Tàu Việt chở hàng Việt: Phải đảm bảo mức cước hợp lý

Cập nhật, 08:46, Thứ Tư, 08/08/2012 (GMT+7)

Đây là chỉ đạo của Thứ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Văn Công trong buổi họp bàn phương án thay thế tàu nước ngoài vận tải container nội địa diễn ra sáng 7/8/2012 tại Hà Nội.

Tàu Việt không đủ năng lực cạnh tranh

Thẳng thắn thừa nhận đội tàu Việt Nam hoàn toàn không đủ khả năng cạnh tranh với tàu nước ngoài vận tải nội địa, Phó Cục trưởng Cục Hàng hải Việt Nam (HHVN) Bùi Thiên Thu cho biết thêm: Đa số các tàu được doanh nghiệp Việt Nam đầu tư mua dưới hình thức vay mua hoặc thuê mua bằng ngoại tệ với số vốn đầu tư lớn từ ngân hàng nên phải chịu lãi suất cao.

Trong khi đó, phía nước ngoài, hầu hết đều là tàu được thuê định hạn hoặc thuê tàu trần khai thác nên không mất chi phí đầu tư mua tàu. Đáng nói hơn, theo ông Thu, hầu hết các tàu của ta đều chỉ chuyên chạy tuyến nội địa, một số rất ít kết hợp chạy tuyến quốc tế nên khả năng đáp ứng với chủ hàng chưa hiệu quả, giá cước cũng không linh hoạt.

Một trong những hãng tàu lớn nhất thế giới - NYK - đã có mặt trên thị trường vận tải biển nội địa
Một trong những hãng tàu lớn nhất thế giới - NYK - đã có mặt
trên thị trường vận tải biển nội địa

Ngược lại, tàu nước ngoài chạy tuyến nội địa lại đều là tàu chạy tuyến quốc tế, chỉ kết hợp chạy tuyến nội địa nên khả năng đáp ứng yêu cầu chủ hàng khá hiệu quả với giá cước linh hoạt, thậm chí không thu cước trên tuyến nội địa, nhất là đối với hàng hóa xuất khẩu do doanh nghiệp nước ngoài đảm nhiệm...

Không để hàng hóa ứ đọng

Khẳng định chủ trương nhất quán của Bộ là tạo điều kiện cho tàu VN thay thế tàu nước ngoài vận tải nội địa, Thứ trưởng Nguyễn Văn Công yêu cầu hiệp hội, doanh nghiệp phối hợp chặt chẽ để thực hiện. Cục HHVN tiếp tục hoàn thiện phương án thay thế tàu nước ngoài vận tải nội địa bằng container.

Phương án thay thế cần có sự phối hợp giữa chủ hàng, chủ tàu, doanh nghiệp, thống nhất được mức cước phí phù hợp, đảm bảo lợi ích của DN và chủ hàng, không gây xáo trộn quá lớn. DN vận tải biển trong nước phải chủ động cải thiện quản trị doanh nghiệp, nâng cao chất lượng phục vụ. “Về nguyên tắc không để hàng hóa ứ đọng mà phải được lưu thông nhanh nhất” - Thứ trưởng nhấn mạnh.

Thống kê cho thấy, tính đến tháng 7/2012, Việt Nam có 15 doanh nghiệp vận tải tàu container với 29 tàu, tổng tấn trọng tải 280.000 DWT, nhưng chỉ có khoảng 15/29 tàu container này đang tham gia vận tải nội địa. Trong khi đó, tính đến thời điểm hiện tại, có khoảng 34 tàu treo cờ nước ngoài với tổng trọng tải 230.000 DWT được cấp phép vận tải nội địa (16/34 tàu là tàu container).

Thêm việc, chủ tàu Việt có đảm đương nổi?

Giành quyền vận tải nội địa cho đội tàu Việt Nam, nhất là trong bối cảnh vô cùng khó khăn hiện nay, Bộ GTVT đã quyết định tạm dừng cấp phép vận tải container trên các tuyến nội địa cho tàu nước ngoài từ 1/1/2013 nhằm thúc đẩy phát triển đội tàu mang cờ Việt Nam. Vấn đề đặt ra là sau 1/1/2013, sau khi quyết định có hiệu lực, liệu có tái diễn tình trạng ùn tắc hàng hóa tại các cảng biển? Làm thế nào để đội tàu vận tải trong nước có thể thay thế một cách hiệu quả nhất đội tàu biển nước ngoài, đảm bảo một mức cước hợp lý và không gây xáo trộn lớn?

Về vấn đề này, Giám đốc CTCP vận tải Biển Đông (Bisco) Nguyễn Ngọc Ánh khẳng định năng lực đội tàu container hiện tại của Việt Nam, chưa kể đến tàu Việt Nam treo cờ nước ngoài, hoàn toàn có thể đáp ứng được. Ông Ánh nhấn mạnh: “Đây là cơ hội, sức sống để DN vận tải biển có thể vượt qua khó khăn. Bảo hộ tối đa quyền vận tải nội địa trong bối cảnh hiện nay không khác gì doanh nghiệp được trao một chiếc “cần câu cơm”. Hàng tháng, doanh thu tăng vài tỷ đồng”.

Trưởng ban Khai thác tàu biển Tổng công ty Hàng hải Việt Nam (Vinalines) Nguyễn Quế Dương bổ sung thêm: Nói tàu VN không thể cạnh tranh với tàu nước ngoài cũng không hoàn toàn đúng. “Tàu nước ngoài chỉ lướt qua, được bao nhiêu, tốt bấy nhiêu, không quan trọng cước, làm cho cước vận tải giảm thảm hại. Chủ tàu Việt Nam không thể chạy theo giá cước “tranh thủ” của người ta được” - ông Dương giải thích. Dù khẳng định đội tàu Việt nói chung hoàn toàn có đủ khả năng đảm đương tuyến nội địa song ông Dương cũng cho rằng cần phải có một kế hoạch chủ động để không gây ách tắc hàng hóa. Cùng với đó, các chủ tàu nội cần tiếp tục cải tiến cách thức phục vụ, chăm sóc khách hàng.

Hài hòa lợi ích

Một vấn đề đặt ra là ngay cả khi chủ tàu nội có thể đảm đương được nhu cầu vận tải nội địa thì mức giá cước như thế nào cho hợp lý cũng là điều đáng bàn. Thứ trưởng Nguyễn Văn Công lưu ý các DN: Giành quyền vận tải nội địa cho DN nội không có nghĩa là các doanh nghiệp ỷ thế độc quyền để “hét” bất cứ mức giá cước nào.

Phải đảm bảo sao không có xáo trộn quá lớn. Trước lo ngại này, ông Phan Thông - Tổng Thư ký Hiệp hội Chủ hàng cho biết: “Mức giá cước theo hợp đồng của chủ hàng Việt Nam với chủ tàu ngoại tuy thấp nhưng thực tế tổng số tiền mà chủ hàng của ta phải trả cho chủ tàu nước ngoài không thấp. Bấy lâu nay chủ hàng chúng tôi đã kêu ca rất nhiều về những khoản phụ phí “trên trời” mà chủ tàu ngoại đặt ra”.

Ông Thông ví von việc tàu ngoại chở hàng nội giống như việc “sói bỏ chân vào nhà lợn”. “Chủ tàu ngoại cũng chả yêu thương gì chủ hàng Việt Nam đâu. Chủ hàng chúng tôi cũng chỉ mong muốn có mức chi hợp lý để hàng hóa có sức cạnh tranh” - ông Thông nhấn mạnh.

Thanh Bình

.
.
.