Vẫn tình trạng cầu lớn hơn cung

Cập nhật, 12:28, Thứ Bảy, 23/05/2009 (GMT+7)

Công nghiệp tàu thủy (CNTT) là ngành kỹ thuật công nghệ tổng hợp. Sản phẩm tàu thủy bao hàm hàng ngàn sản phẩm và bán thành phẩm của nhiều ngành công nghiệp khác nhau.

Vì vậy, để sản xuất ra sản phẩm tàu thủy, ngoài những yêu cầu về thiết bị công nghệ đặc thù còn phải có đội ngũ cán bộ quản lý, kỹ sư, chuyên viên nghiệp vụ và công nhân kỹ thuật chuyên ngành giỏi. Tuy nhiên, hiện nay, với sự phát triển mạnh mẽ của ngành CNTT Việt Nam thì lực lượng lao động cho ngành này vẫn đang ở tình trạng cung không đủ cầu.

Nếu chỉ tính riêng Tập đoàn Công nghiệp tàu thuỷ Việt Nam (TĐCNTTVN) thì đội ngũ cán bộ có trình độ trên đại học hiện có khoảng 80 người, chiếm 0,11%; kỹ sư khoảng 7.300 người, trong đó kỹ sư các ngành CNTT chiếm 60-65%; cử nhân khoảng 4.700 người, chiếm 6,5%; cao đẳng, trung cấp chuyên ngành 3.105 người, chiếm 4,4%; công nhân kỹ thuật 55.400 người, chiếm 79% tổng nhân lực của toàn tập đoàn.

Mặc dù những con số trên không phải là nhỏ, song theo một báo cáo mới đây của TĐCNTTVN, với nhiệm vụ SXKD từ nay đến năm 2010 và định hướng đến năm 2015 thì nhu cầu bổ sung nhân lực cho tập đoàn là rất lớn. Trong đó riêng kỹ sư cần bổ sung khoảng 1.700 đến 2.500 người/năm, công nhân kỹ thuật cần từ 12.000 đến 13.000 người/năm.

Một thực tế là số lượng sinh viên tốt nghiệp từ các trường đại học, cao đẳng chuyên ngành tàu thuỷ của Việt Nam hàng năm chỉ đáp ứng khoảng 30% nhu cầu của ngành CNTT. Điều đáng nói là, hầu hết số SV này khi ra trường đều không đáp ứng được yêu cầu của công việc. Một quan chức của TĐCNTTVN cho biết, nếu nhận nguồn nhân lực từ các trường này thì đơn vị phải đào tạo lại trong khoảng thời gian từ ba tháng đến một năm.

Trước thực trạng trên, TĐCNTTVN đang đặt ra chiến lược “tự cung tự cấp” với các phương án đào tạo mới và nâng cao tay nghề cho đội ngũ thợ hiện có. Theo đó, tập đoàn tiến hành sắp xếp lại hệ thống trường chuyên ngành, đào tạo công nhân kỹ thuật trên cơ sở tuyển sinh từ các nhà máy và tuyển sinh tự do.

Ngoài phần lý thuyết có sẵn, chương trình đào tạo còn kết hợp với các đơn vị đã có bước công nghẹ ổn định, tiên tiến để xây dựng bộ tài liệu dùng cho nghiên cứu giảng dạy, hoàn chỉnh các bước cơ bản của các dây chuyền đóng tàu lớn, đóng tàu cỡ vừa và nhỏ...

Đối với công tác nâng cao tay nghề cho đội ngũ hiện có, tập đoàn sẽ củng cố hệ thống trường lớp bên cạnh các nhà máy, dựa vào chương trình bồi dưỡng công nghệ mới, những thiết bị chuyên dùng mới trong ngành đóng tàu. Bên cạnh đó, sẽ tổ chức tham quan thực tập tại các nhà máy có công nghệ tiên tiến và chọn lựa người đi tu nghiệp ở nước ngoài. Hiện nay, TĐCNTTVN có 01 trường cao đẳng và 12 trường trung cấp nghề nằm dọc theo các khu vực của đất nước.

Các trường này đào tạo trên 10 nghề công nghiệp tàu thủy truyền thống như lắp ráp, máy, ống, tiện, hàn, cắt hơi... Trong đó tập trung hệ trung cấp với số lượng chiếm 90% trên tổng số học sinh. Nhằm hướng tới mục tiêu đào tạo bậc đại học để chủ động đáp ứng nhu cầu nguồn nhân lực kỹ sư, cử nhân - nhất là kỹ sư thực hành, TĐCNTTVN đang trong quá trình thành lập các trường đại học, cao đẳng và Viện khoa học công nghệ tàu thủy...

Theo dự kiến số lượng tuyển sinh của các trường đại học, cao đẳng của tập đoàn hàng năm sẽ lên đến con số từ 3.400 đến 4.300 sinh viên. Tuy nhiên, do đa số các trường hiện hữu của tập đoàn mới được thành lập nên số lượng học sinh vẫn chưa nhiều.

Mặc dù cơ sở vật chất của các trường này đã được đầu tư nâng cấp và có khả năng đào tạo hàng năm từ 12.000 đến 13.000 học sinh nhưng thực tế chỉ đạt vào khoảng 5.500 - 6.000 người. Như vậy chỉ mới đáp ứng khoảng 1/2 nhu cầu nhân lực bổ sung hàng năm tập đoàn.

Công nghiệp tàu thủy là một ngành kinh tế mũi nhọn trong chiến lược phát triển biển của nước ta. Trong xu thế hội nhập, việc nắm bắt và ứng dụng thành tựu KHKT đối với ngành công nghiệp này cần phải được quan tâm đúng mức. Trong đó, nhân tố con người đóng vai trò vô cùng quan trọng.

Việc thu hút học sinh, sinh viên vào các trường đào tạo nghề và nâng cao chất lượng đào tạo của các trường đại học, cao đẳng chuyên ngành của Việt Nam cũng như của TĐCNTTVN nhằm đáp ứng đủ về cả số lượng và chất lượng lực lượng lao động cho ngành CNTT là vấn đề cần được Nhà nước và các đơn vị có liên quan quan tâm xây dựng và cùng hoạch định một cách khả thi.

Trần Trình Lãm

.
.
.