Nền “kinh tế đường hầm” ở dải Gaza

"Kinh tế đường hầm" là cách gọi khác của những đường hầm buôn lậu đủ các loại hoàng hóa như mạng nhện nối Ai Cập với Dải Gaza.

Ở Gaza, hệ thống đường hầm là phương tiện sinh sống của phe Hamas và khoảng 1,5 triệu người dân. Họ sử dụng đường hầm để buôn lậu hàng hóa, ôtô, vũ khí, xăng dầu và thậm chí cả thú nuôi. Ở Rafah, đường hầm là nguồn sống cho dân nghèo Ai Cập.

Giá trị xây dựng của mỗi đường hầm phụ thuộc vào quy mô của chính nó. Một đường hầm cao 1,2m và rộng 0,9m có giá khoảng từ 15.000USD trở lên dành để buôn lậu ximăng. Còn đường hầm hiện đại hơn, cao 3m và rộng 1,8m, có giá đến 150.000USD, dùng để buôn ôtô. Hầu hết các đường hầm cách mặt đất mặt đất 20 mét, chạy dài khoảng 200 mét từ dải Gaza đến Ai Cập.

Chủ yếu đường hầm dùng để chuyển lậu xi măng và sỏi đá và một số hàng tiêu dùng. Nhiều đường hầm có điện và hệ thống thông tin. Một số có cả đường xe lửa. Một số ít đủ rộng để lái một chiếc xe qua đường hầm.

Những đường hầm thường bắt đầu từ dưới một căn nhà ở Ai Cập và kết thúc trong một căn nhà khác ở Gaza. Mỗi bên đều có người quản lý. Hàng hóa được vận chuyển bằng cách khuân vác hoặc bằng hệ thống ròng rọc. Thậm chí có đường hầm có cả thiết bị bốc hàng điều khiển bằng điện.

Hàng hóa luân chuyển qua đường hầm này đều bị đội giá lên khá nhiều, như: 1 tấn xi măng từ 200 đến 300USD. Một chiếc ôtô lắp ráp tại Ai Cập giá bị đội lên khoảng 2.000USD. Loại ôtô xa xỉ hơn như Honda Accord, bị đội giá lên hơn 3.000USD. Phần lớn những xe không biển số ở Rafah có nguồn gốc từ đường hầm.

Mỗi năm, lực lượng Hamas kiếm được khoảng 200 triệu USD tiền thuế từ những đường hầm này và Hamas chỉ định một người lãnh đạo tổ chức gọi là "Tunnels Authority" để giám sát hoạt động kinh doanh, bảo đảm các tiêu chuẩn chất lượng, thu thuế và áp đặt những mức tiền phạt đối với sự vận chuyển "bất hợp pháp" những gì Hamas không cho phép.

Các nhà kinh tế nói đường hầm làm cho kinh tế Gaza phát triển và nhà cầm quyền Palestine cho biết kinh tế vùng này tăng 30% trong 3 tháng cuối năm ngoái. Tuy nhiên nhà phân tích Sami Abdul-Shafi cư ngụ tại Gaza nói những con số này sai lạc.

Ông Abdul-Shafi nói: “Chúng ta ở một vị thế từ một nền kinh tế gần con số không. Do đó bất cứ một sự tăng tiến nào quá số không được xem như là con số cộng nhưng căn bản vẫn là số không. Do đó tôi nghĩ phải mất một thời gian dài nữa.”

Hamas muốn Ai Cập mở lại cửa khẩu Rafah cho mậu dịch và hợp thức hóa quan hệ thương mại. Cairo từ chối trừ những trường hợp khẩn cấp mới được phép qua cửa khẩu này vì Ai Cập muốn Israel tiếp tục bị xem là chịu trách nhiệm đối với những thống khổ tại Gaza.

Ông Ismail Radwan, phát ngôn viên của Hamas nói mối quan hệ với Ai Cập đã được cải thiện kể từ khi cuộc cách mạng đưa những đảng Hồi Giáo có cảm tình với Hamas lên nắm quyền tại Quốc hội. Ông hy vọng những đảng này sẽ làm giảm bớt những thống khổ tại Gaza.

Ông Ismail Radwan nói: “Chúng tôi hy vọng nước Ai Cập anh em sẽ phá vỡ cuộc phong tỏa và giúp người dân Palestine. Chắc chắn là mối quan hệ với Ai Cập đang tiến triển theo chiều hướng tích cực. Vào lúc này thiếu dầu và điện làm ngưng trệ hầu hết các hoạt động kinh tế tại Gaza gây nên ô nhiễm nguồn nước và làm tê liệt những dịch vụ như xe cứu thương, bệnh viện và trường học. Nếu không có những đường hầm, tình hình sẽ còn tồi tệ hơn nữa.

Tuy nhiên, những đường hầm này cũng tiềm ẩn nhiều mối nguy hiểm chết người. Đường hầm có khả năng sập bất cứ lúc nào, các cuộc không kích của Israel, cũng như sự phẫn nộ của Hamas nếu họ phát hiện thấy buôn lậu những món hàng không được phép hay không đăng ký. Mặc dù vậy, những chiếc xe tải chất đầy vật liệu xây dựng như xi măng sắt xuất phát từ khu chợ trung tâm Rafah ở Ai Cập bất kể ngày hay đêm và không bao lâu sau quay lại chất hàng tiếp.

Minh Phương (Theo Reuters, FoxNews)