Cần tính phương án khai thác cảng quốc tế Cái Mép - Thị Vải

Tiến độ xây dựng cảng quốc tế Cái Mép - Thị Vải đang vào giai đoạn nước rút, dự kiến hoàn thành vào cuối năm nay. Tuy nhiên, đến nay phương án khai thác hai cảng quốc tế hiện đại này vẫn chưa được tính đến.

Theo báo cáo của Ban Quản lý dự án 85 - đại diện chủ đầu tư, Dự án phát triển cảng quốc tế Cái Mép - Thị Vải có 6 gói thầu, trong đó có 5 gói thầu xây lắp và 1 gói thầu cung cấp thiết bị.

Hiện tại, gói thầu số 3 - nạo vét luồng Cái Mép - Thị Vải đã hoàn thành từ tháng 1/2011 và đã bàn giao cho Cục Hàng hải Việt Nam đưa vào khai thác. Trong thời gian qua tuyến luồng này đã được vận hành rất tốt, có những chuyến tàu tải trọng trên 100.000 DWT đã vào làm hàng thuận lợi.

Cảng container quốc tế Cái Mép sẽ hoàn thành vào tháng 10/2012 nhưng đến nay vẫn chưa tìm được nhà khai thác

Gói thầu số 5 - xây dựng đường và cầu nối từ QL51 vào cảng Cái Mép đã hoàn thành cầu Rạch Ngã Tư và thông xe một nửa tuyến đảm bảo cho các cảng, khu công nghiệp hai bên tuyến vận hành cũng như vận tải phục vụ xây dựng các gói thầu khác. Hiện tại, Liên danh nhà thầu Cienco 6 + Trường Sơn đang hoàn thiện hệ thống thoát nước, nút giao. Riêng 1/2 tuyến còn lại đang thực hiện công tác gia tải chờ lún, đến tháng 9/2012 sẽ dỡ tải và hoàn thành kết cấu mặt đường vào tháng 12/2012.

Với gói thầu xây dựng cảng container Cái Mép, hiện khối lượng đã đạt trên 79%. Liên danh nhà thầu Nhật Bản TOA + TOYO cho biết, sẽ hoàn thành gói thầu này vào tháng 10/2012 đúng như hợp đồng đã ký kết. Riêng gói thầu số 2 xây dựng cảng tổng hợp Thị Vải do phải khắc phục sự cố sụt lún nên Liên danh nhà thầu PENTA+RINKAI cho biết sẽ hoàn thành vào tháng 2/2013. Sau khi các gói thầu xây dựng hoàn thành, đơn vị cung cấp gói thầu thiết bị sẽ lần lượt bàn giao các thiết bị vào tháng 8 và tháng 9/2013. Như vậy, tiến độ dự án phát triển cảng Cái Mép - Thị Vải đang đi vào giai đoạn cuối. Vấn đề hiện nay là cần tiến hành các thủ tục để lựa chọn nhà đầu tư khai thác cảng.

Thực tế thì sau khi có sự đồng ý của Thủ tướng Chính phủ về nguyên tắc áp dụng hình thức chỉ định thầu để lựa chọn nhà khai thác các bến cảng Cái Mép và Thị Vải với điều kiện các doanh nghiệp của Việt Nam phải tự thu xếp được nguồn vốn, bảo đảm sự cân bằng và ổn định về tài chính của doanh nghiệp. Bộ GTVT giao cho Cục Hàng hải Việt Nam thực hiện gói thầu tư vấn dịch vụ hỗ trợ chủ đầu tư lựa chọn nhà khai thác cảng Cái Mép - Thị Vải. Cục Hàng hải Việt Nam đã cân nhắc việc chỉ định thầu Liên danh Vinalines và Cảng Sài Gòn.

Ông Lê Công Minh - TGĐ Cảng Sài Gòn cho biết để giải quyết những khó khăn về tài chính, cả Vinalines và Cảng Sài Gòn đã xây dựng phương án về tài chính bằng mô hình chia sẻ đầu tư. Tức là không phải chỉ có Vinalines và Cảng Sài Gòn đứng ra khai thác riêng 2 cảng này mà sẽ kêu gọi góp vốn. Cụ thể, ở cảng container Cái Mép sẽ liên danh với các đối tác Nhật Bản chiếm 49%, cảng Sài Gòn chỉ tham gia 10% còn lại kêu gọi các đối tác khác. Riêng về cảng tổng hợp Thị Vải, Cảng Sài Gòn sẽ tham gia 60% số vốn, còn lại kêu gọi các khách hàng góp vốn để khai thác.

Ông Đỗ Hồng Thái, Phó Cục trưởng Cục Hàng hải cho biết, đến thời điểm này Vinalines và Cảng Sài Gòn vẫn chưa hoàn thành báo cáo rà soát năng lực khả năng thu xếp vốn để triển khai thực hiện tham gia đấu thầu. Về phương án mà Liên danh này đưa ra, ông Thái cho rằng Cục đang quan ngại về số vốn mà Liên danh này đứng ra để khai thác và số tiền phải trả cho việc thuê hạ tầng cảng biển. Các đề xuất của Vinalines và Cảng Sài Gòn về thời gian cho thuê khấu hao 50 năm theo Cục Hàng hải là chưa phù hợp với nội dung và kế hoạch chuyển nhượng.

Thời gian để các nhà khai thác cảng chuẩn bị bộ máy, nhân sự, thị trường, khách hàng cho một cảng mới đưa vào hoạt động không phải là ngắn. Chính vì vậy mà nhiều người lo ngại, khi cảng container quốc tế Cái Mép và cảng tổng hợp Thị Vải hoàn thành lại phải nằm chờ khai thác.

Phan Tư