Kiểm soát tải trọng xe: Mạnh và triệt để giải quyết nạn quá tải

Cập nhật, 08:28, Thứ Tư, 16/01/2013 (GMT+7)

Năm 2013, các giải pháp mạnh nhằm giải quyết nạn chở quá tải trên các tuyến đường bộ sẽ được áp dụng. Các giải pháp căn cơ nhằm triệt để kiểm soát tải trọng xe trên tất cả các khâu: nhập khẩu, đăng kiểm, lưu hành cũng đang được Bộ GTVT triển khai với Đề án tổng thể kiểm soát tải trọng xe trên đường bộ.

Yêu cầu áp dụng hình thức xử phạt cao nhất

Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc vừa ký Công điện số 95/CĐ-TTg yêu cầu chấn chỉnh tình trạng phương tiện vận tải đường bộ vi phạm chở hàng quá tải trọng và chở quá số khách cho phép.

Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Công an, Bộ GTVT, Bộ Thông tin và Truyền thông, Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, Ủy ban ATGTQG, Thông tấn xã Việt Nam, Đài Truyền hình Việt Nam, Đài Tiếng nói Việt Nam cùng phối hợp và khẩn trương chỉ đạo các cơ quan chức năng thực hiện: Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra việc chấp hành các quy định về vận tải đường bộ đối với các doanh nghiệp vận tải, cương quyết xử lý và áp dụng hình thức xử phạt cao nhất theo quy định của pháp luật với các trường hợp phương tiện vận tải chở quá tải trọng cho phép và chở khách vượt quá số chỗ quy định; Tăng cường các biện pháp đấu tranh ngăn chặn các hành vi tiêu cực, thường xuyên tổ chức các đoàn thanh tra, kiểm tra việc chấp hành quy trình, quy chế thực thi công vụ đối với cán bộ, công chức Thanh tra giao thông và việc chấp hành điều lệ đối với cán bộ, chiến sĩ trực tiếp thực hiện nhiệm vụ tuần tra, kiểm soát, xử lý vi phạm trật tự an toàn giao thông, xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật các hành vi tiêu cực của người thực thi công vụ trong khi làm nhiệm vụ; Đẩy mạnh công tác tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng các quy định của nhà nước về quản lý tải trọng phương tiện và cầu, đường bộ; quy định về bảo đảm an toàn đối với xe chở khách.

Trạm cân Dầu Giây.
Trạm cân Dầu Giây.

Như vậy, sự nghiêm trọng của tình trạng phương tiện vận tải đường bộ vi phạm chở hàng quá tải trọng đã khiến Chính phủ phải vào cuộc. Chở quá tải đang diễn ra khá phổ biến, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến các công trình thuộc hệ thống đường bộ, gây mất ATGT và là nguyên nhân của nhiều vụ tai nạn nghiêm trọng.

Đầu tư hiện đại để chống quá tải

Một hệ thống kiểm soát tải trọng xe gồm 45 trạm cân xe hiện đại vừa được Thủ tướng Chính phủ quyết định cho tập trung đầu tư từ nay đến năm 2030. Tổng mức đầu tư cho hệ thống 45 trạm cân dự kiến (gồm cả GPMB) là 6.468,431 tỉ đồng, chia làm 3 giai đoạn. Vị trí dự kiến của 45 trạm cũng được xác định rõ lý trình cụ thể. Thứ tự ưu tiên đầu tư từ 1 đến 45 cũng đã được xác định cùng với vị trí cụ thể đặt trạm cân xe trên từng tuyến đường cũng đã được khảo sát nghiên cứu. Vị trí đặt trạm sẽ bám sát các hành lang vận tải lớn, các tuyến đường bộ trọng yếu, các nguồn hàng lớn, bố trí trạm cân xe tại vị trí kiểm soát được tối đa các phương tiện chở quá khổ, quá tải lưu thông trong khu vực.

Giai đoạn đến năm 2015, Quy hoạch được Thủ tướng phê duyệt cho phép đầu tư xây dựng và đưa vào hoạt động các trạm kiểm tra tải trọng xe cố định đặt trên những tuyến đường bộ có lưu lượng xe tải nặng lớn hơn 2.200 xe/ngày đêm và trên một số tuyến đường cao tốc khi được đưa vào khai thác. Cho kế hoạch đến năm 2015, ngoài 3 trạm cân tại các địa bàn quá “nóng” đang được triển khai là trạm cân trên QL51, QL5, QL70, Tổng cục ĐBVN đã có tờ trình Bộ GTVT đề nghị cho đầu tư 9 trạm cân, theo thứ tự ưu tiên sau: Trạm Duy Tiên Hà Nam (Km221+00 QL1), trạm Nghi Sơn - Thanh Hóa (Km360+00 QL1), trạm Hồng Lĩnh - Hà Tĩnh (Km470+00 QL1), trạm Tân An - Long An (Km1929+00 QL1), trạm Vĩnh Tường - Vĩnh Phúc (Km37+00 QL2), trạm Tam Nông - Phú Thọ (Km76+00 QL32), trạm Cam Lộ - Quảng Trị (Km 15+00 QL9), trạm Quỳnh Phụ - Thái Bình (Km78+00 QL10), trạm Thuận Thành - Bắc Ninh (QL38). Các trạm này nằm trên các tuyến QL trọng điểm và đang là điểm nóng xe chở quá tải đã có ý kiến của các địa phương đề nghị ưu tiên xây dựng để bảo về KCHT đường bộ và đảm bảo ATGT.

Ảnh: Q.Tuấn
Ảnh: Q.Tuấn

Gói giải pháp toàn diện

Kiểm soát tải trọng xe lưu thông trên đường bộ, ngăn chặn nạn chở quá tải trọng hàng hóa cho phép là vấn đề muốn giải quyết triệt để, đòi hỏi phải triển khai đồng bộ nhiều giải pháp. Gói giải pháp tổng thể đang được Bộ GTVT nghiên cứu, trong đó nhiều giải pháp đã được lãnh đạo Bộ GTVT quyết định cho triển khai ngay, gồm có: Một là nhanh chóng hoàn chỉnh về thể chế, văn bản pháp luật, tạo cơ sở pháp lý minh bạch cho lĩnh vực quản lý tải trọng xe cơ giới đường bộ; Hai là sớm hoàn thành các quy hoạch và thực hiện phân bổ tỉ lệ đảm nhiệm hợp lý giữa các phương thức vận tải đường bộ - đường sắt- hàng hải làm tiết kiện chi phí vận tải chung, giảm bớt áp lực cho vận tải đường bộ, giảm bớt các hậu quả về môi trường, ATGT cho đường bộ; Ba là tăng cường công tác tuyên truyền sâu rộng trong xã hôị; Bốn là tăng cường kiểm soát, cưỡng chế bằng sử dụng phối hợp các hình thức và đảm bảo thực hiện xử lý hạ tải xong mới được tiếp tục lưu hành.

Nhóm giải pháp thứ 4 trong đó là giải pháp mạnh, đang được Bộ GTVT triển khai, với quan điểm: Kiểm soát tải trọng phương tiện cần được thực hiện ngay cả từ khâu nhập khẩu, đăng kí đăng kiểm và kiểm soát tải trọng khi lưu thông trên đường bộ.

Phương Anh

Bộ trưởng Đinh La Thăng chỉ đạo: Chọn các tuyến nóng,
triển khai ngay các giải pháp thiết thực

Việc xây dựng các giải pháp tổng thể kiểm soát tải trọng xe đang rất cấp thiết. Hệ thống đường bộ chục năm lại đây hư hỏng quá nhanh do kinh tế phát triển nóng trong khi vấn đề kiểm soát xe quá tải bị buông lỏng. Năm 2013 công tác bảo trì hệ thống đường bộ được chú trọng toàn diện từ nâng cao chất lượng dự án đầu tư XDCB, chất lượng dịch vụ bảo trì, đồng thời với kiểm soát tải trọng, ngăn ngừa xe quá tải, sao cho đồng vốn đầu tư được sử dụng hiệu quả, vừa giữ được tài sản đường sá, vừa đảm bảo cho vận tải lưu thông thuận tiện, an toàn.

Các giải pháp kiểm soát chú trọng thiết thực, hiệu quả và chi phí thấp nhất. Các cơ quan chức năng của Bộ GTVT phải khẩn trương hoàn thiện hệ thống văn bản QPPL về kiểm soát tải trọng xe, trong đó làm rõ trách nhiệm của chủ doanh nghiệp vận tải, trách nhiệm của chủ hàng, các cảng, các đối tượng tham gia dây chuyền vận tải. Công tác phối hợp với các bộ, ngành, thiết lập hàng rào kỹ thuật trong quá trình nhập khẩu, thông quan phương tiện vận tải cũng phải triển khai ngay.

Lúc này đầu tư chưa có khả năng tài chính một lúc nhiều trạm cân trên toàn hệ thống đường bộ, song cần nghiên cứu chọn ra những tuyến quốc lộ nóng nhất về nạn chở quá tải để đầu tư xây dựng trạm. Trước mắt tập trung cho QL1 (những đoạn đã được đầu tư), QL70, QL5, QL51. Phải làm rõ vị trí đặt ở các cảng hay vị trí nào có hiệu quả? Vốn đầu tư trạm cân trong lúc này cần kêu gọi xã hội hóa. Nhà đầu tư bỏ vốn xây dựng và thu hồi dần, Bộ GTVT đứng ra bảo lãnh việc hoàn vốn đầu tư. Đầu tư trạm cân tập trung cho dây chuyền thiết bị hiện đại và tổ chức minh bạch hoạt động cân xe, hạn chế các khoản đầu tư cơ sở vật chất trạm cân để có thể khả thi trong huy động vốn. Bộ GTVT phân công Thứ trưởng Nguyễn Hồng Trường chuyên trách vấn đề này. Khẩn trương làm việc ngay với các địa phương về vị trí đặt trạm và làm việc với các bộ, ngành về cơ chế phối hợp liên ngành để vận hành trạm cân xe. Cũng cần giao cho Tư vấn nghiên cứu ngay cơ chế thu hút đầu tư, xã hội hóa việc đầu tư trạm cân xe để sớm trình Thủ tướng quyết định.

Để vận hành tốt mạng lưới vận tải đường bộ lúc này cần kiểm soát chặt chở quá tải, song không được gây khó khăn cho nhà vận tải. Kiểm soát chặt sẽ bị phản ứng của những đối tượng ham lợi nhuận mà chở quá tải, song làm tốt chắn chắn sẽ được sự đồng tình ủng hộ của những người kinh doanh lành mạnh và sự ủng hộ của xã hội.

 

Ông Nguyễn Mạnh Hùng, Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ôtô Việt Nam:
Tự động hóa tránh tiêu cực

Quan điểm nhất quán của Hiệp hội Vận tải ôtô VN là phải có trạm cân. Song phải có quy hoạch tốt, phải đặt trạm cân ở các đầu mối hàng hóa, đầu mối giao thông và phải đầu tư hiện đại hóa, tự động hóa toàn bộ các khâu hoạt động của trạm để tránh tiêu cực. Có thể đặt thêm một số trạm cân trên đường, song chỉ là đối với một số tuyến nóng, là trạm phụ, để hỗ trợ cho trạm đầu mối.

Đầu tư trạm cân tốn kém nên Chính phủ không thể đầu tư ngay một lúc trên tất cả các tuyến đường được, song đầu tư trạm nào phải thực hiện hiện đại hóa thật triệt để, quản lý nhân sự thật tốt trạm đó. Phải nghiên cứu tính toán sao cho hoạt động của trạm cân không gây cản trở, ách tắc giao thông, không gây thêm tiêu cực cho vận tải trên đường. Cân và hạ tải phải thực hiện triệt để, công bằng đối với tất cả các xe chở quá tải. Kiểm soát xe quá tải cũng cần thực hiện nghiêm cả ở khâu lập pháp và hành pháp. Khi thực hiện nghiêm túc việc quản lý tải trọng, cước vận tải trên thị trường sẽ trở về giá cước thật của nó, tôi tin rằng sẽ nhận được sự đồng thuận trong xã hội. Song nếu nơi làm nơi không, sẽ không tạo ra được mặt bằng cước vận tải trên thị trường, đẩy doanh nghiệp vận tải vào thế khó cạnh tranh, đồng thời Nhà nước khó thành công trong việc kiểm soát xe quá tải.           

 

Ông Hoàng Quang Ngọc - Giám đốc Công ty TNHH vận tải Hoàng Hà:  
Doanh nghiệp cần sự công bằng, minh bạch

Tôi có thể khẳng định 100% xe tải hiện nay đều chở quá tải. Mức độ quá tải như thế nào thì tùy loại phương tiện và chủng loại hàng hóa vận chuyển. Quá tải thứ nhất là do quy định tải trọng hiện hành của VN không phù hợp. Ví dụ với xe đầu kéo của chúng tôi, trước cơ quan đăng kiểm cấp phép cho chở tối đa 35 tấn, mới đây nâng lên cho đến 43 tấn. Nếu trừ đi 15 -16 tấn tự trọng, thì hàng hóa chỉ được phép chở đến 27 -28 tấn thôi. Trong khi xe đầu kéo thì kéo theo container - container chủ hàng người ta đóng hàng kẹp chì từ nước ngoài về, chuẩn quốc tế được phép lên tới 32 tấn. Chưa kể hàng đông lạnh tổng trọng lượng cả 1 container lên đến 45 tấn. Như thế thì nếu không chở quá giấy phép của đăng kiểm thì làm sao để lưu thông được hàng? Quá tải thứ 2 do có rất nhiều khâu phải chi phí, “bôi trơn”. Cước vận tải hiện nay chiếm từ 13 - 15% giá thành hàng hoá. Nếu chở đúng tải trọng như quy định hiện nay, cước sẽ tăng gấp rưỡi, gấp đôi con số này, liệu chủ hàng, liệu nền kinh tế có chịu được không?

Nếu Nhà nước đặt hệ thống trạm cân đồng bộ trên khắp các tuyến đường và làm thật nghiêm, thật công bằng, xe nào doanh nghiệp nào quá tải là phạt, phải hạ tải, không nhận tiền bôi trơn của ai, không ưu tiên ưu đãi cho ai, doanh nghiệp chúng tôi rất ủng hộ. Tất cả đều chở đúng tải, cũng không có chuyện chúng tôi phải cạnh tranh không bình đẳng. Chở ít đi, doanh nghiệp vận tải cũng đỡ khổ, xe đỡ hỏng, mức độ an toàn cũng lớn hơn.

P.A (Thực hiện)

 

Từ Trạm Kiểm tra tải trọng xe Dầu Giây:

Cần nhanh chóng triển khai đồng bộ

Trạm kiểm tra tải trọng (KTTT) Dầu Giây được khôi phục, hiện đại hóa và chính thức đi vào hoạt động từ năm 2008. Sau 4 năm đi vào hoạt động đã góp phần không nhỏ trong việc hạn chế lượng xe quá tải lưu thông trên QL1. Tuy nhiên, sự “đơn độc” của một trạm KTTT xe ở khu vực phía Nam khiến hiệu quả trong việc kiểm soát tải trọng xe chưa được như mong đợi.

Nhiều phương tiện quá tải bị xử lý

Theo số liệu thống kê của Trạm KTTT Dầu Giây, trong năm 2012 có tổng cộng 6.538.184 lượt phương tiện qua trạm. Trong đó có 37.009 xe có dấu hiệu vi phạm tại cân động. Trong tổng số 15.528 phương tiện đưa vào kiểm tra tại cân tĩnh thì có 8.820 phương tiện không vi phạm.

Trong năm, qua việc kiểm tra tải trọng tại trạm cân, lực lượng chức năng đã tiến hành xử lý 1.844 phương tiện vi phạm tải trọng với số tiền gần 7 tỷ đồng. Cụ thể, quá tải trọng từ 10% - 20% là 497 xe, vượt trên 20% là 1.219 xe, có 29 xe vi phạm quá khổ quá tải và 99 xe vi phạm các lỗi khác. Tổng cộng có 1.302 phương tiện buộc phải hạ tải với tổng khối lượng 7.91.417 tấn.

Ông Phạm Quang Ánh - Phó tổng giám đốc Khu QLĐB VII cho biết, thời gian qua Khu luôn chủ động toàn diện mọi hoạt động của Trạm KTTTX Dầu Giây để việc hoạt động có kết quả tránh những bất cập như hư hỏng thiết bị, quy chế hoạt động, sự phối hợp của các lực lượng, đồng thời đôn đốc Trạm về công tác bảo trì, nhà thầu thi công về bảo hành thiết bị và thực hiện tốt việc thu thập số liệu hoạt động của Trạm, trên cơ sở đó đề xuất việc sửa chữa, bổ sung nâng cấp. Trong công tác tổ chức và hoàn thiện quy chế hoạt động, Khu đã có ý kiến với Tổng cục ĐBVN Việt Nam sửa đổi quy chế tạm thời, quy định chức năng nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức, tiêu chuẩn cán bộ và nhân viên của Trạm... từ đó hoạt động của Trạm KTTTX Dầu Giây đã dần đi vào ổn định.

Sớm triển khai đồng bộ các trạm cân

Mặc dù Trạm KTTT Dầu Giây được đánh giá khá hiệu quả, nhưng có một thực tế đó là Khu QLĐB VI và chính quyền địa phương tỉnh Đồng Nai vẫn thừa nhận là tình trạng xe quá tải trên địa bàn chưa giảm hẳn mà chỉ là “chạy” từ tuyến đường này sang tuyến đường khác. Một trong những tuyến đường phải oằn mình cõng xe quá tải là Tỉnh lộ 769. Do đây là tuyến nối QL1 từ huyện Thống Nhất đến QL51 nên nhiều xe từ phía Bắc đi vào TP.HCM khi đến ngã ba Dầu Giây rẽ trái vào Tỉnh lộ 769 thuộc xã Bàu Hàm 2 huyện Thống Nhất đi đến QL51 rồi đi về hướng ngã ba Vũng Tàu. Dù đi đường này có xa hơn nhưng không phải qua trạm cân nên nhiều tài xế chọn tuyến đường này.

Theo thống kê của Sở GTVT tỉnh Đồng Nai, quanh khu vực trạm cân Dầu Giây có 16 tuyến đường tỉnh, đường huyện và hàng chục đường giao thông nông thôn, đường vào các khu công nghiệp nên cánh tài xế khá dễ dàng né trạm. Ông Ánh cũng cho rằng, có hai điểm khiến cho Trạm KTTT Dầu Giây hiện nay chưa phát huy được hiệu quả cao. Thứ nhất là vị trí đặt trạm có nhiều bất lợi bởi xung quanh có nhiều đường tỉnh, mặc dù những tuyến đường này đều cấm xe tải nặng lưu thông nhưng các lực lượng chức năng vẫn không xử lý hết. Thứ hai là, cả nước hiện mới chỉ có 2 trạm kiểm tra tải trọng xe ở hai đầu đất nước nên rất đơn độc, chưa phát huy được tác dụng.

Đại diện Hiệp hội Vận tải hàng hóa TP.HCM cũng đã nhiều lần đề nghị tăng cường kiểm soát tải trọng các phương tiện, nhằm tạo sự cạnh tranh công bằng giữa các doanh nghiệp vận tải. Việc thí điểm các trạm cân được thống kê rút kinh nghiệm và nhân rộng có hiệu quả trên cả nước.

“Cần thiết xây dựng hệ thống trạm KTTT đồng bộ trên nhiều tuyến quốc lộ. Hơn nữa cũng phải có quy định về kiểm tra tải trọng ngay tại nơi xuất phát của phương tiện và quy trách nhiệm của chủ hàng trong việc chở hàng quá tải”, ông Lê Hồng Việt - Phó Chánh thanh tra Sở GTVT TP.HCM kiến nghị.

Phan Tư

 

Công nghệ 3 cân

Theo Cơ quan tư vấn xây dựng đề án - Trung tâm Kỹ thuật đường bộ, Tổng cục ĐBVN: Kinh nghiệm cho thấy sai sót của công nghệ thiết bị cân xe thường gây ra phản ứng gay gắt từ một nhóm lợi ích trong xã hôị, nên công nghệ áp dụng tại trạm cân xe nhất thiết phải có độ tin cậy cao và phải được chứng minh qua thực tế. Với quan điểm trên, Tư vấn đề xuất trước mắt áp dụng công nghệ 3 cân để xây dựng trong giai đoạn đầu (gồm: Cân động tốc độ cao -> Cân động tốc độ thấp -> Cân tĩnh. Công nghệ này sẽ áp dụng tại Trạm cân Phố Ràng ngay tới đây) và công nghệ 2 cân nếu chứng minh được các ưu điểm, sẽ áp dụng vào các giai đoạn sau.

Thiết kế mỗi trạm cân sẽ đảm bảo nguyên tắc: Ảnh hưởng thấp nhất đến các xe không thuộc đối tượng kiểm soát tải tải trọng và xe không vi phạm tải trọng: Không gây ùn tắc trên đường chính, đường chờ vào cân động tốc độ thấp và đường chờ vào cân tĩnh; Có đủ phương tiện và diện tích để dỡ hạ tải vi phạm; Đủ điều kiện ngăn chặn các hiện tượng tiêu cực.

Việc ra quyết định xử phạt vi phạm tải trọng do lực lượng chức năng nhà nước tiến hành. Song phương thức đầu tư xây dựng trạm cân sẽ mở, đa dang hoá: Ngân sách nhà nước, đầu tư từ xã hội. Nhà đầu tư sẽ được tạo điều kiện hoàn vốn từ thu tiền phạt quá tải, khai thác hạ tầng...

P.L

Trạm cân Quảng Ninh: Năm 2012, xe bị phạt ít hơn

Đại diện Trạm cân Quảng Ninh cho biết: Năm 2012, lượng xe qua trạm giảm do tình hình khó khăn chung của kinh tế, lượng hàng từ cảng và biên giới về ít hơn các năm trước. Qua thời gian thử nghiệm, các cơ quan chức năng đã kết hợp nhiều biện pháp nên lái xe, chủ xe đã ý thức hơn trong việc bốc xếp hàng lên xe tải đúng theo quy định. Do đó, các cơ sở tự phát san tải hàng, hoặc hiện tượng xe “né” trạm hầu như không còn.

Việc đặt trạm tải trọng xe trên QL18 trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh là rất tốt bởi đã giảm tải được việc chủ xe tham bốc hàng quá tải, gây mất ATGT và phá hỏng hạ tầng giao thông

Lượng xe qua Trạm năm 2012 bị phạt ít hơn, chứng tỏ ý thức của chủ xe đã được nâng lên rất nhiều.

P.V

 

.
.
.