Bất động sản: Thủ phạm vỡ nợ “tín dụng đen”

Lợi nhuận càng lớn thì rủi ro càng cao, đây là quy luật tất yếu của nền kinh tế thị trường. Và điều này “vận” rất đúng với bất động sản trong thời gian vừa qua, khi hàng loạt vụ vỡ nợ “tín dụng đen” với mức độ hết sức nghiêm trọng đều liên quan đến lĩnh vực được coi là “siêu” lợi nhuận này.

Ảnh minh họa

Bất động sản đóng băng

Những năm vừa qua, bất động sản luôn được coi là kênh đầu tư hấp dẫn và thu hút được rất nhiều tầng lớp người dân tham gia. Trong các năm từ 2006 đến 2008 là quãng thời gian bùng phát mạnh mẽ của bất động sản. Giá bất động sản bị đội lên rất cao.

Tuy nhiên, bắt đầu từ 2008, thị trường rơi vào khó khăn khi tín dụng từ hệ thống ngân hàng bị thu hẹp, nguồn vốn đầu tư công bắt đầu giảm. Hơn nữa, cuối 2008, khủng hoảng tài chính toàn cầu bùng nổ càng khiến cho thị trường rơi vào ảm đạm. Năm 2009, dưới tác động của các gói kích cầu, một số dự án, sản phẩm trên địa bàn Hà Nội đã được phục hồi đôi chút.

Tuy nhiên sang năm 2010, sự tăng trưởng của thị trường là không đáng kể và chủ yếu giữ ở mức độ đi ngang. Để rồi năm 2011, dưới tác động của chính sách thắt chặt tín dụng, cắt giảm đầu tư công khiến thị trường gần như đóng băng và chứa đựng rất nhiều mâu thuẫn gay gắt.

“Tín dụng đen” lâm nguy

Theo các chuyên gia, khi thị trường bất động sản lâm vào tình trạng ế ẩm, đóng băng, giá trị bất động sản vẫn đang trong đà giảm và chưa có dấu hiệu dừng lại thì các khoản tiền khổng lồ đổ vào thị trường bỗng nhiên trở thành “quả bom nổ chậm”. Kèm theo đó là áp lực vô cùng lớn từ các khoản vay nặng lãi đang đè nặng trên vai nhà đầu tư khiến “quả bom” này có thể phát nổ bất kỳ lúc nào. Hệ quả của nó là hàng loạt các vụ vỡ nợ “tín dụng đen” với mức độ ngày càng nghiêm trọng liên tiếp xảy ra.

“Tín dụng đen” là cụm từ mà người ta thường dùng để chỉ các dạng huy động và cho vay tín dụng không qua hệ thống ngân hàng, không đăng ký kinh doanh, cũng như chưa được cấp phép và chịu sự quản lý chính thức bởi bất cứ cơ quan quản lý Nhà nước hữu quan nào.

Thị trường này được hình thành từ một bên là người có vốn nhưng không am hiểu quan hệ tín dụng, không hiểu hoạt động của ngành ngân hàng bị khuyến khích bởi lãi suất cao và một bên là nhu cầu vốn. Lãi suất trên thị trường “tín dụng đen” cũng muôn hình vạn trạng mà không tuân thủ theo bất kỳ “trần lãi suất” hay “sàn lãi suất” nào, tất cả hoàn toàn phụ thuộc vào sự thỏa thuận giữa người có vốn và kẻ đói vốn. Phổ biến nhất là mức 5.000 - 6.000 đồng/triệu đồng/ngày, tương đương 200%/năm, cao gấp hàng chục lần lãi suất chính thức của bất kỳ ngân hàng nào.

Khi ngân hàng không cho vay thì người dân, doanh nghiệp phải tự huy động để trả vòng quanh cho nhau. Để huy động được tiền nhàn rỗi trong dân, những kẻ vay tiền phải dùng thủ đoạn đưa lãi suất cao lên và cứ thế lãi mẹ đẻ lãi con. Đây là một trong những nguyên nhân chỉ ra rằng vỡ nợ bất động sản là do “tín dụng đen”.

Có thể thấy, trong vòng tròn khép kín của thị trường “tín dụng đen” thì những nhà đầu cơ nhỏ lẻ chính là một trong những mắt xích yếu nhất và có nguy cơ chết yểu nhiều nhất. Điều này là hoàn toàn dễ hiểu bởi ngay cả những đại gia trong lĩnh vực kinh doanh bất động sản với tiềm lực tài chính hùng mạnh, có bề dày kinh nghiệm cũng đang phải đối diện với nguy cơ phá sản bởi không thể tìm được đầu ra cho sản phẩm của mình.

Còn tiếp diễn nhiều vỡ nợ “tín dụng đen”

Mặc dù với lãi suất rất cao và tiềm ẩn rủi ro rất lớn nhưng do đói vốn nên nhiều nhà đầu tư vẫn lao vào như “con thiêu thân”. Theo một số chuyên gia trong lĩnh vực bất động sản, do thị trường bất động sản vẫn chưa có dấu hiệu hồi phục nên trong thời gian tới, dự báo tình trạng vỡ nợ “tín dụng đen“ sẽ còn nhiều. Lý do dẫn đến việc này trước hết là cầu tín dụng tăng mạnh, trong khi đó các ngân hàng vẫn duy trì thắt chặt tín dụng khiến một số nhu cầu có thật, chính đáng của người dân, của doanh nghiệp phải đi tìm tín dụng từ bên ngoài.

Hơn nữa, với đặc trưng cơ bản của “tín dụng đen” là giao dịch ngầm nên khâu quản lý của các cơ quan chức năng rất khó kiểm soát và đánh giá hết những nguy cơ xảy ra rủi ro. Chính vì vậy, chỉ khi tình trạng vỡ nợ xảy ra, các cơ quan chức năng mới “chữa cháy” chứ chưa có các khung pháp lý hữu hiệu để ngăn chặn “phòng cháy”.

Hà Thanh Oai