Nghệ sĩ không thể làm ngơ với văn hoá giao thông

Chương trình nghệ thuật ca múa nhạc - hài kịch với chủ đề Văn hóa giao thông do Nhà hát Tuổi trẻ phối hợp với Báo GTVT, Công ty Cổ phần Vision One Media tổ chức hứa hẹn sẽ mang đến nhiều điều mới mẻ về cách tiếp cận với VHGT.

Với nội dung: ATGT cho tôi, cho bạn và cho chúng ta được "sân khấu hóa" thông qua các tình huống hài xen lẫn các ca khúc ca ngợi quê hương đất nước, ca ngợi Hà Nội, chương trình được giới thiệu như là một cách tiếp cận rất sáng tạo nhằm nâng cao nhận thức về văn hóa giao thông tới người dân, làm thay đổi hành vi của người tham gia giao thông. Để hiểu rõ hơn về chương trình sân khấu hài kịch lần này chũng tôi đã có cuộc trao đổi với NSND Lê Hùng, Giám đốc Nhà hát Tuổi trẻ, đạo diễn chương trình.

Tại sao Bộ GTVT lại chọn Nhà hát tuổi trẻ, dội ngũ những người làm nghệ thuật của nhà hát làm đối tác trong chương trình văn hoá giao thông lần này?

NSND Lê Hùng: Đây không phải là ý tưởng từ Bộ GTVT, mà nó là xuất phát từ những ý tưởng, tâm huyết của chính những người làm nghệ thuật. Ngày ngày ra đường, ngày ngày chứng kiến ùn tắc giao thông và tai nạn giao thông, chết chóc, thương đau… nên chúng tôi quyết định đứng ra xây dựng nội dung chương trình này và cùng với công ty cổ phần truyền thông Vison one tìm kiếm nhà tài trợ.

NSND Lê Hùng, Giám đốc Nhà hát Tuổi trẻ, đạo diễn chương trình trả lời phỏng vấn báo chí về chương trình sắp tới.

Điều tối quan trọng để có được đêm diễn sắp tới chính là sự ủng hộ nhiệt tình của UBATGT QG, Bộ GTVT, Bộ Văn hoá thông tin. Việc làm của chúng tôi chính là thể hiện sự xã hội hoá trong giao thông. Đây cũng là chủ trương của chính phủ, UBATGTQG, Bộ GTVT và đặc biệt là Bộ Văn hoá thông tin. Từ đầu năm, Bộ VHTT đã kêu gọi các cơ quan đơn vị tích cực tuyên truyền, hưởng ứng năm ATGT quốc gia 2012 bằng những việc làm thiết thực.

Trước đây cũng đã có rất nhiều chương trình tuyên truyền về VHGT thông qua sân khấu và hài kịch mà hiệu quả thì chưa cao. Vậy chương trình lần này của nhà hát tuổi trẻ có điểm gì khác biệt, thưa ông?

NSND Lê Hùng: Phải khẳng định rằng từ xưa đến nay rất ít cơ quan đơn vị hưởng ứng việc xây dựng văn hoá giao thông, có chăng cũng chỉ gọi là làm cho có phong trào. Cứ nhìn cái cách dân ta tham gia giao thông trên đường phố là sẽ rõ. Một năm đất nước ta chết đến mấy nghìn người mà cứ lặng như tờ trong khi ở Libya, Syria.. bạo động, chiến tranh mỗi tháng chết có mấy nghìn người mà cả thế giới náo loạn.

Bản thân tôi và nhà hát tuổi trẻ đã làm mấy chương trình về ATGT "Giao thông quốc nạn", "Văn hóa giao thông", "Từ một ngã tư đường phố" (năm 2011). Ở chương trình “Giao thông quốc nạn” khán giả đi xem cưới hả hê, nào là rung đùi, vỗ tay nhau cười sặc sụa thế nhưng mà khi vừa bước chân ra khỏi cửa nhà hát vẫn tạt mũi ô tô, vẫn đi ngược chiều, vẫn vượt đèn đỏ, vẫn không đội mũ bảo hiểm… Phải chăng luật pháp của chúng ta chưa nghiêm minh, hình thức xử phạt chưa đích đáng.

Với thời lượng 90 phút, chương trình lần này chũng tôi xây dựng với 10 tình huống hài. Nội dung xoay quanh những chuyện như: Chuyện xe lớn xe bé không nhường nhịn nhau gây ra tai nạn giao thông, chuyện lạng lách, vượt đèn đỏ, lấn vạch, chuyện "phải hơn thằng khác" khi đi đường, chuyện mãi lộ..., tất cả đều được đề cập tới trong các tiểu phẩm.

Qua những tình huống trên, chúng tôi không đả kích hay phê phán trực tiếp một đối tượng cụ thể nào cả. Trên sân khấu chỉ có duy nhất anh cảnh sát giao thông là không đeo mặt nạ, còn tất cả những nhân vật đều mang mặt nạ lợn, chó, chuột, thỏ... Bởi con người hơn con vật chỉ ở chỗ biết suy nghĩ, có nhân cách, biết lẽ phải. Nếu bỏ qua những yếu tố trên thì không nên mang gương mặt của con người nữa.

Một tình huống được giới thiệu trước trong chương trình

Bên cạnh đó, chương trình sẽ là những tình huống đan xen, liên tiếp tác động ngay lập tức vào người xem. Ví dụ như trong một tình huống: “con gà với quả trứng”. Con gà phấn đấu mãi mới đẻ được quả trứng mang đi bán để mua thóc về ăn thì bị một con lợn đi xe máy đâm vào. Độc đáo ở chỗ, lỗi chẳng phải ở con lợn mà lỗi lại do gà đi qua đường cứ nhớn nhơ, nhớn nhác… Rồi sau đó lại dẫn đến một bài ca ngợi về giao thông, con đường, đất nước ta xanh tươi sao đẹp thế.

Cách xây dựng chương trình này chính là để tạo ra sự đối lập, giữa một bên là nỗ lực của người làm giao thông nâng cấp, xây dựng đường sá, một bên là ý thức người tham gia giao thông đang xuống dần.

Nói theo cách của ông thì chúng ta cần phải thay đổi chế tài và hình thức xử phạt. Ở góc độ một người tham gia giao thông, ông có ý tưởng gì để thay đổi ý thức và nhận thức của người dân, xây dựng văn hoá giao thông?

NSND Lê Hùng: Bên cạnh việc kêu gọi, bên cạnh việc đả kích, việc đưa lên sân khấu rồi đưa lên màn ảnh truyền hình về những hiện tượng xấu trong văn hoá giao thông thì ngay cả những chế tài xử phạt cũng phải đa dạng chứ không chỉ có phạt tiền. Tôi cho rằng, dân ta có tình tò mò, hay hiếu kỳ. Nên chăng tại các điểm nóng về vi phạm giao thông, chúng ta có thể cho dựng lại hiện trường những vụ tai nạn để người dân đi đến đó dừng lại nhìn. Nó sẽ là biện pháp mạnh, tác động trực tiếp vào ý thức, nhận thức của mỗi người dân.

Chúng ta cũng có thể học tập nước bạn, với người vượt đèn đỏ, chúng ta chẳng cần phạt tiền mà hãy cho họ đi lao động công ích. Một lần vượt đèn đỏ cho đi lau cột đèn tìn hiệu, biển báo giao thông 1 tuần chẳng hạn… Tôi cam đoan lúc người ta vừa không dám vi phạm luật giao thông mà đường phố lại còn sạch sẽ hơn.

Trong những trương trình sân khấu hài kịch, khán giả thường chỉ xem những gương mặt nổi tiếng biểu diễn, chương trình lần này của Nhà hát Tuổi trẻ có sự tham gia của các nghệ sĩ nổi tiếng nào?

NSND Lê Hùng: Những ca khúc về giao thông được các nghệ sĩ, ca sỹ nổi tiếng như Trọng Tấn, Ánh Tuyết, Phương Anh trình bày như "Đường Trường Sơn xe anh qua", "Hát về những người mở đường Trường Sơn", "Một trái tim một quê hương", "Bài ca giao thông vận tải"...

Còn ở những tiểu phẩm hài kịch, Nhà hát sẽ sử dụng tối đa các nghệ sĩ danh tiếng nhất của nhà hát. Họ sẽ vào vai các nhân vật khác nhau dưới những chiếc mặt nạ. Vì vậy, khán giả có thể không nhìn thấy mặt họ nhưng chỉ cần xem họ biểu diễn khán giả sẽ nhận ra ngay những gương mặt quen thuộc này.

Xin cảm ơn ông!

Văn Thanh (Thực hiện)