Giải pháp ứng phó với biến đổi khí hậu trong lĩnh vực hàng không

Cập nhật, 15:09, Thứ Hai, 13/12/2010 (GMT+7)

Khí thải từ tàu bay có tác động lớn đến môi trường. Giao thông hàng không và các hoạt động của phương tiện mặt đất tại các sân bay lớn có thể gây ra ô nhiễm ở mức độ cao như trong trung tâm thành phố. Hoạt động của ngành công nghiệp này đã và đang có yếu tố ảnh hưởng tới khí quyển theo chiều hướng không tốt và cũng bị sự biến đổi khí hậu tác động ngược trở lại.

Tác động hai chiều

ICAO kêu gọi đến năm 2050 cải thiện được 2% hiệu quả nhiên liệu hàng năm, phấn đấu từ năm 2020 đạt được mục tiêu trung hạn về lượng phát thải carbon của ngành hàng không và tiêu chuẩn toàn cầu CO2 đối với động cơ máy bay vào năm 2013.

Trong nỗ lực thu hẹp khoảng cách với ngành công nghiệp, năm 2007 IATA đã công bố tầm nhìn đối với ngành hàng không để đạt được sự tăng trưởng carbon trung bình tiến tới tương lai không có carbon với chiến lược bốn trụ cột dựa vào đầu tư công nghệ, cơ sở hạ tầng và điều hành hiệu quả, các biện pháp kinh tế tích cực. Năm 2009, các thành viên của IATA cam kết đạt được 3 mục tiêu: cải thiện trung bình 1,5% hiệu quả nhiên liệu hàng năm đến năm 2020, từ năm 2020, tỷ lệ tăng trưởng carbon trung bình đạt được mức phát thải ròng và giảm một nửa mức phát thải ròng vào năm 2050 so với năm 2005.

Ngành công nghiệp hàng không toàn cầu thống nhất với cách tiếp cận này và thỏa thuận trên đã đưa ngành hàng không đi đầu trong lĩnh vực công nghiệp trong việc ứng phó với biến đổi khí hậu.

Chiến lược bốn trụ cột và các mục tiêu không chỉ là các cam kết của ngành hàng không. Toàn bộ ngành công nghiệp hàng không: các hãng hàng không, sân bay, các nhà cung cấp dịch vụ không lưu hàng không và các nhà sản xuất đã thực hiện một cam kết chung mà đã được Tổng Thư ký LHQ Ban Ki-moon hoan nghênh và xem như là một hình mẫu cho các ngành khác.

Khí thải của ngành hàng không tác động đến khí hậu theo nhiều cách. Đó là việc thải trực tiếp khí nhà kính, đáng kể là đioxit carbon (CO2) và hơi nước (H2O); Tác động gián tiếp đến khí nhà kính: Phát thải ra các hạt aerosol, là những hạt nhỏ bay lơ lửng trong không khí, có thể ảnh hưởng tiềm tàng đến khí hậu là yếu tố gây nên sự thay đổi nhiệt độ của bề mặt trái đất.

Người ta dự đoán rằng số người đi lại bằng đường hàng không sẽ tăng gấp đôi trong vòng 15 năm tới. Điều này có nghĩa là công suất của các sân bay ngày càng tăng, nhiều chuyến bay hơn, ô nhiễm nhiều hơn và vùng trời ngày càng trở nên đông đúc.

Ngành công nghiệp hàng không tác động không tốt đến môi trường và chính nó cũng đang bị sự biến đổi khí hậu gây ảnh hưởng nặng nề. Theo Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế (ICAO), gần 20% các vụ tai nạn hàng không có liên quan đến vấn đề thời tiết và chiếm 8% tỉ lệ tử vong. Các hiện tượng thời tiết như mưa, gió, mưa đá, bão, sấm, chớp... đều là những thử thách đối với an toàn bay.

ICAO cũng nhấn mạnh rằng, các vụ tai nạn và những vụ việc nghiêm trọng gần đây đã nêu lên tác động tiềm tàng của hiện tượng khí hậu cực đoan đến an toàn bay. ICAO kêu gọi phải tập hợp các ý kiến chuyên gia để trả lời hàng loạt câu hỏi liên quan đến vấn đề liệu cộng đồng hàng không quốc tế có kế hoạch để thích ứng với môi trường khí hậu mới có hay không cần đưa ra thêm biện pháp giảm nhẹ nào liên quan đến vấn đề an toàn do tác động của biến đổi khí hậu bao gồm các hiện tượng thời tiết cực đoan không.

Các giải pháp giảm thiểu

Nhiệm vụ khó khăn và khẩn cấp của ngành hàng không hiện nay là đạt được sự cân bằng giữa hai yêu cầu: giảm thiểu lượng carbon trong khi vẫn đạt được sự tăng trưởng của mình. Trong cuộc họp lần thứ 37 của Hội đồng ICAO được tổ chức tháng 9/2010 tại Montreal, Canađa vừa qua, thỏa thuận toàn cầu đầu tiên giữa các chính phủ để ổn định lượng khí thải carbon đã được ký kết chính thức.

Quá trình tiến tới một ngành hàng không xanh hơn đã đạt được một số thành tựu và người ta đang tiếp tục nghiên cứu để phát triển các công nghệ. Pin nhiên liệu tiên tiến và công nghệ hyđrô hứa hẹn sẽ giảm bớt khí thải CO2. Ngành hàng không cũng không thể tránh khỏi sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, bởi vậy muốn tăng hiệu quả nhiên liệu của máy bay là phải giảm trọng lượng và cải thiện khí động lực học, thiết kế động cơ của máy bay và phát triển động cơ tiết kiệm nhiên liệu.

Airbus là công ty máy bay lớn đầu tiên nhận được chứng chỉ ISO 14001. Với dự án máy bay có thể tái chế, Airbus đang hướng tới chỉ tiêu 85% vật liệu của một máy bay có thể tái chế. Họ cũng đã đặt ra mục tiêu năm 2020 giảm 50% lượng phát thải CO2 và 80% lượng NOx. Để đạt được các mục tiêu trên, Airbus đã tiến hành các thử nghiệm với nhiên liệu thay thế trên máy bay A380 và đang tập trung sâu vào nhiên liệu sinh học. Hiện A380 là loại máy bay thương mại rộng rãi nhất, tiết kiệm nhiên liệu nhất và gây tiếng ồn ít nhất.

Việc phát triển công nghệ khung và động cơ máy bay, giảm trọng lượng thông qua việc sử dụng cấu trúc composite tiên tiến, giảm sức kéo, đặc biệt bằng việc ứng dụng công nghệ kiểm soát laminar flow, hứa hẹn giảm được nhiên liệu đốt cho ngành hàng không trong tầm nhìn dài hạn.

Bên cạnh đó, các phương pháp sử dụng nhiên liệu thay thế và nhiên liệu tái tạo cho ngành hàng không dân dụng đã được nhiều nước nghiên cứu, nhằm mục tiêu cả về lợi ích về mặt môi trường và vấn đề an ninh năng lượng. Nghiên cứu về tiềm năng cho nguồn năng lượng tái tạo trong ngành hàng không (PRESAV, 2003) đã chỉ ra rằng dầu diezen sinh học, hyđro hóa lỏng (H2) từ dầu lửa tổng hợp có thể phù hợp cho ngành hàng không.

Không chỉ với tàu bay mà ngay cả các phương tiện mặt đất hoạt động trong khu vực sân bay cũng cần hướng đến việc giảm phát thải, sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả. Như vậy, đã đến lúc các nhà khoa học về khí quyển, nhà sản xuất máy bay, nhà quản lý không lưu phải hợp tác chặt chẽ hơn để giảm thiểu tác động của ngành hàng không đến khí hậu.

Lâm Anh - Thu Hằng

Mục tiêu quốc gia ứng phó với biến đổi khí hậu

Ngày 2/12/2008, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 158/2008/QĐ-TTg Phê duyệt Chương trình mục tiêu quốc gia ứng phó với biến đổi khí hậu. Trong đó xác định mục tiêu tổng quát, mục tiêu chiến lược của Chương trình là đánh giá được mức độ tác động của biến đổi khí hậu đối với các lĩnh vực, ngành và địa phương trong từng giai đoạn và xây dựng được kế hoạch hành động có tính khả thi để ứng phó hiệu quả với biến đổi khí hậu cho từng giai đoạn ngắn hạn và dài hạn, nhằm đảm bảo sự phát triển bền vững của đất nước, tận dụng các cơ hội phát triển nền kinh tế theo hướng các-bon thấp và tham gia cùng cộng đồng quốc tế trong nỗ lực giảm nhẹ biến đổi khí hậu, bảo vệ hệ thống khí hậu trái đất.

Mục tiêu cụ thể là: Đánh giá được mức độ biến đổi của khí hậu Việt Nam do biến đổi khí hậu toàn cầu và mức độ tác động của biến đổi khí hậu đối với các lĩnh vực, ngành và địa phương; Xác định được các giải pháp ứng phó với biến đổi khí hậu; Tăng cường các hoạt động khoa học công nghệ nhằm xác lập cơ sở khoa học cho các giải pháp ứng phó với biến đổi khí hậu; Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả; Củng cố và tăng cường năng lực tổ chức, thể chế, chính sách về ứng phó với biến đổi khí hậu; Nâng cao nhận thức, trách nhiệm tham gia của cộng đồng và phát triển nguồn nhân lực; Tăng cường hợp tác quốc tế nhằm tranh thủ sự giúp đỡ, hỗ trợ của quốc tế trong ứng phó với biến đổi khí hậu; Tích hợp vấn đề biến đổi khí hậu vào các chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, phát triển ngành và địa phương; Xây dựng và triển khai các kế hoạch hành động của các bộ, ngành và địa phương ứng phó với biến đổi khí hậu; triển khai các dự án, trước tiên là các dự án thí điểm.

L.A

.
.
.