Công tác GPMB còn quá nhiều bất cập

Cập nhật, 08:45, Thứ Hai, 26/12/2011 (GMT+7)

GPMB là khâu phức tạp, nhiều vướng mắc nhất và còn quá nhiều bất cập,... là thực trạng của hầu hết các dự án đầu tư xây dựng, đặc biệt trong lĩnh vực hạ tầng giao thông.

Đây là nhận định của rất nhiều chuyên gia tại buổi hội thảo mới đây về thời gian thực hiện dự án đầu tư xây dựng.

Nhiều bất cập trong GPMB làm giảm hiệu quả đầu tư các dự án giao thông
Nhiều bất cập trong GPMB làm giảm hiệu quả đầu tư các dự án giao thông

Theo ông Trần Ngọc Hùng, Chủ tịch Tổng hội xây dựng Việt Nam, các dự án đầu tư trong lĩnh vực giao thông thường kéo dài lê thê, trong đó vướng mắc nhiều nhất thường tập trung ở công tác GPMB. “Để thực hiện GPMB thường trải qua nhiều bước như: bàn giao dự án cần GPMB cho địa phương; lập dự án GPMB tổng thể; thẩm định và duyệt phương án; thông báo và ra quyết định thu hồi đất; kê khai, kiểm đếm và xác định nguồn gốc đất; lập thẩm định và phê duyệt phương án bồi thường; di dời tái định cư; bàn giao đất sau khi thu hồi...

Theo những trình tự trên, bình quân phải mất khoảng 20 tháng, thậm chí nhiều công trình kéo dài 5- 7 năm nhưng khi triển khai xây lắp mặt bằng vẫn vướng”- ông Hùng cho biết.

Nguyên nhân của sự chậm trễ trong GPMB xuất phát từ cơ chế, chính sách GPMB còn quá nhiều bất cập. GPMB liên quan trực tiếp đến quyền lợi của người dân “bị GPMB”, chính vì vậy, điều này kéo theo hàng loạt các vấn đề liên quan. T

rước hết đó là giá đền bù thiếu nhất quán và không phù hợp. Thực tế, trong thời gian qua, mỗi địa phương lại áp giá đền bù, GPMB một kiểu. Trong cùng một dự án có nơi rất cao, nhưng có địa phương lại rất thấp.

Điều này gây ra những khiếu kiện kéo dài ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện các dự án. Thêm vào đó, những nơi xây dựng khu tại định cư cho người dân bị giải tỏa thường không phù hợp và không bằng những nơi ở cũ của người dân, đặc biệt là không đồng bộ về hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội. Công ăn việc làm và điều kiện học nghề của người dân bị thu hồi đất chưa được quan tâm thực hiện đến nơi, đến chốn dẫn đến nhiều vấn đề xã hội nảy sinh phức tạp.

Ông Trần Mạnh Hùng cũng cho biết, thời gian qua, loại hình dự án để thực hiện GPMB thu hồi, đền bù đất còn thiếu rõ ràng, nhất quán giữa những dự án phục vụ quốc phòng, an ninh, lợi ích công cộng khác với các dự án kinh doanh. Đặc biệt là lợi nhuận của dự án kinh doanh còn chênh lệch quá lớn giữa chủ đầu tư và người bị thu hồi đất gây nên những bức xúc trong một bộ phận người dân.

Một điểm bất cập rất lớn nữa cũng bộc lộ rõ trong thời gian vừa qua, đó là các tổ chức tư vấn lập phương án GPMB, các ban GPMB không chuyên nghiệp và còn lúng túng bị động khi xử lý. Thực tế trong những năm gần đây, việc tổ chức các ban bồi thường GPMB ở các địa phương mỗi nơi mỗi khác và chủ yếu là kiêm nhiệm và thiếu chuyên nghiệp. Các địa phương còn có tâm lý “cục bộ”, với những dự án do địa phương mình quản lý thì tập trung xử lý nhanh, còn do các bộ, ngành, đơn vị khác triển khai trên địa bàn mình thì còn dây dưa và tình trạng kéo dài lê thê diễn ra rất phổ biến.

Hàng loạt những bất cập trên, cộng với các chế tài xử lý thiếu đồng bộ và không đủ mạnh khiến “nút thắt” GPMB là lực cản lớn nhất gây nên tình trạng chậm tiến độ tại các dự án, công trình xây dựng giao thông.

Điều này được chứng minh bằng một thực tế là trong suốt nhiều năm vừa qua, gần như không có một dự án giao thông nào có được mặt bằng “sạch” theo đúng nghĩa để chủ đầu tư và các nhà thầu triển khai. Mặc dù, nhiều nhà tài trợ như WB, ADB, JICA,... và Bộ GTVT đã từng lên tiếng và yêu cầu các chủ đầu tư, địa phương phải có đủ 70- 80% mặt bằng mới cho các dự án khởi công, động thổ. Tuy nhiên, điều này gần như không được thực hiện nghiêm, làm giảm hiệu quả các dự án đầu tư.

Đức Thắng

.
.
.