Doanh nghiệp Nhà nước: Lỗ cũng phải thoái vốn

Cập nhật, 04:42, Thứ Tư, 14/08/2013 (GMT+7)
Mới đây, Bộ Tài chính đã quyết liệt đôn đốc các doanh nghiệp Nhà nước (DNNN) phải tăng tốc hơn nữa trong việc thực hiện lộ trình thoái vốn theo yêu cầu của Chính phủ, nếu DN nào chậm trễ sẽ bị xử lý, thậm chí sẽ đề nghị cách chức lãnh đạo đơn vị đó. 
 
Vinashin - một trong những DNNN rất muốn thoái vốn nhưng nhà đầu tư không mặn mà Ảnh: Hoài Lâm
Vinashin - một trong những DNNN rất muốn thoái vốn nhưng nhà đầu tư không
mặn mà.
Vào dễ, thoát khó

Theo lộ trình mà Chính phủ phê duyệt, đến năm 2015, các DNNN phải hoàn tất thoái vốn đầu tư ngoài ngành, nhưng đến thời điểm này, việc triển khai vẫn thiếu quyết liệt, chậm trễ... 

Lý do các DN đưa ra là rất khó bán cổ phần ở thời điểm hiện tại khi giá cổ phiếu, bất động sản giảm. Như Tập đoàn Hóa chất Việt Nam (Vinachem) khi đưa gần 2,1 triệu cổ phiếu, tương đương 6,13% vốn tại Công ty Chứng khoán Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VIG) ra đấu giá đã không bán được cổ phiếu nào, bởi thị giá cổ phiếu dao động từ 2.300 - 2.600 đồng/phiếu, trong khi giá được phê duyệt chuyển nhượng tối thiểu là 10.600 đồng/cổ phiếu. Hay Tổng công ty Lắp máy Việt Nam chào bán cổ phiếu tại Công ty CP Thủy điện Sông Vàng, nhưng không có nhà đầu tư nào đăng ký tham dự đấu giá. 
 
Theo số liệu của Bộ Tài chính, thống kê mới nhất của 132 tập đoàn, tổng công ty, tính đến ngày 30/9/2012 đã đầu tư vào lĩnh vực chứng khoán, bảo hiểm, bất động sản, quỹ đầu tư, ngân hàng với giá trị ước tính 22.405 tỷ đồng.

Ông Đinh Quang Tri - Phó tổng giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) cho biết, EVN đã thoái vốn trị giá 1.079 triệu đồng tại Công ty CP Bất động sản Điện lực Nha Trang và hiện đang tập trung thoái vốn tại Công ty CP Bất động sản Sài Gòn Vina, Ngân hàng TMCP An Bình, Công ty Tài chính CP Điện lực... “Bán cổ phần trong bối cảnh kinh tế suy thoái hiện nay đã khó, bán với mức giá để đảm bảo nguyên tắc “thoái vốn nhưng không được mất vốn” càng khó hơn trong thời điểm này” - ông Đinh Quang Tri chia sẻ.

Còn theo ông Hà Hùng - Tổng giám đốc Tổng công ty Xây dựng công trình giao thông 5 (Cienco5), thì Cienco5 có 8 đơn vị nằm trong diện tái cơ cấu mô hình tổ chức của Tổng công ty, còn lại 31 đơn vị sẽ phải thực hiện thoái vốn. Đến nay, Cienco 5 đã tiến hành thoái vốn được 3 đơn vị đó là Công ty CP Đầu tư và xây dựng 579, Công ty CP 565 và Công ty CP XDCT 525. “Các đơn vị còn lại hầu hết đang gặp phải khó khăn trong sản xuất kinh doanh, việc thu hút các nhà đầu tư còn hạn chế, nên việc thoái vốn cũng rất khó khăn” - ông Hà Hùng cho biết. 
 
Nhiều DN Ngành Giao thông đang nỗ lực thực hiện thoái vốnẢnh: Hoài Lâm
Nhiều DN Ngành Giao thông đang nỗ lực thực hiện thoái vốn
Khó cũng không được lùi

Ông Thời Văn Tấn - Phó phòng Nghiệp vụ 1, Cục Tài chính doanh nghiệp (Bộ Tài chính) cho biết, quá trình thoái vốn cho các DNNN là có lộ trình. Do đó, các biện pháp hành chính mạnh là cần thiết để buộc các lãnh đạo DNNN thực sự đẩy nhanh thoái vốn ngoài ngành. Theo Tiến sỹ kinh tế Nguyễn Minh Phong, yêu cầu thoái vốn vào thời điểm này là rất gấp nhưng cần thiết vì các DNNN hoạt động không hiệu quả, càng để lâu càng lỗ lớn, thất thoát lớn. Còn Tiến sỹ Nguyễn Trí Hiếu cho rằng: “Chính phủ yêu cầu các DNNN thoái vốn khỏi lĩnh vực đầu tư ngoài ngành là hợp lý, bởi đó không phải là sở trường của DN. DN đầu tư vào lĩnh vực không phải sở trường thì dễ bị lỗ, và càng chậm thoái vốn thì DN càng lỗ nặng hơn. Khi làm thất thoát tài sản Nhà nước thì không chỉ bị cách chức, lãnh đạo DN có thể bị truy tố hình sự. Tất nhiên, việc xử lý lãnh đạo DN như thế nào cần phải xem xét kỹ, nếu lãnh đạo đương nhiệm không phải là người đưa ra quyết định đầu tư trước đây thì không thể bị xử lý” - ông Nguyễn Trí Hiếu nói. 

Như vậy chuyện thoái vốn ngoài ngành đang khiến lãnh đạo doanh nghiệp rơi vào thế khó - không thoái vốn sẽ bị quy trách nhiệm, mà thoái vốn bị lỗ cũng bị trách nhiệm. Tổng giám đốc Cienco5 Hà Hùng cũng cho rằng, Bộ Tài chính đề xuất cách chức lãnh đạo DNNN chậm thoái vốn là biện pháp quyết liệt nhằm thực hiện nghiêm túc chủ trương của Chính phủ. Tuy nhiên, việc xử lý kỷ luật hay không còn phải xem xét các nguyên nhân chủ quan hay khách quan. Trong trường hợp DN cố tình trì hoãn thì kỷ luật lãnh đạo là thỏa đáng, còn nếu vì thoái vốn mà DN đó lâm vào khó khăn, thua lỗ thì nên xem xét lại để có giải pháp phù hợp.

Tiến sỹ Nguyễn Minh Phong cho rằng: “Cần thay đổi quan niệm, cách hiểu cho đúng thực tế, cũng như định nghĩa lại về bảo toàn vốn DNNN. Chẳng hạn, trước tổng vốn danh nghĩa của doanh nghiệp là 1 triệu USD và đầu tư ngoài ngành mất 0,5 triệu USD. Phần đầu tư ngoài ngành trước đây sinh lời và đóng góp nghĩa vụ tài chính, mà nay trong bối cảnh thị trường chung, nếu trị giá của phần vốn đầu tư ngoài ngành chỉ còn trị giá 0,4 triệu USD thì cũng không nên “bắt lỗi” doanh nghiệp phần lỗ. Nếu quy trách nhiệm thì sẽ chẳng ai dám thoái vốn cả. Còn đối với doanh nghiệp, cũng có thể thương lượng với Tổng công ty Đầu tư và kinh doanh vốn Nhà nước, Công ty Quản lý tài sản VAMC dựa trên cơ sở minh bạch để có được giá bán tài sản tốt”. 
 
Hải Quỳnh - Trần Lãm
 
.
.
.