi nhận nhiệm vụ, không nơi làm việc, không thiết bị, không phương tiện đi lại, không có tiền vốn và người làm việc cũng hầu như không có. Những ngày đầu thật khó khăn. 

Thật may mắn nhưng cũng là quy luật, toàn thể anh em Ban QLDA 1 với tinh thần ham học hỏi, làm việc với cái tâm của mình, đã đi đúng hướng, đã khai phá thành công “mảnh đất” quản lý dự án mà không hề mắc sai lầm nào. Trải qua việc thực hiện các dự án, cán bộ Ban QLDA 1 ngày một trưởng thành, có kinh nghiệm, làm việc bài bản và đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ trong tất cả các khâu của quy trình QLDA”. 

Nguyên Bộ trưởng Bộ GTVT Lê Ngọc Hoàn cũng chia sẻ: Đầu những năm 90 của thế kỷ 20, nguồn lực trong nước và các nước khi đó còn khá hạn chế do vừa trải qua nhiều năm chiến tranh. Do đó, nguồn ngân sách đầu tư cho GTVT hết sức khó khăn. Tinh thần của lãnh đạo Đảng, Nhà nước và ngành GTVT khi đó là quyết tâm đổi mới, thu hút thêm nhiều nguồn lực cho hạ tầng, tạo tiền đề phát triển kinh tế - xã hội đất nước. Trên cơ sở đó, ngành GTVT đã có những bước đi hết sức kịp thời là thành lập ra những ban QLDA, trong đó có Ban QLDA 1 để phù hợp với các thể chế quốc tế mà Việt Nam chưa có.

“Ban QLDA1 là ban QLDA đầu tiên của ngành GTVT tiếp nhận nguồn vốn ODA để đầu tư nâng cấp, cải tạo tuyến QL1 huyết mạch quốc gia. Chỉ trong một thời gian ngắn, đội ngũ cán bộ, kỹ sư, nhân viên Ban QLDA1 đã nhanh chóng thuần thục thể chế, chính sách về ODA, được các nhà tài trợ đánh giá rất cao. Minh chứng cho điều này là chỉ trong khoảng chục năm triển khai, Ban QLDA 1 đã hoàn thành toàn bộ việc nâng cấp, khôi phục 2.254km của tuyến QL1 đạt tiến độ và chất lượng rất tốt. Sau nhiều năm khai thác, sử dụng, đến nay tuyến đường vẫn phát huy hiệu quả to lớn trong sự nghiệp công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước” - nguyên Bộ trưởng nói.
 
Đức Thắng
 
.
.
.