Chính phủ đặt mục tiêu giảm dần nợ công

Thủ tướng Chính phủ vừa phê duyệt chiến lược nợ công và nợ nước ngoài của quốc gia giai đoạn 2011- 2020 và tầm nhìn 2030.

Trả nợ trực tiếp mỗi năm không quá 25% GDP

Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng vừa ký Quyết định 958/NQ-CP phê duyệt Chiến lược nợ công và nợ nước ngoài của quốc gia giai đoạn 2011 - 2020 và tầm nhìn 2030. Việc xây dựng chiến lược dựa vào 4 quan điểm chính là: Trong bối cảnh nhu cầu vốn cho phát triển kinh tế - xã hội lớn, khả năng huy động nguồn nội lực chưa đáp ứng đầy đủ nên việc huy động từ các nguồn vốn vay nợ trong và ngoài nước là cần thiết và có vai trò hết sức quan trọng; Huy động vốn vay và trả nợ phải nằm trong giới hạn các chỉ tiêu an toàn về nợ công, nợ Chính phủ, nợ nước ngoài của quốc gia và đảm bảo an ninh tài chính quốc gia; Chủ động cải tiến công cụ quản lý nợ công, đa dạng hóa các hình thức vay vốn với chi phí hợp lý, chuyển đổi cơ chế vay theo hướng tăng dần tỷ trọng huy động vốn vay trong nước, giảm dần mức độ vay nước ngoài và hạn chế bảo lãnh Chính phủ; Chính phủ thống nhất quản lý huy động, phân bổ, sử dụng vốn vay, trả nợ, quản lý nợ công và nợ nước ngoài của quốc gia hiệu quả, an toàn.

Để hoàn thành các dự án hạ tầng lớn, Việt Nam cần nguồn vốn khổng lồ

Về chỉ tiêu cụ thể, Quyết định cũng nêu rõ, vay trong và ngoài nước để bù đắp bội chi ngân sách nhà nước theo hướng giảm dần bội chi ngân sách, phấn đấu đến năm 2015 (tính cả trái phiếu Chính phủ) dưới 4,5% GDP, giai đoạn 2016 - 2020 tương đương khoảng 4% GDP và giai đoạn sau năm 2020 bình quân khoảng 3% GDP. Cơ cấu dư nợ nước ngoài của Chính phủ trong tổng số dư nợ của Chính phủ phải giảm xuống dưới 50%, đảm bảo duy trì cơ cấu dư nợ cho vay ODA tối thiểu đạt khoảng 60% so với tổng dư nợ nước ngoài của Chính phủ vào năm 2020. Đồng thời, gắn với việc thực hiện đầy đủ nghĩa vụ trả nợ, không để xảy ra tình trạng nợ quá hạn, làm ảnh hưởng đến các cam kết quốc tế của Chính phủ.

Bên cạnh đó, cần duy trì các chỉ số nợ công, nợ Chính phủ và nợ nước ngoài của quốc gia ở mức an toàn được Quốc hội phê chuẩn trong từng giai đoạn và từng bước phù hợp với thông lệ quốc tế. Bảo đảm nợ công (gồm nợ Chính phủ, nợ được Chính phủ bảo lãnh và nợ chính quyền địa phương) đến  2020 không quá 65% GDP, trong đó dư nợ Chính phủ không quá 55% GDP và nợ nước ngoài của quốc gia không quá 50% GDP. Nghĩa vụ trả nợ trực tiếp của Chính phủ (không kể cho vay lại) so với tổng thu ngân sách nhà nước hàng năm không quá 25% và nghĩa vụ trả nợ của nước ngoài của quốc gia hàng năm dưới 25% giá trị xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ. Đảm bảo chỉ tiêu tỉ lệ dự trữ ngoại hối nhà nước so với tổng dư nợ nước ngoài ngắn hạn hàng năm trên 200%.

Làm rõ trách nhiệm quản lý nợ công

Vấn đề nợ công quốc gia đã quá mức an toàn hay chưa luôn nhận được sự quan tâm của dư luận. Tại Hội thảo Tái cấu trúc đầu tư công và tái cấu trúc doanh nghiệp nhà nước do Viện Kinh tế Việt Nam tổ chức tại Hà Nội tháng 5 vừa qua, nhiều chuyên gia lo ngại trước sự gia tăng của nợ công trong vài năm trở lại đây. Dự kiến hết năm 2012 nợ công của Việt Nam khoảng 58,4% GDP và đến năm 2015 sẽ khoảng 65% GDP. TS. Vũ Đình Ánh - chuyên gia kinh tế dẫn ra một số liệu của Bộ Tài chính cho thấy đến cuối năm 2011, nợ công của Việt Nam chiếm 54,6% GDP, trong đó nợ nước ngoài chiếm khoảng 41,5% GDP, tương đương 50 tỷ USD. Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) dự báo con số cao hơn vào năm 2015, nợ công của Việt Nam vào khoảng 86,2 tỷ USD.

TS. Vũ Đình Ánh cho rằng, đầu tư công của Việt Nam chiếm tỷ trọng cao trong tổng vốn đầu tư toàn xã hội. Để hoàn thành các dự án lớn, tập trung vào các dự án hạ tầng, phần lớn Việt Nam phải đi vay trong nước và nước ngoài. Do đó ngân sách Nhà nước đứng trước vòng xoáy nợ nần với quy mô nợ ngày càng lớn, khả năng trả nợ hạn chế. Ông Ánh cho cần xác định rõ cơ quan nào chịu trách nhiệm về quản lý nợ công để có cái nhìn tổng thể và điều chỉnh, xử lý kịp thời trong từng giai đoạn.

Hà Thanh Oai